Một số nguồn tin chính trị tại Thái Lan mới đây tiết lộ lãnh đạo Đảng Quyền lực nhân dân (PPP) muốn Thủ tướng Samak Sundaravej từ chức để làm nguội bớt các cuộc biểu tình chống chính phủ đang làm rung chuyển thủ đô Bangkok.
Báo The Nation cho biết thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra và lãnh đạo PPP đã đồng ý ông Samak nên từ chức, mở đường cho Bộ trưởng giáo dục Somchai Wongswat lên nắm quyền.
The Nation cho biết ngày 20-6, hơn 20.000 người, do Liên minh Dân chủ nhân dân (PAD) lãnh đạo, đã vượt qua hàng rào cảnh sát, xông vào vây chặt tòa nhà chính phủ tại trung tâm Bangkok và ở lại đó suốt đêm. Người phát ngôn PAD tuyên bố phe biểu tình sẽ tiếp tục "cắm trại" tại tòa nhà chính phủ cho đến khi "chính quyền bù nhìn của ông Thaksin" bị hạ bệ. Tuy nhiên, ngày 21-6, người phát ngôn của chính phủ tuyên bố ông Samak cương quyết sẽ không từ chức.
Họp tại phòng karaoke
Báo Bangkok Post cho hay ông Samak đã tỏ ra rất giận dữ với lực lượng cảnh sát. Bất chấp đe dọa sẽ sử dụng đến vòi rồng và hơi cay, hơn 5.000 cảnh sát bảo vệ tòa nhà chính phủ đã tỏ ra không cố gắng ngăn cản các đám đông biểu tình xông vào tấn công tòa nhà. Tuy nhiên, ông Samak vẫn tuyên bố cảnh sát sẽ tiếp tục kiểm soát các cuộc biểu tình, và "giờ chưa phải lúc binh sĩ quân đội xuất hiện".
Trong ngày 20-6, ông Samak đã có cuộc họp với lãnh đạo quân đội tại Câu lạc bộ thể thao quân đội. Do câu lạc bộ không có phòng họp, cuộc họp đã được tổ chức tại một phòng karaoke. Nguồn tin Bangkok Post tiết lộ tướng Anupong Paojinda đề nghị ông Samak "nghiêm túc cân nhắc" khả năng giải tán hạ viện, tổ chức tổng tuyển cử để tạo cơ hội cho người dân "đưa ra quyết định mới". Khi đó, ông Samak sẽ lãnh đạo chính quyền tạm thời và giám sát cuộc tái cơ cấu quân đội vào tháng tám.
"Một nguyên nhân khiến tướng Anupong không muốn ông Samak từ chức là vì ông Anupong lo ngại một thủ tướng mới sẽ không thỏa hiệp với quân đội giống như ông Samak, mà chỉ là con rối của ông Thaksin" - nguồn tin của Bangkok Post cho biết. Tuy nhiên, hiện tại việc giải tán hạ viện là không thể do Đảng Dân chủ đối lập mới đưa kiến nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Samak và các thành viên nội các. Theo hiến pháp 2007, thủ tướng không được phép giải tán hạ viện khi phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Dù vậy, Đảng Dân chủ cho biết sẵn sàng rút lại đề xuất nếu chính phủ muốn hợp tác.
Khả năng đảo chính?
Các nguồn tin chính trị dự đoán sẽ có một giải pháp chấm dứt khủng hoảng trong vài ngày tới, tuy nhiên không một giải pháp nào có thể làm hài lòng tất cả các bên. The Nation dẫn lời nghị sĩ Jatuporn Prompan của Đảng PPP dự báo bạo lực và đổ máu sớm muộn cũng xảy ra, bởi "PAD muốn tạo ra hỗn loạn để quân đội tổ chức một cuộc đảo chính khác".
Những lời đồn đại về một cuộc đảo chính mới xuất hiện từ tháng năm, nhưng đã lắng dịu trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, các nhà quan sát khẳng định đây là khả năng không thể loại trừ. "Đó chỉ là vấn đề thời gian và nguyên nhân" - báo Washington Post dẫn lời nhà phân tích chính trị Sunai Phasuk nhận định. "Tuy nhiên, nhiều khả năng bạo lực sẽ xảy ra trong các cuộc biểu tình, hoặc hai phe ủng hộ và chống chính phủ đụng độ. Và khi đó quân đội sẽ ra tay". Trong thời gian qua, lãnh đạo quân đội một mực phủ nhận khả năng này. Nhưng trước cuộc đảo chính năm 2006, chính tướng Sonthi Boonyaratglin, nhân vật cầm đầu cuộc đảo chính, cũng từng cam kết chắc nịch là quân đội sẽ không can thiệp vào chính trị.
Theo giới quan sát, nguyên nhân cuộc xung đột đang đe dọa chính quyền mới bốn tháng tuổi của ông Samak vẫn chỉ là cuộc đụng độ giữa phe chống với phe ủng hộ Thaksin. Phe chống muốn Thaksin mất hết ảnh hưởng trên chính trường Thái Lan, trong khi phe ủng hộ muốn giúp cựu thủ tướng lấy lại khối tài sản đã mất. "Nguyên nhân tất cả là Thaksin" - Washington Post dẫn lời nhà phân tích Chris Baker, người từng viết sách về Thaksin, khẳng định.
Sau khi ông Thaksin bị lật đổ năm 2006, chính quyền do quân đội dựng lên đã tịch thu khoảng 2 tỉ USD tài sản của ông Thaksin. Phần lớn chính quyền hiện tại của ông Samak là đồng minh của ông Thaksin, và những người chống đối từng cho rằng ưu tiên của chính quyền Samak là phục hồi quyền lực cho ông Thaksin.
