Chúng tôi đến tỉnh Uđonthani miền Bắc Thái Lan vào lễ hội truyền thống Ban Chiang. Ban Chiang được Unesco công nhận là di sản văn hoá thế giới. Mỗi năm Ban Chiang tổ chức lễ hội truyền thống một lần. Năm nay, tỉnh Uđonthani tổ chức lễ hội với chủ đề: Nối kết hữu nghị di sản thế giới Ban Chiang (Thái Lan) - Luang Prabang (Lào) - Hạ Long Bay (Việt Nam).
Đoàn đại biểu tỉnh Quảng Ninh đến thăm khu di tích Bác Hồ tại tỉnh Uđonthani, Thái Lan.
Trong những ngày hội, người Thái Lan, người Lào và đồng bào Việt kiều tại địa phương, khách du lịch trình diễn hoạt động nghệ thuật trong nhiều ngày. Đồng bào Việt kiều xúc động biểu diễn ca khúc: “Quảng Bình quê ta ơi!” và những bài hát cách mạng thời chống Pháp. Hàng vạn khán giả vừa quây quần ăn tối trên quảng trường, vừa thưởng thức và trực tiếp tham gia biểu diễn nghệ thuật. Kinh phí tổ chức chương trình lễ hội năm nay khoảng 5 triệu Bath, tương đương 2,5 tỷ đồng tiền Việt Nam do các doanh nghiệp của địa phương lo liệu, không phải dùng ngân sách nhà nước.
Người Uđonthani nói: “Đến Uđonthani nhưng không tham gia lễ hội thì coi như chưa biết đến văn hoá Thái Lan”. Ông Lê Văn Yên, Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Uđonthani nói: “Đến Uđonthani mà chưa đến thăm di tích Bác Hồ thì coi như chưa đến Thái Lan”.
Trong những ngày lễ hội tưng bừng Ban Chiang, nhiều du khách đến thăm khu di tích Bác Hồ.
Khu di tích Bác Hồ tại làng Noọng Ôn, xã Xiêng Phin, huyện Mương, tỉnh Uđonthani, cách trung tâm tỉnh hơn nửa giờ ô tô. Chị Lê Tuyết Thế sinh ở Thái Lan nói tiếng Việt âm điệu Nghệ An đưa chúng tôi đến khu di tích. Anh Vũ Mạnh Hùng, anh Nguyễn Bá Minh đều là Việt kiều tại Thái Lan đại diện cho 20 thành viên của Khu di tích giới thiệu lịch sử của Khu di tích.
Khu di tích lưu giữ được một số di tích gốc rất quý. Đó là chiếc cối giã gạo truyền thống Việt Nam từ năm 1928, nay vẫn để ngoài trời. Khu di tích hiện nay (chính là nơi Bác Hồ hoạt động) có diện tích 7.000m2 do bà con Việt kiều tỉnh Uđonthani mua lại và giao cho xã Xiêng Phin quản lý. Chủ tịch xã là bà Lec Xổ Khẳm rất thành tâm với Bác Hồ và khu di tích. Chuyện do anh Vũ Mạnh Hùng kể lại: “Ba lần khoan giếng nước tại khu di tích, khoan sâu tới 70m mà không có nước. Bà Lec Xổ Khẳm một mình ngồi cầu khấn suốt đêm tại hiện trường. Kỳ diệu làm sao, hôm sau thực hiện mũi khoan thứ 4, nước ngọt phun lên tràn trề”.
Lịch sử di tích Bác Hồ gắn với lịch sử phát triển của tỉnh Uđonthani.
Tháng 7-1928, Nguyễn Ái Quốc từ châu Âu về nơi đây hoạt động cách mạng. Nhân dân địa phương tôn trọng gọi Người là Thầu Chín (ông già Chín). Lúc đó Uđonthani là thị xã nhỏ, dân cư thưa thớt, rừng rậm vây bọc quanh thị xã. Khi mới tới địa phương, Thầu Chín trú chân một thời gian ở khu vực Noọng Bùa (gần ga xe lửa của tỉnh hiện nay). Sau đó Người chuyển vào ở làng Noọng Ôn, xã Xiêng Phin, huyện Mương, tỉnh Uđonthani. Người hoạt động cách mạng tại nơi đây trong nhiều tháng. Tới năm 1929, Người đi tới các địa phương khác hoạt động và khơi dậy tinh thần yêu nước trong bà con Việt kiều ở Thái Lan.
Khu di tích Bác Hồ tại làng Noọng Ôn, xã Xiêng Phin, huyện Mương có giá trị lịch sử to lớn, là niềm tự hào của 15 vạn kiều bào Việt Nam tại tỉnh Uđonthani và kiều bào Việt Nam tại Thái Lan.
Chính quyền Thái Lan và Hội người Việt Nam tỉnh Uđonthani đã thống nhất tôn tạo Khu di tích Bác Hồ hoạt động cách mạng năm 1928 thành Trung tâm giáo dục và du lịch mang tính lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 2002, ngài Xay-do-phinRắt-ta-na-na-kha, Tỉnh trưởng Uđonthani, đã cho tiến hành khởi công công trình.
Chúng tôi đến Khu di tích Bác Hồ tại tỉnh Uđonthani khi công trình nhà đa năng (do Ngân hàng cổ phần Thương mại Sài Gòn tài trợ) đang thi công. 7 công trình sẽ được hoàn thiện sau năm 2009. Ngôi nhà lá mang dáng hình ngôi nhà tại làng Kim Liên (Nghệ An) là trọng tâm của Khu di tích. Hàng rào dâm bụt, giọng xứ Nghệ của chị Lê Tuyết Thế gợi nên những nét văn hoá Việt của Khu di tích.
Bà chủ tịch xã Xiêng Phin cho biết: Khu di tích Bác Hồ tại làng Noọng Ôn, xã Xiêng Phin sẽ được khách quốc tế viếng thăm nhiều nhất so với các di tích lịch sử văn hoá tại tỉnh Uđonthani.
