Theo phản ánh của nhiều phụ huynh, năm học 2010- 2011, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh đã áp dụng thực hiện mức thu học phí mới theo Quyết định của UBND tỉnh. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh vẫn phải đóng thêm rất nhiều khoản thu khác, trong đó có những khoản thu không rõ ràng, không có hoá đơn như: Tiền xây dựng trường, tiền học năng khiếu…
Để làm rõ vấn đề này, Phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở GD- ĐT. Ông Thuấn cho biết:
Tuy mức học phí tăng nhưng sẽ có nhiều học sinh ở những xã miền núi, biên giới, đặc biệt khó khăn được miễn học phí
Ảnh: Giờ Kỹ thuật của học sinh điểm trường xã đảo Hà Loan (TX Cẩm Phả)
+ Theo nội dung quy định tại Nghị định 49/2010/NĐ-CP, ngày 14- 5- 2010 của Chính phủ quy định về miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và cơ chế thu, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân từ năm học 2010- 2011 đến năm học 2014- 2015, từ năm học 2010- 2011 sẽ thực hiện nâng mức thu học phí các trường mầm non và phổ thông công lập. Khung học phí cho các trường này được quy định theo 3 vùng (thành thị, nông thôn, miền núi) và mức học phí, chi phí học tập khác được thực thi theo nguyên tắc, không vượt quá 5% thu nhập bình quân hộ gia đình ở mỗi vùng. Theo đó, mức học phí đối với giáo dục mầm non và phổ thông công lập được xây dựng giới hạn trong khung từ 5.000 đồng đến 200.000 đồng/tháng/HS (khu vực thành thị từ 40.000 đồng đến 200.000 đồng/tháng/HS; nông thôn từ 20.000 đồng đến 80.000 đồng/tháng/HS; miền núi từ 5.000 đồng đến 40.000 đồng/tháng/HS). Cũng theo tinh thần của Nghị định này, mức học phí mới được xây dựng để khuyến khích, tạo điều kiện cho người nghèo được đến trường và những đối tượng có điều kiện phải chia sẻ đóng góp với nhà nước, tạo điều kiện cho ngành GD- ĐT có cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng giáo dục.
Với quan điểm đảm bảo giữ vững ổn định an sinh xã hội không tạo ra những đột biến và phù hợp với mức thu nhập bình quân của người dân ở từng vùng, miền UBND tỉnh đã quyết định (Quyết định số 2556/2010/QĐ- UBND về việc quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, phổ thông công lập và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh từ năm học 2010- 2011 đến năm học 2014- 2015, PV) mức học phí mới cho HS các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập năm học 2010- 2011 theo tinh thần chung là không vượt quá 2 lần so với mức học phí cũ; mức trần học phí đầu tiên thấp hơn hoặc bằng 0,5% so với khung của Chính phủ. Theo đó, học phí của các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông năm học 2010- 2011 này, mức thấp nhất là 15.000 đồng/tháng/HS, cao nhất là 100.000 đồng/tháng/HS. So với mức thu học phí cũ thực hiện từ năm học 2009- 2010 về trước, mức học phí mới tăng từ 133% đến 300% tương ứng với mức tăng từ 5.000 đồng đến 70.000 đồng/HS/tháng (Quyết định số 2800/2003/QĐ- UB ngày 19- 8- 2003 của UBND tỉnh quy định ở vùng thành phố, thị xã thu 55.000 đồng/tháng/HS với cấp mầm non, 20.000 đồng/tháng/HS với cấp THCS, 33.000 đồng/tháng/HS với cấp THPT; ở vùng đồng bằng, trung du thu 20.000 đồng/tháng/HS với cấp mầm non; 10.000 đồng/tháng/HS với cấp THCS, 25.000 đồng/tháng/HS với cấp THPT; ở miền núi, hải đảo thu 15.000 đồng/tháng/HS với cấp mầm non, 8.000 đồng/tháng/HS với cấp THCS và 15.000 đồng/tháng/HS với cấp THPT- PV). Nếu so sánh với tốc độ trượt giá và số lần tăng của lương cơ bản từ năm 2000 đến 2008 là 443,37% thì mức đề xuất vẫn là mức thấp. Còn nếu so sánh với thu nhập bình quân của người dân theo từng vùng, miền, mức học phí mới cũng chỉ bằng 1,1% đến 2,7% và cũng chỉ bằng 30- 81% mức học phí trần Chính phủ quy định tại Nghị định 49. Do xây dựng mức học phí ở ngưỡng thấp như vậy nên mức học phí mới không thể đủ để bù đắp những chi phí khác cho các cơ sở giáo dục.
- Điều này có nghĩa là ngoài khoản thu học phí theo mức mới được UBND tỉnh quyết định, các bậc phụ huynh sẽ phải đóng góp thêm các khoản thu khác, thưa ông?
+ Tôi nhấn mạnh để làm rõ điều này, trong Quyết định số 2556/2010/QĐ- UBND về việc quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, phổ thông công lập và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh từ năm học 2010- 2011 đến năm học 2014- 2015, UBND tỉnh quy định rõ ngoài quy định mức thu học phí trên các đơn vị, cơ sở giáo dục không được tự ý thu thêm các khoản khác đối với trẻ em, học sinh khi chưa được cấp có thẩm quyền quyết định. Nói một cách cụ thể hơn, các cơ sở giáo dục, đơn vị trường học mầm non và phổ thông vẫn được thu thêm các khoản khác phục vụ cho việc dạy và học. Ví dụ như: học 2 buổi/ngày, tiền ăn bán trú… Tuy nhiên, việc có được phép thu thêm hay không thì các đơn vị trường học, cơ sở giáo dục phải căn cứ vào nhu cầu thực tế của phụ huynh, tổ chức lấy ý kiến và xây dựng đề án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Với các khoản thu tự nguyện phải thu trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh chứ không được đưa vào các khoản thu bắt buộc để gây bức xúc trong dư luận nhân dân. Đã là các khoản thu tự nguyện, phụ huynh hoàn toàn có thể từ chối đóng góp nếu thấy không đảm bảo nguyên tắc tự nguyện.
- Vậy việc sử dụng nguồn thu sẽ được kiểm soát như thế nào? Với những trường hợp sai phạm thì sẽ xử lý thế nào?
+ Trong Nghị định 49 đã quy định rõ: Cơ sở giáo dục công lập gửi toàn bộ số học phí thu được vào Kho bạc Nhà nước; thực hiện công tác kế toán, thống kê học phí theo các quy định của pháp luật.
Với các khoản thu thêm cũng phải được hạch toán bằng hệ thống sổ sách kế toán và chi theo quy chế chi tiêu nội bộ có sự giám sát của thanh tra nhân dân.
Nói tóm lại là tất cả các khoản thu dù là bắt buộc hay tự nguyện, nguyên tắc cơ bản là phải đảm bảo đúng mục đích, công khai, dân chủ.
Hiện nay ngành GD- ĐT đang thực hiện theo quy định 3 công khai. Trong đó có nội dung công khai về các khoản thu, khoản chi. Bên cạnh đó, ngành cũng thực hiện phân cấp quản lý và tự chủ tài chính cho các đơn vị, cơ sở giáo dục. Cấp mầm non, tiểu học và THCS do cấp huyện quản lý, cấp THPT do Sở GD- ĐT trực tiếp quản lý. Với những cấp học do địa phương quản lý, Sở GD- ĐT chỉ quản lý về mặt chuyên môn. Vì vậy, hiệu trưởng các cơ sở giáo dục, đơn vị trường học sẽ là người trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật về những sai phạm. Với chức năng, nhiệm vụ của mình, Sở sẽ tham gia thanh tra, nếu phát hiện sai phạm sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
- Trong Nghị định 49 không quy định mức học phí cho các trường chuyên biệt, dịch vụ cung ứng giáo dục chất lượng cao và các trường ngoài công lập, vậy mức thu ở các trường này năm nay sẽ như thế nào, thưa đồng chí?
+ Hiện nay nhà nước không khống chế các khoản thu trong các trường ngoài công lập và các trường có cung ứng dịch vụ giáo dục chất lượng cao mà các trường này phải tự xây dựng mức thu trên cơ sở thoả thuận với phụ huynh nhưng phải báo cáo với cấp quản lý đồng thời phải thực hiện theo đúng quy chế công khai. Với các trường chuyên biệt như Chuyên Hạ Long vẫn thực hiện theo mức thu như các trường công lập cùng cấp ở vùng đô thị
- Xin cảm ơn ông!
