Thêm một “điểm đen” nữa của Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) bị lật tẩy khi Quốc hội Lithuania công bố kết quả điều tra cho thấy CIA từng thiết lập và điều hành nhà tù bí mật tại quốc gia vùng Baltic này.
Cuộc điều tra của Quốc hội Lithuania đã chính thức xác nhận thông tin của báo chí Mỹ trước đây nói rằng CIA đặt nhà tù bí mật tại nước này để giam giữ và thẩm vấn các nghi can khủng bố. Trước đó, kênh truyền hình Mỹ ABC News vào tháng 8-2009 tiết lộ rằng Lithuania là nước châu Âu thứ 3 sau Ba Lan và Romania cho phép CIA lập những cơ sở để giam giữ và có thể cả thẩm vấn các nghi can khủng bố.
Theo kênh ABC News, nhà tù bí mật của CIA được thiết lập gần sân bay Thủ đô Vilnius vào đầu năm 2004 và tồn tại tới cuối năm 2005. Trong thời gian này, nhiều chuyến bay bí mật do CIA thuê đã chở đến nhiều “vị khách” đặc biệt là những nghi can thuộc hàng đầu sỏ của mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qeada mà hải quan và cơ quan nhập cảnh của Lithuania không được quyền biết.
Ba tháng sau, kênh ABC News lại thông tin chi tiết thêm rằng nhà tù bí mật của CIA được đặt trong một trường đua ngựa cao cấp gần sân bay Vilnius và chỉ có cơ quan tình báo Lithuania biết về sự tồn tại của nó. Trong thời gian hoạt động, CIA đã đưa tới đây 8 nghi can hàng đầu của Al Qaeda để giam giữ và thẩm vấn.
Thông tin trên kênh truyền hình ABC News đã tạo ra áp lực rất lớn đối với chính quyền Lithuania. Các nghị sĩ nước này đòi phải tiến hành điều tra xem có đúng là CIA đã mở một nhà tù bí mật giam giữ các nghi can khủng bố tại nước này cũng như có hay không sự đồng lõa của giới chức chính quyền Lithuania.
Nghị viện châu Âu cũng đòi phải làm rõ việc chính quyền các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) mà Lithuania là một thành thành viên đã thông đồng để giúp CIA lập các “điểm đen” - nhà tù bí mật - trong lãnh thổ liên minh. Đây là việc làm vi phạm luật pháp các nước thành viên, luật pháp chung của liên minh cũng như các công ước quốc tế.
Dưới những áp lực đó, Quốc hội Lithuania đã phải thành lập một Ủy ban điều tra. Sau khi thẩm vấn khoảng 40 quan chức, trong đó có hai cựu tổng thống và một cựu thủ tướng, Ủy ban này đã công bố kết quả điều tra ngày 22-12 vừa qua. Trong quá trình này, người đứng đầu cơ quan tình báo Lithuania đã phải xin từ chức.
Trong “cuộc chiến chống khủng bố” mà Tổng thống Mỹ George W. Bush phát động sau vụ tấn công khủng bố 11-9-2001, CIA đã bí mật thiết lập nhiều nhà tù bí mật tại châu Âu nhằm lách luật Mỹ cũng như luật pháp nước sở tại. Việc có thêm các “điểm đen” bị lật tẩy như tại Lithuania càng cho thấy rõ sự vi phạm nhân quyền có hệ thống của CIA vốn đã bị lên án và chỉ trích dữ dội thời gian qua.
