Thể thao thành tích cao (TTTTC) vốn vẫn được xem là ''xương sống" của phong trào thể thao của một địa phương. Thế nhưng, cái ''xương sống" ấy của thể thao Quảng Ninh thời gian qua đang bị ''lung lay" vì thiếu thốn đủ đường...
Thiếu VĐV chủ chốt
Thi đấu đối kháng nữ tại giải Teakwondo trẻ Quảng Ninh 2008.
Chưa bao giờ các môn TTTTC của Quảng Ninh lại gặp nhiều khó khăn về lực lượng VĐV có chuyên môn kỹ thuật tốt như hiện nay. Sau một thời gian dài ''làm mưa làm gió'' trên các đấu trường thể thao trong nước, thậm chí cả trong khu vực và quốc tế các môn bóng chuyền, Pencak Silat, điền kinh v.v... đến thời điểm này đều bị lắng xuống. Nguyên nhân chính là công tác đào tạo không hợp lý, không kịp thời, dẫn đến tình trạng thiếu hụt những VĐV có chuyên môn tốt để bổ sung cho các đội tuyển.
Bóng đá Quảng Ninh cũng vậy, đã có ''một thời vang bóng'' tại các giải đấu trong nước, đóng góp nhiều cầu thủ cho đội tuyển quốc gia, nhưng sau đó đã bị giải tán vì không có kinh phí để duy trì. Và thực sự chỉ mới góp mặt tại các giải đấu quốc gia trở lại từ năm 1997. Ngay lúc đó, bài toán lực lượng đã được các nhà quản lý tính đến rồi, nhưng kết quả là chẳng ai tìm được lời giải thoả đáng, do không có nguồn đào tạo cầu thủ từ trước. Cách làm lúc bấy giờ là sử dụng một số chân sút từng thi đấu ở đội bóng, sau đó chuyển về công tác tại các công ty than trong tỉnh để thành lập đội tuyển. Nhưng chỉ thi đấu được 2 năm, đội bóng đá TQN đành phải xuống chơi ở Giải hạng nhì và có lúc tưởng chừng như phải giải tán vì không có cầu thủ... Vấn đề hơi mâu thuẫn là trong khi đó, hệ thống đào tạo ở các lứa tuổi trẻ của Quảng Ninh thời điểm này khá khép kín, với một giàn cầu thủ đầy tài năng. Chỉ có điều, sau đó hàng loạt những cầu thủ này đã ''mất hút'', không thấy xuất hiện ở đội bóng tỉnh nhà(?). Hiện tại, mặc dù đã có Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đứng ra tài trợ về mặt kinh phí và đã thành lập Công ty CP Bóng đá - TKV, nhưng nỗi ám ảnh về thiếu vắng lực lượng cầu thủ có chuyên môn tốt vẫn đè nặng lên đội bóng đá TQN...
Một số môn TTTTC khác của Quảng Ninh cũng gặp cảnh khốn khó tương tự; trong đó đáng chú ý nhất là môn võ thuật Pencak Silat. Môn võ thuật này đã đem về rất nhiều thành tích cho thể thao Vùng mỏ, nhưng đến thời điểm này cũng đã chùng xuống, không có những VĐV ''nổi đình đám'' như: Lê Thị Hằng, Lê Thị Thu Hương, Lâm Thị Hương...
Thiếu kinh phí
Thực tế hiện nay, để phát triển các câu lạc bộ thể thao thì cần có sự đầu tư lớn, nhất là trong “cơn lốc” thuê cầu thủ ngoại. Như với bóng đá là rõ nét nhất. Một cầu thủ cỡ trung bình và không còn ở độ tuổi sung sức nữa cũng có giá từ vài trăm triệu đến vài tỷ đồng; vì vậy bóng đá TQN chỉ dám ''xài'' những VĐV mà các đội bóng đã thải ra mà thôi. Bằng chứng là do không có tiền nên TQN đã để mất chân sút Samson, người Nigiênia, cầu thủ đã đóng góp rất nhiều vào thành tích xếp thứ 7 của TQN ở Giải hạng nhất Anpha Petro năm 2008. Nguyên nhân chỉ bởi TQN không thể đáp ứng được mức lương của cầu thủ này do đội khác trả giá cao hơn. Tiếp đó, TQN còn phải sàng lọc nhiều cầu thủ khác để có thể có được ''món hàng'' vừa ý.
Chịu chung số phận với bóng đá là bóng chuyền. Môn thể thao này cũng không thể làm được gì hơn khi bàn đến vấn đề ''đầu tiên'' là ''tiền đâu''; luôn canh cánh nỗi lo không nhà tài trợ, không có tiền để thuê cầu thủ ngoại v.v... Không chỉ bóng đá, bóng chuyền, tiền còn đang làm cho nhiều đội tuyển thể thao khác của Quảng Ninh cũng đang trở nên khó khăn. Các VĐV trẻ tham gia thi đấu tại giải vô địch điền kinh các nhóm tuổi ở TP Hồ Chí Minh vừa qua được chi tiền ăn sáng là 20.000 đồng, bữa ăn trưa và tối mỗi suất là 25.000 đồng; tiền ngủ là 80.000 đồng... Thử hỏi một suất ăn với mức giá như vậy thì lấy đâu ra sức mà thi đấu? Bên cạnh việc không đủ chất dinh dưỡng cho các VĐV thì việc thiếu tiền để xây dựng các cở sở vật chất phục vụ cho công tác luyện tập, thi đấu cũng là trở ngại không nhỏ. Hiện nay, những khu huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện - Thi đấu TDTT tỉnh đều đã xuống cấp và không thể đáp ứng được nhu cầu luyện tập cùng một lúc của tất cả các bộ môn. Sân vận động Hồng Gai sau hàng chục năm đưa vào sử dụng nay các khán đài đang ngày càng mục nát, có thể sập xuống bất cứ lúc nào. Mặt sân do không được tu sửa đã trở nên cứng như bê tông, khiến cho các cầu thủ bóng đá của Trung tâm Huấn luyện - Thi đấu TDTT tỉnh chạy ở đây tê cứng hết cổ chân và bắp chân, rất khó thực hiện được trọn vẹn giáo án của HLV đề ra. Đường Pits để huấn luyện môn điền kinh thì bụi mù mịt và có lẽ chỉ có Quảng Ninh cho đến nay vẫn đang sử dụng đường Pits như thế này để huấn luyện. Một HLV cho biết: ''Điều kiện huấn luyện thiếu thốn như thế nhưng bản thân chúng tôi cũng như các em vẫn phải cố gắng hết sức để tập luyện. Tuy nhiên, nếu cứ duy trì mãi thế này thì bản thân các em cũng sẽ chán nản và gia đình các em thấy vậy hẳn chẳng mấy ai muốn cho con em mình tham gia...''.
Phát triển thể thao, trong đó đặc biệt đối với TTTTC, cần phải có một chiến lược lâu dài và mang tính bền vững. Nó đòi hỏi sự vào cuộc nhiệt tình và quan tâm đúng mức của tỉnh và các ngành chức năng. Với những gì thể thao Quảng Ninh đang phải trải qua, thật không biết đến bao giờ mới cải thiện được thành tích thi đấu của các đội tuyển?
