Tẩy trắng thực phẩm có tốt không?

Những  con gà con vịt làm sẵn da trắng phau sạch sẽ, mâm lòng lợn trắng bắt mắt hay sảo giá đầy những cọng giá to, trắng mọng, và nhiều loại thực phẩm khác trông thì rất ngon lành nhưng ít ai biết chúng đã được “gột sạch” nhờ một loại hóa chất mà dân chợ gọi nôm na là bột tẩy đường.

Thuốc tẩy pha theo “cỡ tay”

Gọi là bột tẩy đường có lẽ vì loại thuốc này ở dạng bột, trắng tinh như đường. Bột tẩy được bán 30.000đ/gói, mỗi gói đóng 1kg, đóng vào túi nilon và buộc chun, chẳng có nhãn mác gì, cũng chẳng có nổi một nét chữ ghi nó là loại bột gì. Hướng dẫn sử dụng thì… tuỳ theo sự nhiệt tình của người bán hàng.

Ở một quầy hàng khô ngoài chợ Bắc Qua, khi chúng tôi hỏi mua thuốc tẩy trắng thực phẩm, chị bán hàng chỉ quẳng ra một gói bột như vậy kèm theo lời quảng cáo ngắn gọn: “Ba mươi nghìn một cân, tẩy gì cũng được”. Chúng tôi tỏ ra băn khoăn về tác dụng của nó, nhưng cũng chẳng nhận được sự hướng dẫn nào hơn, ngoài một câu nói gắt: “Người ta mua về tẩy ầm ầm có sao đâu mà thắc mắc”.

Đến một quầy hàng khác trong chợ Đồng Xuân, lần này chúng tôi may mắn gặp được một người khá nhiệt tình. Sau mấy câu “kiểm tra”, chị Hương chủ quầy hàng có vẻ tin chúng tôi là người bán hàng ăn mới vào nghề và đang học hỏi kinh nghiệm chế biến thực phẩm cho nhanh, trắng ngon dù để lâu. Theo hướng dẫn của chị thì bột này có thể tẩy trắng bất kỳ loại thực phẩm nào, từ ngâm rửa lòng lợn, sách bò, măng, giá đỗ, dừa xiêm… cho đến hỗ trợ làm lông gà, vịt nhanh và trắng sạch. Tuy nhiên, với loại bột tẩy này, người dùng phải làm quen và có “cỡ tay” pha thuốc chứ chẳng có công thức nào cả.

Chị bán hàng cũng khuyên chúng tôi nên thử trước một ít để tự rút kinh nghiệm, chứ “cái này chả ai bảo được ai. Chỉ biết nó là thuốc tẩy thôi, còn tẩy những cái gì và làm thế nào thì đều do người mua về tự mày mò làm”.

Có lẽ chúng tôi hỏi tỉ mỉ, nhiều thứ quá nên chị  trở nên dè dặt và bảo chúng tôi: “Không quen thì không nên dùng vì thuốc của Trung Quốc chả biết thế nào đâu”.

Không kiểm soát được dư lượng

PGS.TS Ngô Quốc Quyền, Viện Hoá học, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam cho biết việc sử dụng hoá chất tẩy trắng một cách bừa bãi trong chế biến thực phẩm rất có hại cho sức khoẻ người sử dụng. Tuy nhiên trong sản xuất, chế biến thực phẩm công nghiệp, công nghệ xử lý và kiểm soát việc sử dụng hoá chất rất chặt chẽ, với liều lượng nhất định và dư lượng hoá chất độc hại phải được khử sạch hoàn toàn trước khi sản phẩm tới tay người tiêu dùng.

Nếu sử dụng tuỳ tiện, không có hiểu biết cụ thể mà chỉ nghe người nọ mách bảo người kia thì liều lượng sử dụng sẽ không chuẩn, phương pháp làm sạch hóa chất cũng không đảm bảo và dư lượng hoá chất còn tồn đọng là điều chắc chắn, ẩn chứa những nguy cơ gây hại cho sức khoẻ.

PGT.TS Quyền khẳng định hoàn toàn không được phép sử dụng hóa chất trong chế biến thực phẩm nếu chỉ vì mục đích đánh lừa thị giác và không kiểm soát được liều lượng cũng như cách thức sử dụng.