2009 được đánh giá là năm có nhiều thử thách, khó khăn nhất đối với thành phố trẻ Móng Cái. Bởi hậu quả của khủng hoảng tài chính đối với các hoạt động thương mại, dịch vụ là rất lớn. Cùng với đó là việc thi công QL18A (đoạn Mông Dương - Móng Cái) thường xuyên gây ra ách tắc, cản trở giao thông nối Móng Cái với Hạ Long và cả nước.
Thế nhưng, với quyết tâm cao và nhờ có sự chỉ đạo, điều hành linh hoạt, nên kinh tế của thành phố vẫn giữ được sự ổn định và có bước phát triển. Hoạt động của các ngành dịch vụ vẫn phát huy vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn, chủ đạo của thành phố. Tổng kim ngạch XNK tuy giảm so với năm trước (đạt gần 2 triệu USD), nhưng được đánh giá là sự cố gắng lớn của thành phố. Trong năm, có thêm 1.250 hộ đăng ký kinh doanh, nâng tổng số hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn là 7.500 (trong đó có 1.365 hộ người nước ngoài), đã chứng tỏ thị trường nội địa của thành phố vẫn phát triển tốt. Trong hoạt động du lịch, tuy khách quốc tế giảm, nhưng khách nội địa đến đây vẫn tăng. Các dịch vụ ngân hàng, bưu chính viễn thông, giao thông vận tải tiếp tục có sự tăng trưởng, đáp ứng tốt yêu cầu phát triển KT-XH; sản xuất công nghiệp và nông nghiệp duy trì được sự ổn định.
Dịch vụ ngân hàng tại TP Móng Cái ngày càng phát triển. Trong ảnh: Giao dịch tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Móng Cái.
Nói về sự chỉ đạo, điều hành của chính quyền địa phương, đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND TP Móng Cái cho biết: Hầu hết những nội dung đề ra, thành phố đều thực hiện tốt. Chủ đề công tác năm 2009 của thành phố được xác định là: Tập trung xây dựng để kiên cố hóa trường lớp và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia; đẩy mạnh giải phóng mặt bằng (GPMB). Nghị quyết ĐH Đảng bộ thành phố lần thứ XXI đề ra là đến cuối nhiệm kỳ sẽ có 45% số trường (22/tổng số 45 trường) đạt chuẩn và 80% số trường (36/45) được kiên cố hóa. Nhưng đến cuối năm 2008, thành phố mới chỉ có 11/45 trường đạt chuẩn, tỷ lệ trường được kiên cố hóa cũng rất thấp. Để hoàn thành chỉ tiêu này, năm 2009, thành phố đã xây dựng thêm 12 trường với tổng mức đầu tư 45,8 tỷ đồng. Vì thế, trong năm có thêm 5 trường đạt chuẩn cấp độ 1, 1 trường đạt chuẩn cấp độ 2; tỷ lệ trường được kiên cố hóa cũng tăng cao. Với sự quan tâm đầu tư của tỉnh và quyết tâm của thành phố, từ nay đến hết nhiệm kỳ, Móng Cái sẽ hoàn thành chỉ tiêu này.
Năm qua, thành phố cũng có nhiều cố gắng để đẩy mạnh GPMB phục vụ triển khai các dự án, là địa phương về sớm nhất tỉnh (30-3) trong GPMB để thi công dự án cải tạo, nâng cấp QL18A. Như dự án thi công đường Ngã 5 Ninh Dương trong nhiều năm trước chưa thi công được do vướng về mặt bằng, thì những tháng đầu năm 2009 đã được giải quyết xong. Khu công nghiệp Hải Yên cũng đã giải quyết dứt điểm được việc đền bù, GPMB cho các hộ dân…
Cũng theo đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, bên cạnh việc thực hiện chủ đề của năm, thì 5 trọng tâm công việc mà thành phố tập trung điều hành đều đạt những kết quả tốt. Thứ nhất là để bù lại số thu XNK giảm, thành phố đã tập trung chỉ đạo để tăng thu nội địa. Theo nhận định của các ngành sau 6 tháng đầu năm 2009, số thu nội địa cũng rất khó hoàn thành, vì Chính phủ giãn, giảm và gia hạn nộp thuế cho nhiều đối tượng để kích thích sản xuất. Nhưng với sự quyết tâm, các cấp và ngành chức năng của thành phố đã tạo được sự bứt phá và kết quả thực hiện đã giúp thành phố bù được cả số hụt thu của Cục Thuế tỉnh (32 tỷ đồng). Móng Cái đã tập trung chỉ đạo rà soát các khoản thu, quản lý và khai thác tốt các nguồn hiện có, tăng thu đối với những khoản có điều kiện để bù hụt thu. Vì thế, số thu nội địa của thành phố đạt 265,8 tỷ đồng (bằng 107,8% dự toán tỉnh giao).
Thứ hai là đã thực hiện tốt sự chỉ đạo của tỉnh về giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009 xong trong 6 tháng đầu năm. Tính trong cả năm 2009, thành phố làm chủ đầu tư 158 công trình với tổng vốn là 217,1 tỷ đồng (trong đó có 87 công trình vốn tỉnh và trung ương, 72 công trình vốn ngân sách thành phố).
Thứ ba là Móng Cái đã tăng cường chỉ đạo công tác quy hoạch, đặc biệt là sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt Đề án phát triển thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái đến năm 2020. Trong năm, thành phố đã thực hiện được 15 quy hoạch lớn gồm: Quy hoạch cụm cảng thủy nội địa từ thôn Cầu Voi đến thôn Bắc (xã Vạn Ninh); quy hoạch quảng trường gắn với tượng đài, trung tâm hội nghị, hội thảo; quy hoạch khu hợp tác kinh tế biên giới song phương; quy hoạch khu đô thị cầu Bà Mai; quy hoạch khu đô thị ven sông biên giới…
Thứ tư là để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, Móng Cái đã thực hiện cưỡng chế đối với những hộ lấn chiếm đất đai. Việc cưỡng chế được thực hiện đúng luật, đúng quy trình nên không gây ra bức xúc lớn, khiếu kiện đông người như trước đây; nhiều hộ đã tự nguyện tháo dỡ công trình trái phép trước khi lực lượng chức năng tiến hành cưỡng chế.
Thứ năm là “được mùa” trong quan hệ đối ngoại. Việc phân giới cắm mốc trên địa bàn hoàn thành và được nhân dân đồng tình ủng hộ; liên hoan biên giới Việt - Trung diễn ra tốt đẹp; hội chợ gắn với hội thảo về xây dựng đặc khu kinh tế song phương được tổ chức thành công; việc đàm phán để xác định được vạch phân giới cầu Bắc Luân II là cơ sở quan trọng để triển khai các bước tiếp theo việc xây dựng cây cầu này.
Với quyết tâm cao và sự chỉ đạo, điều hành linh hoạt, năm 2009 TP Móng Cái đã gặt hái được nhiều thành công. Đây là kinh nghiệm quý để thành phố thực hiện tốt chủ đề năm công tác 2010 là: Năm hướng về cơ sở; góp phần để địa phương thực hiện thắng lợi toàn diện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2005-2010.
