Sau khi báo chí thông tin về những trường hợp bỗng chốc trở thành tỷ phú nhờ đầu tư chứng khoán, nhiều người xác định đã đến lúc không thể ngồi yên được nữa. Thế là dòng người đổ xô đến các lớp học chứng khoán, đến những khu phố chứng khoán đông đến nghẹt thở.
Trong những ngày sàn chứng khoán đang sôi sục, nhóm phóng viên chúng tôi đã kịp có mặt trên “sàn” để ghi nhận.
Đi học làm giàu
Đúng hẹn với anh Trần Ngọc An - một thầu xây dựng ở quận Gò Vấp, người nắm trong tay nhiều cổ phiếu của Vinamilk và FPT, bảy giờ tối tôi cắp tập theo anh vào học lớp chứng khoán do Viện Quản trị và tài chính mở tại Học viện Hành chính quốc gia trên đường Ba Tháng Hai, quận 10. Phòng học nằm sâu bên trong, tuốt trên lầu hai. Trước khi đến đây, tôi không thể nào hình dung ra lớp học lại đông người đến như vậy. Trên 100 con người, già, trẻ, lớn, bé ngồi chen nhau trong căn phòng vài chục mét vuông. Họ chăm chú ghi chép cẩn thận những thuật ngữ chứng khoán, nào là thị trường OTC, thế nào là khớp lệnh, cổ phiếu… Ai cũng dõi theo những mã chứng khoán bé tí ti được giảng viên dùng máy chiếu lên màn hình.
Anh An giải thích, đến đây là để học làm giàu nên ai cũng tranh thủ vào lớp sớm, chậm chân là mất chỗ ngay. Lớp học chứng khoán, người học được phục vụ giống như đại biểu đi dự hội thảo: có phát tài liệu tham khảo, giữa buổi nghỉ giải lao còn có trái cây, bánh kẹo, nước ngọt phục vụ cho học viên. Chỉ xót một điều là dù một khóa chỉ có bốn tuần mà học phí đến 1,8 triệu đồng.
Qua ba buổi theo học tôi đã làm quen được với phân nửa số bạn học trong lớp. Hầu hết là học sinh, sinh viên, công chức, người làm nghề tự do và người già về hưu. Lý do đến lớp chứng khoán thì thiên hình vạn trạng. Có người như ông Nguyễn Lưu, cán bộ về hưu, theo học lớp chứng khoán là để có thể bình luận, dự đoán giá cổ phiếu cùng con gái. Chẳng là con gái ông làm việc ở một công ty tài chính nước ngoài, tối tối cô lên mạng xem kết quả khớp lệnh cổ phiếu làm ông bố cũng “thèm” nên mới đăng ký theo học.
Còn anh Dũng, vốn là một tài xế xe tải, mới vào lớp đã có một phát biểu khiến cả lớp cười đau cả bụng. Khi nói “broker” (người môi giới chứng khoán) thì anh lại nói lộn thành “hacker” khiến mọi người cứ tưởng anh đang nói về… tin tặc! Dù mới bắt đầu đi học nhưng anh này cho biết là đã chuẩn bị sẵn một trăm triệu đồng, học xong là bỏ tiền ra chơi chứng khoán ngay.
Còn chị T. Anh, làm việc cho một công ty liên doanh ở quận 1, người thường làm cho các học viên trong lớp thán phục về kiến thức chứng khoán thì bật mí chị học và chơi chứng khoán trên mạng và đã bỏ tiền túi ra đầu tư vào cổ phiếu của công ty FPT. Nhưng do muốn ông xã cùng nhập cuộc nên hai vợ chồng quyết định đăng ký đi học lại chứng khoán. Chị cho biết dù gì ra sàn mà có chồng đi cùng cũng cảm thấy thoải mái hơn.
Cơ sở đào tạo chứng khoán: Nấm sau mưa
| Sinh viên ngành chứng khoán gặp thời Bên cạnh những lớp học chứng khoán của Ủy ban chứng khoán nhà nước, của các doanh nghiệp mở ra còn có một cách dạy chứng khoán “ăn liền” mà chúng tôi ghi nhận được từ những buổi ra sàn. Đó là cách làm thêm của những sinh viên thuộc chuyên ngành chứng khoán của các trường kinh tế, ngân hàng. Các sinh viên này hàng ngày tập trung ra sàn vừa ôn bài vừa nhận hướng dẫn cho những người mới chân ướt chân ráo ra sàn. Thù lao mỗi lần như vậy có khi là ly cà phê, bữa ăn sáng hoặc tiền “tươi” vài trăm ngàn đồng, thậm chí có người còn thỏa thuận trả lương hoặc đưa tiền cho những sinh viên chơi chứng khoán giùm. |
Hiện nay, cơ sở đào tạo chứng khoán hút học viên theo học đông nhất là cơ sở của Ủy ban Chứng khoán nhà nước tại TP.HCM. Học viên học ở đây có bốn cấp độ, từ nhập môn đến phân tích luật, rồi trực tiếp ra sàn. Mặc dù liên tục mở lớp, mỗi lớp có trên trăm người theo học nhưng cơ sở vẫn không đáp ứng hết nhu cầu muốn học chứng khoán của người dân.
Trước cơn sốt học chứng khoán gia tăng, hàng chục đơn vị tư nhân, trường học, viện, hiệp hội cũng đã nhanh chân nhảy ra mở lớp, mời thầy chứng khoán về dạy. Không chỉ khai giảng lớp chứng khoán ở TP.HCM, các đơn vị còn mở rộng ra các tỉnh Bình Dương, Vũng Tàu… Cách thức tổ chức lớp học rất đơn giản, chỉ cần thuê một địa điểm có hội trường rộng rãi và mời được giảng viên từ Ủy ban Chứng khoán nhà nước, các chuyên gia kinh tế hoặc giám đốc những công ty chứng khoán về là đã có thể mở lớp.
Bên cạnh chuyện mở lớp chứng khoán ồ ạt, để thu hút học viên đến học tại cơ sở của mình, nhiều đơn vị còn bày ra “chiêu” thành lập các câu lạc bộ với tên gọi rất kêu như Câu lạc bộ Các nhà đầu tư chứng khoán… Giám đốc một đơn vị đào tạo chứng khoán thừa nhận đơn vị ông dù đã tận dụng hết các hội trường đã thuê nhưng cũng không đáp ứng đủ nhu cầu muốn học hiện nay.
Một cán bộ văn phòng phía Nam của Bộ Giáo dục và Đào tạo bộc bạch: bây giờ giảng viên thời thượng được mọi người săn đón và có thu nhập cao ngất ngưởng phải kể đến thầy dạy chứng khoán.
Do các lớp học chứng khoán mở ra xô bồ nên chất lượng và học phí tại mỗi cơ sở đào tạo cũng khác nhau. Mức học phí còn tùy theo đẳng cấp của giảng viên đứng lớp. Mức học phí 1,8 triệu đồng đã là “bèo” rồi. Riêng những đơn vị có thầy là “hàng hiệu” thì học phí cũng theo đó mà “nóng” lên. Chẳng hạn các lớp chứng khoán do Trường đại học Ngân hàng TP.HCM do mời được chuyên gia chứng khoán ở Mỹ về nên học phí lên tới ba triệu đồng. Hay như lớp chứng khoán do TUV (đơn vị chuyên tư vấn ISO của Đức) dù không quảng cáo nhưng có yếu tố nước ngoài nên thu hút rất đông học viên và mức học phí dao động từ 2,4-3 triệu đồng.
| Một số khái niệm Chỉ số VN - Index Vn - Index là số điểm (chỉ số) thể hiện sự chênh lệch về giá của tổng số những cổ phiếu tăng giá so với tổng số cổ phiếu giảm giá trên toàn thị trường (tính theo kết quả giao dịch tại TP.HCM, còn ở Hà Nội tính chỉ số khác). Nếu trong số 106 đơn vị lên sàn có 65 loại cổ phiếu được mua - bán giá cao hơn hôm trước thì kết thúc phiên giao dịch, chỉ số VN - Index đã tăng. Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu Theo quy định của nhà nước thì giá cổ phiếu tại Trung tâm Chứng khoán TP.HCM tăng tối đa 5% được gọi là giá trần; nếu giảm tối đa -5% thì gọi là giá sàn. Giá tham chiếu là giá kết thúc phiên giao dịch hôm trước để làm giá mở cửa cho giao dịch hôm sau. Phiên giao dịch chứng khoán Một phiên giao dịch chứng khoán ở Trung tâm giao dịch chứng khoán TP.HCM bắt đầu từ 7 giờ 30 và kết thúc lúc 10 giờ 30. Một phiên sẽ có ba đợt khớp lệnh (từ tháng 4-2007 sẽ khớp lệnh liên tục). Các nhà đầu tư có thể mua bán các cổ phiếu đã được niêm yết trong suốt thời gian này. Niêm yết cổ phiếu là gì? Tổng số vốn điều lệ của một tổ chức được Ủy ban chứng khoán nhà nước và Trung tâm chứng khoán chấp thuận chuyển thành cổ phiếu. Một cổ phiếu phổ thông có mệnh giá 10.000 đồng. Các cổ phiếu này được phép mua, bán rộng rãi, nhưng phải thông qua một trọng tài là Trung tâm chứng khoán. Chẳng hạn, vốn điều lệ của công ty A là 50 tỷ đồng. Nếu quy ra thì công ty này được niêm yết năm triệu cổ phiếu phổ thông, mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Khi đã được niêm yết trên sàn chứng khoán, cổ phiếu của công ty A được bán với giá 200.000 đồng/cổ phiếu. |
