6 tháng đầu năm 2010, Hội Phụ nữ các huyện, thị tiếp nhận 17 đơn kêu cứu của các hội viên là nạn nhân nạn bạo lực gia đình (BLGĐ). Tuy nhiên, còn bao nhiêu người phụ nữ đã âm thầm cắn răng chịu đựng nỗi đau trong suốt thời gian dài?
Con số chắc chắn sẽ gấp nhiều lần số đơn thư nói trên. Đây chỉ là một trong nhiều lý do dẫn tới những bi kịch gia đình đau lòng...
Nguyễn Thị Chín (thứ 2, phải sang) với những lời hối hận muôn màng tại phiên toà.
BLGĐ - “muôn hình vạn trạng"
Đó là những gì chúng tôi cảm nhận được khi đi tìm hiểu sự việc theo những lá đơn kêu cứu ấy.
Chị N.T.H (thôn Tân Tiến, xã Tân Bình, Đầm Hà) tưởng như đã quá quen với cảnh bị chồng chửi mắng, đánh đập như "cơm bữa" nhưng trong tận lòng mình, chị vẫn không thể nào quên đi nỗi đau bị gãy tay sau một trận đánh "thừa sống, thiếu chết" của chồng. Ấy là cái lần chồng chị đi uống rượu từ trưa, tới sẩm tối mới ngật ngưỡng về nhà. Bận nhiều việc, chị H chưa kịp nấu cơm, hỏi cơm ăn không có, anh ta liền nổi giận lôi đình, dùng tất cả sức mạnh của "ma men" và đồ đạc bên cạnh trút lên người vợ. Hậu quả là chị bị gãy tay, mất đi 18% sức khỏe. Dù vậy, thói hung hăng của chồng chị vẫn không thuyên giảm. Mỗi khi công việc bế tắc, thua cờ bạc, anh ta thường rượu chè be bét, về nhà là kiếm cớ gây chuyện và lôi chị ra đánh. Nhiều năm rồi, vợ chồng chị đã thiếu vắng cách gọi "anh", "em" như hồi mới cưới mà thay vào đó là "mày", "tao", "mụ"…
Đọc những lá đơn kêu cứu ấy, chúng tôi còn nhận thấy, có mâu thuẫn dẫn đến nguy cơ tan vỡ gia đình chỉ bắt đầu từ những nguyên nhân hết sức đơn giản. Như trường hợp chị H.T.T (xã Vĩnh Thực, Móng Cái) thì ban đầu chỉ từ bất đồng quan điểm trong cách dạy con của hai vợ chồng rồi sinh ra cãi vã, vợ không chịu nhịn, chồng nóng giận mất khôn đánh vợ đến rạn xương sườn khiến chị T ôm "hận" trong lòng... Được biết, chiếm đến trên 30% nguyên nhân dẫn đến BLGĐ hiện nay là do không ai chịu nhường ai, chồng đánh, vợ chửi...
Một trường hợp khác xảy ra tại TP Hạ Long khá phức tạp. Đó là hoàn cảnh của chị N. Từ khi chị có thai, nhan sắc không còn mặn mà nữa nên anh chồng lén lút quan hệ với người phụ nữ khác. Đã vậy, mỗi lần vợ gặng hỏi là lại bị ăn bợp tai, đánh đấm. Có lần, lấy lý do vợ chậm ra mở cửa, anh chồng tức tốc phóng xe máy... húc thẳng vào bụng vợ dù cái thai đã đến tháng thứ 6. Người dân sống quanh đó đã nhiều lần sang can thiệp, hòa giải nhưng anh chồng vẫn "chứng nào tật ấy" lại còn quy cho vợ cái tội "thái độ hỗn láo"...
Song song với nạn bạo hành thể xác, không ít người vợ, người mẹ đang phải chịu đựng nỗi đau tinh thần giằng xé. Chị Bùi Thị Kim Dung, Chủ tịch Hội LHPN TP Hạ Long phân tích: "Với bạo lực tinh thần, không dễ phát hiện vì nó không để lại thương tích trên cơ thể nạn nhân nhưng những vết thương lòng do kiểu bạo lực này gây ra lại sâu sắc và lâu dài hơn nỗi đau thể xác, nó ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tâm lý của các nạn nhân. Thật sự nếu người trong cuộc không lên tiếng thì người ngoài không biết được".
Phụ nữ vốn nhạy cảm, nên bạo hành tinh thần do người chồng "đầu gối tay ấp" gây ra đôi khi còn khủng khiếp hơn cả nỗi đau thể xác. Có những người chồng không một lần "thượng cẳng tay, hạ cẳng chân" với vợ, vẫn để lại trong lòng người bạn đời những vết thương mãi không lành. Chị V.T.L.A (phường Hồng Hà, TP Hạ Long) đã xấp xỉ 40 tuổi nhưng có khuôn mặt và vóc dáng trẻ trung hơn những người cùng lứa. Ngoài việc làm kế toán ở một cơ quan nhà nước, chị còn nhận thêm việc ở 2 doanh nghiệp bên ngoài. Anh chồng vì thế mà tỏ vẻ không hài lòng, cứ mỗi tối vợ dắt xe đi làm là lại nói những lời khó nghe, đại loại như: "Để con tôi lo, cứ yên tâm mà bay nhảy!", rồi quay ra quát tháo, đánh đập con... Chị L.A buồn rầu: "Uy hiếp tinh thần vợ kiểu ấy còn nặng nề hơn là dùng bạo lực...".
Những vụ án đau lòng
Vụ án thứ nhất xảy ra tại huyện Vân Đồn vào ngày 26-5-2010. Anh Vũ Văn Ninh đang nằm ngủ ở nhà tại thôn 4, xã Hạ Long, huyện Vân Đồn thì bị giật điện, anh tỉnh dậy và giằng dây điện buộc ở 2 cổ chân ra nên không bị tử vong. Kẻ chằng dây điện vào cổ chân anh Ninh, khốn thay lại chính là vợ anh. Lấy nhau từ năm 2004, anh Vũ Văn Ninh và chị Vũ Thu Thuỷ (SN 1982) đã có 1 cậu con trai. Theo chị Vũ Thu Thuỷ, quá trình chung sống với nhau, cả hai vợ chồng đều không có công ăn việc làm ổn định, anh Ninh hay ghen vô cớ và thường xuyên đánh đập Thuỷ. Chị Thuỷ đã nhiều lần muốn chia tay nhưng Ninh không đồng ý, thậm chí còn đe doạ sẽ giết mẹ con cô. Đó là lý do khiến Vũ Thu Thủy trở thành kẻ giết người.
Và ngày 24-9 vừa qua, TAND tỉnh xét xử lưu động vụ án giết người, chủ mưu là Nguyễn Thị Chín (SN 1966, tổ 33, khu Cầu Sến, phường Yên Thanh, TX Uông Bí). Điều đau lòng hơn, nạn nhân lại chính là chồng của bị cáo. Anh Nguyễn Xuân Sớm xây dựng gia đình với chị Nguyễn Thị Chín, đã có 2 con trai cùng sống trong ngôi nhà 4 tầng (làm nhà nghỉ) ở khu Cầu Sến, phường Yên Thanh, TX Uông Bí. Chỉ vì mâu thuẫn với chồng, chị Chín đã nhờ bạn mình là Hoàng Thị Dung thuê người đánh anh Sớm. Kẻ thủ ác được thuê đã đến nhà anh Sớm, dùng bột ớt trộn cát ném vào mặt, sau đó dùng dao nhọn đâm nhiều nhát vào lưng và ngực anh Sớm, làm anh Sớm tử vong.
Phiên tòa khiến nhiều người quan tâm, phần vì đây là một vụ trọng án, phần vì người dân hiếu kỳ muốn tận mắt nhìn thấy người đàn bà đang tâm thuê kẻ hạ sát chồng mình. Không ít người chứng kiến chép miệng: "Mâu thuẫn đến đâu mà không giải quyết được đến nỗi phải giết chồng thế nhỉ?". Người ta ngạc nhiên là lẽ thường tình, vì người vợ là người "nâng khăn sửa túi", "má ấp môi kề", dành những tình cảm yêu thương lớn lao trong suốt cuộc đời, sao lại có thể vì mâu thuẫn vợ chồng mà dẫn tới hành vi vô nhân tính ấy.
Lý giải về điều này, một cán bộ tòa án (xin được giấu tên) đã phân tích sau phiên toà: "Thực ra xung đột trong hôn nhân là tất yếu, là bình thường, không thể tránh. Xung đột tự nó không có tính chất phá hoại vì nó chỉ có nghĩa là sự khác biệt, bất đồng, mâu thuẫn cần được giải quyết. Điều quan trọng là phải biết đối phó với nó, nếu xung đột không được giải quyết sẽ đưa đến cay đắng tủi hờn, giận dữ, căm thù thì đó chính là nguy cơ dẫn đến phá hoại".
Giờ đây, trong trại giam, Nguyễn Thị Chín và Vũ Thu Thuỷ phải sống trong nỗi hối hận muộn màng, sự dằn vặt và hoang mang tột độ. Chỉ vì không tìm cách dung hoà, giải quyết thoả đáng những mâu thuẫn trong gia đình mà họ đã có hành động thủ ác với chính người chồng của mình.
Cuộc sống xã hội hiện nay xuất hiện nhiều mâu thuẫn khác nhau, trong đó mâu thuẫn vợ chồng cũng xảy ra với muôn hình vạn trạng. Làm sao để giải quyết thấu đáo, triệt để những mâu thuẫn ấy để gia đình hoà thuận trở lại là điều có lợi nhất cho mỗi thành viên trong gia đình. Ngược lại, nếu không thể cùng chung sống, mỗi người cũng nên tìm những cách hành xử để việc chia tay ít gây sự tổn thương nhất cho nhau, đặc biệt là những đứa con. Còn việc sử dụng bạo lực (kể cả bạo lực thể xác và bạo lực tinh thần) dù cách này hay cách khác đều đưa đến hôn nhân tan vỡ, thậm chí những hành động cực đoan của họ còn trở thành tội ác, bị pháp luật trừng trị như hai trường hợp vừa kể trên.