Tham nhũng: Trở ngại số một

Tại Diễn đàn doanh nghiệp VN 2006- khai mạc tại Hà Nội ngày hôm qua, 13-12, các DN tỏ ý lo ngại khi nạn tham nhũng đang ngày càng gia tăng và đã kiến nghị với Chính phủ cần khẩn trương đưa ra những hành động cụ thể, quyết liệt để chống tham nhũng.

Trong khuôn khổ Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam (diễn ra từ 14-15/12), hôm qua, 13/12, Diễn đàn doanh nghiệp VN 2006 đã khai mạc tại Hà Nội, thu hút hàng trăm đại biểu đại diện cho cộng đồng các nhà tài trợ, các nhà đầu tư trong và ngoài nước, và nhiều lãnh đạo bộ, ngành Việt Nam.

 5 năm tới, cần 140 tỷ USD cho sự phát triển

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm đánh giá cao sự hỗ trợ quý báu của cộng đồng quốc tế đã dành cho Việt Nam trong suốt 20 năm đổi mới vừa qua”. Đến năm 2020, Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp. Để đạt được mục tiêu đó, trong 5 năm tới chúng tôi đặt kế hoạch phải huy động được khoảng 140 tỷ USD cho phát triển. Trong đó, 1/3 là vốn từ bên ngoài”.

Tại Diễn đàn, Bộ trưởng KH&ĐT Võ Hồng Phúc cũng đã thông báo với cộng đồng các nhà tài trợ, các nhà đầu tư rằng, Việt Nam đang nỗ lực cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nhằm huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển. Việt Nam cũng đang chuẩn bị các điều kiện thuận lợi nhất cho việc thúc đẩy một làn sóng mới về đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Tham nhũng - nỗi lo lớn nhất của doanh nghiệp

Ông David Knapp - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho biết, tình trạng tham nhũng đang là vấn đề mà các nhà đầu tư lo ngại nhất.

Ông Knapp nói: “Mặc dù trong thời gian vừa qua Chính phủ Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc chống tham nhũng và đã loại bỏ, xử lý nghiêm những quan chức tham nhũng; tuy nhiên, hiện vẫn chưa ngăn chặn được nạn tham nhũng một cách triệt để”.

Theo ông Knapp, Chính phủ Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa công tác phòng chống tham nhũng để tạo lòng tin đối với cộng đồng DN nói chung và DN đến từ Hoa Kỳ nói riêng. Ông David Knapp đề xuất với Chính phủ Việt Nam nên thành lập một cơ quan điều tra đặc biệt để xử lý các trường hợp xâm hại vốn ODA.

Ông Andrew - Chủ tịch Hiệp hội DN Australia (AusCham) tại Việt Nam cũng cho rằng, tham nhũng là trở ngại số một khi các thành viên AusCham đầu tư vào Việt Nam. Chính vì tham nhũng diễn ra ở một số ngành mũi nhọn trong nền kinh tế đã khiến cho các DN Úc ngần ngại khi đầu tư vào Việt Nam.

“Tham nhũng còn ngại hơn cả việc thực thi pháp luật không đồng nhất. Nhiều DN Australia muốn đầu tư vào Việt Nam, nhưng khi chứng kiến vụ tham nhũng tại Ban quản lý PMU 18 (Bộ GTVT) đã phải dừng các ý định đầu tư” - Ông Andrew nhấn mạnh.

Báo cáo “Điều tra cảm nhận môi trường kinh doanh 2006” cũng cho thấy, trong tổng số 202 DN được điều tra, số đông cho rằng, việc ngăn chặn và kiểm soát tham nhũng là hoạt động cần thiết để cải thiện môi trường kinh doanh ở Việt Nam.

Các DN tỏ ý lo ngại khi nạn tham nhũng đang ngày càng gia tăng và đã kiến nghị với Chính phủ cần khẩn trương đưa ra những hành động cụ thể, quyết liệt để chống tham nhũng. Theo nhiều DN, việc ngăn chặn và kiểm soát tham nhũng cần phải được coi là ưu tiên số một trong chính sách của Chính phủ.

Chi phí “bôi trơn” phổ biến

Ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, theo phản ánh của cộng đồng kinh doanh trong nước, qua các cuộc điều tra của VCCI mới đây cho thấy, chi phí không chính thức trong quan hệ giao dịch của các DN hiện vẫn cao:

Có 69,19% DN (trong số 6.397 DN trả lời điều tra) cho rằng việc trả các khoản chi phí không chính thức là phổ biến; 62,21% DN cho rằng thường xuyên phải thương lượng với cơ quan thuế về các khoản thuế phải nộp.

Trong khi đó, việc tiếp cận đất đai vẫn rất khó khăn đối với đa số các DN dân doanh Việt Nam, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa.

Trước những bức xúc trên, ông Vũ Tiến Lộc kiến nghị: “Cần thực hiện quyết liệt hơn nữa các chương trình cải cách hành chính, đơn giản minh bạch về thủ tục, loại bỏ các giấy phép kinh doanh không cần thiết, cắt giảm chi phí kinh doanh cho DN. Cần đổi mới cơ chế quản lý đất đai, áp dụng cơ chế giá thị trường cho các giao dịch về đất đai...”.

Ông Daisuke Matsunaga - đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản - sau khi khẳng định sự tăng trưởng không ngừng của đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam, ông kiến nghị với Chính phủ Việt Nam cần phải thay đổi phương pháp xúc tiến đầu tư; thủ tục hải quan; tăng cường hệ thống kiểm toán; tăng cường trao đổi giữa các cơ quan chức năng và nhà đầu tư... để tiếp tục thu hút đầu tư từ Nhật Bản.

“Việt Nam cần phải nhanh chóng hoàn thiện hệ thống giáo dục bằng việc thay đổi cách dạy và cách học hiện nay. Muốn vậy, Việt Nam cần phải xây dựng những trường đại học đạt đẳng cấp quốc tế”. Trong khi đó, theo bản điều tra thường niên của JBIC (Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản), Việt Nam đã vượt qua Thái Lan vươn lên đứng thứ 3 trong danh sách ưu tiên đầu tư của các doanh nghiệp Nhật.

Kết thúc Diễn đàn, Bộ trưởng KH&ĐT Võ Hồng Phúc khẳng định, những đề xuất, kiến nghị của đại diện các tổ chức trong và ngoài nước, Bộ KH&ĐT sẽ tập hợp để báo cáo tại Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam diễn ra hôm nay (14/12), từ đó, kiến nghị với Chính phủ để hoàn thiện hơn nữa môi trường đầu tư. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng lần đầu tiên đến dự Hội nghị và sẵn sàng đối thoại mở với các nhà tài trợ.