Tạo dựng và phát triển tài sản trí tuệ: Các doanh nghiệp còn hờ hững

Nhiều cơ chế hỗ trợ

Thời gian qua, với vai trò là cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ (SHTT) trên địa bàn, Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh đã triển khai nhiều hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu, tạo dựng, xác lập và phát triển TSTT nhằm mục tiêu phát triển sản xuất kinh doanh.

Năm 2010, Sở KH&CN đã báo cáo UBND tỉnh, đề nghị phê duyệt 7 dự án của Quảng Ninh tham dự Chương trình phát triển tài sản trí tuệ do Bộ KH&CN chủ trì. Đã hướng dẫn và hỗ trợ kinh phí đăng ký xác lập quyền SHTT cho 12 đối tượng SHTT của các doanh nghiệp trên địa bàn, trong đó bao gồm 1 sáng chế và 11 nhãn hiệu. Sở KH&CN cũng đã triển khai 3 dự án thuộc Chương trình hỗ trợ phát triển TSTT của doanh nghiệp. Đó là “Xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Đông Triều” cho sản phẩm gốm sứ của huyện Đông Triều”; dự án “Tuyên truyền, phổ biến kiến thức về SHTT trên các đài phát thanh và truyền hình địa phương” và dự án “Xây dựng chỉ dẫn địa lý “Vân Đồn” cho sản phẩm sá sùng của huyện Vân Đồn”.

Các dự án này đã được triển khai và mang lại hiệu quả nhất định. Chẳng hạn, dự án “Xây dựng chỉ dẫn địa lý “Vân Đồn” cho sản phẩm sá sùng của huyện Vân Đồn” đã được Hội đồng chuyên môn của Bộ KH&CN thông qua và trình Bộ trưởng Bộ KH&CN phê duyệt cho thực hiện trong hai năm 2007-2008. Có thể nói, sau khi chỉ dẫn địa lý “Vân Đồn” được xác lập và đăng bạ, sản phẩm sá sùng với địa danh “Vân Đồn” của tỉnh Quảng Ninh đã chính thức có tên trong đăng bạ Chỉ dẫn địa lý Quốc gia, điều đó đồng nghĩa với việc địa danh “Vân Đồn” cho sản phẩm sá sùng sẽ có tên trong bản đồ đặc sản quốc gia. Từ đó, các du khách đến với Quảng Ninh không chỉ tìm đến để tận mắt chứng kiến phong cảnh đẹp của Vịnh Hạ Long mà còn mong muốn thưởng thức hương vị đặc sản sá sùng - một đặc sản quốc gia...

Bên cạnh việc đăng ký tham gia Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ của Trung ương theo chỉ đạo của Bộ KH&CN, Sở KH&CN còn quan tâm dành kinh phí ngân sách sự nghiệp khoa học và công nghệ địa phương để thực hiện hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn phát triển TSTT. Trong năm 2009-2010 đã hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu cho 5 doanh nghiệp và đang xây dựng hồ sơ báo cáo UBND tỉnh hỗ trợ thực hiện dự án “Xây dựng nhãn hiệu tập thể “Hoành Bồ” cho sản phẩm hoa của huyện Hoành Bồ” với kinh phí trên 280 triệu đồng.

Nhằm mục tiêu đẩy mạnh hơn nữa việc hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn nghiên cứu sáng tạo, xác lập và phát triển TSTT phục vụ mục tiêu phát triển sản xuất kinh doanh, Sở KH&CN tham mưu xây dựng “Quy định về một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”. Đây là một cơ chế chính sách lớn, toàn diện của tỉnh nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp trên địa bàn phát triển TSTT từ khâu nghiên cứu sáng tạo ra đối tượng, xác lập quyền SHTT đến khâu quảng bá, phát triển gìn giữ đối tượng SHTT trên thị trường.

Các doanh nghiệp chưa mặn mà

Tuy nhiên hiện nay đối với nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, SHTT dường như vẫn còn là một khái niệm xa lạ, mơ hồ chứ chưa nói đến việc tạo dựng, xác lập, phát triển và bảo vệ TSTT như là một thứ vũ khí cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Theo số liệu thống kê, Quảng Ninh hiện nay có gần 7.000 doanh nghiệp, trong đó chỉ khoảng 400 doanh nghiệp thực hiện các thủ tục xác lập quyền SHTT cho trên 500 đối tượng SHTT. Đây là một tỷ lệ khá khiêm tốn đối với một tỉnh công nghiệp - thương mại và du lịch như Quảng Ninh. Mặt khác, trong số các doanh nghiệp đã tiến hành các thủ tục xác lập quyền SHTT thì hầu hết là các doanh nghiệp sản xuất hàng hoá vật chất (chiếm 90%). Đa số các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh dịch vụ trên địa bàn chưa nhận thức được vai trò của SHTT nói chung và vấn đề xác lập và phát triển TSTT nói riêng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình, nên chưa chủ động thực hiện việc xác lập và phát triển TSTT.

Quảng Ninh đã xác định cơ cấu kinh tế là một tỉnh công nghiệp - thương mại và du lịch, trong đó ngành du lịch được xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành du lịch của tỉnh    chưa quan tâm đến việc tạo dựng, xác lập và phát triển tài sản trí tuệ. Đây là một hạn chế đối với các doanh nghiệp của địa phương trong hoạt động kinh doanh khi doanh. Không chỉ các doanh nghiệp mà các hiệp hội doanh nghiệp, các làng nghề trên địa bàn cũng chưa quan tâm đến việc xác lập và phát triển tài sản trí tuệ. Do đó không tận dụng được những lợi thế do việc bảo hộ quyền SHTT đem lại đối với hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thực tế cho thấy, Quảng Ninh đã có rất nhiều hoạt động, cơ chế để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tạo dựng và phát triển TSTT. Vậy mà không hiểu sao, các doanh nghiệp chưa quan tâm!