"Thái Tổ Lý Công Uẩn": Vua Lý ở… bên Tàu?

Sau gần 6 năm loay hoay với phần kịch bản, cuối cùng một kịch bản tổng hợp tâm sức của rất nhiều người đã được thông qua để phim Thái Tổ Lý Công Uẩn chính thức được đưa vào sản xuất chào mừng 1000 năm Thăng Long - Hà Nội trong sự gấp gáp của thời gian.

Thế nhưng, cũng từ chính sự gấp gáp ấy mà một bộ phim có ý nghĩa lớn về một danh nhân, người có công đặt nền móng cho cả một thời kỳ lịch sử, văn hoá của dân tộc có thể sẽ được làm một cách dễ dãi. Người ta lo ngại sẽ có sự "lai căng" giữa một bản sắc thuần Việt với nền văn hoá Trung Hoa...
 
lyconguan.jpg
Nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc và Đạo diễn Lê Đức Tiến 
Để đưa ra quyết định sẽ quay một số cảnh phim Thái Tổ Lý Công Uẩn ở các trường quay Trung Quốc những "nhân vật chính" của đoàn làm phim: đạo diễn Lê Đức Tiến, đạo diễn Lưu Trọng Ninh, nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc... đã có chuyến gặp gỡ các nhà làm phim sử thi và khảo sát các trường quay ở Trung Quốc.
Đạo diễn Lê Đức Tiến cho biết, việc triển khai kế hoạch làm phim sẽ tiến hành song song tại nhiều địa điểm ở Trung Quốc và Việt Nam.

Trong đó, các bối cảnh chính sẽ được xây dựng tại Việt Nam như cung điện vua Lê tại Hoa Lư và cung điện tại thành Thăng Long. Đặc biệt, khu phố cổ "trên bến, dưới thuyền" sẽ xây dựng ở Việt Nam.

Hoạ sĩ Dân Nam, người phụ trách về đạo cụ, bối cảnh trong phim thì cho rằng: "Ở thời Lý, quốc pháp là đạo Phật nên về đạo cụ và những thứ phục vụ cho sinh hoạt chúng tôi cũng bám vào đó.

Về các chiến thuyền, thuyền rồng, chúng tôi đã hệ thống lại trên cơ sở tranh cổ Việt Nam và những chiến thuyền lớn đời Đường, đời Tống của Trung Quốc. Chúng tôi cũng đã phác thảo xong những vũ khí chủ yếu thô sơ như: vũ khí bắn lửa, công thành, vũ khí của bộ binh, kỵ binh... độ chính xác của chúng cũng tới 80 - 90% (?!)".

Về trang phục của bộ phim, các nhà làm phim khẳng định "sẽ là những trang phục thuần Việt" bởi trang phục của người Việt thời Lý, dù có ảnh hưởng của Trung Quốc qua giao lưu nhưng vẫn có sự Việt hoá từ chất liệu đến màu sắc, hoa văn...

Đó là ý kiến của các nhà làm phim, còn với Giáo sư sử học Lê Văn Lan khi mới chỉ liếc qua hơn chục bản phác thảo về trang phục đã phải thốt lên hai tiếng: "...kinh hoàng"! Những mẫu xe ngựa được phác thảo rất cổ cũng làm ông cảm thấy "bất an" bởi phương tiện giao thông chính của thời Lý là thuyền.

Thăng Long là thành phố sông hồ gắn với nền văn hoá trồng lúa nước nên sự xuất hiện của một vài chiếc xe ngựa... Tàu sẽ bị cho là "kém duyên". Chưa kể đến những phác hoạ cung điện, đền đài cũng chẳng khác mấy với trong phim dã sử Trung Quốc đã quá quen thuộc với khán giả màn ảnh nhỏ Việt Nam.

Trong phim, Thái Tổ Lý Công Uẩn sẽ xuất hiện ở tuổi 36 với tư cách là người mở ra một kỉ nguyên mới về văn hóa, văn minh Đại Việt, khai sáng vương triều Lý và khai sinh kinh đô Thăng Long.

Nhân vật lịch sử này sẽ hội đủ cả trí tuệ và lòng nhân ái. "Chúng ta không thể tưởng tượng ra một khuôn mặt cụ thể rồi đi tìm bằng được người đó để đóng vai Lý Công Uẩn. Hiện tại, tôi vẫn chưa tìm thấy nhân vật của mình, nhưng chắc chắn, đó sẽ là một gương mặt thuần Việt mà bạn cảm giác như đã gặp ở đâu đó rồi và chắc chắn nhân vật Thái Tổ Lý Công Uẩn của tôi sẽ không giống ông Lý Công Uẩn đang đứng ở Hồ Hoàn Kiếm và ông ấy sẽ không nhảy lên cột gỗ để đánh Mai hoa quyền hay Thiếu lâm quyền" - đạo diễn Lưu Trọng Ninh khẳng định.

Tuy vậy, thông tin về một loạt chuyên gia võ thuật, chuyên gia hoá trang... của Trung Quốc sẽ được mời cố vấn cho phim khiến nỗi lo về sự "thay hình đổi dạng" từ một vị vua nước Việt đến một hoàng đế Trung Hoa thêm cơ sở.

Theo kế hoạch, bộ phim sẽ bấm máy ngày 1.11.2008 và công chiếu trên toàn quốc vào ngày 1.5.2010. Tạo ra một bộ phim lịch sử hấp dẫn trong một thời gian gấp gáp là một bài toán khó.

Làm thế nào để giữ được bản sắc, đúng là phim lịch sử, con người Việt Nam, cho người Việt Nam? Sẽ khó có được câu trả lời thoả đáng nếu những người làm phim thiếu đi chút bản lĩnh, tự thoả hiệp, bằng lòng.