Thời điểm này, tình trạng “tụt dốc không phanh” của Vn-index đã được chặn lại, thị trường có nhiều dấu hiệu khả quan cho sự phục hồi khi chỉ số này đã có lúc thẳng tiến về sát mốc 500 điểm.
Tuần lễ từ 28-7 đến 1-8, Vn-Index đã tăng điểm đến 4 phiên liên tục, đạt mức 451,36 điểm. Nhưng ngay sau đó, phiên cuối cùng trong tuần lần nữa khiến NĐT thất vọng khi đánh mất hơn 2 điểm của phiên trước. Ngưỡng tâm lý (mức 450 điểm) lại tiếp tục trở thành mục tiêu mà thị trường phải vượt qua. Và có cảm giác thị trường chứng khoán (TTCK) dường như vẫn thiếu một lực nào đó đủ mạnh để thoát khỏi thế giằng co trong một thời gian dài này...
Nhận diện khó khăn
Có thể nói TTCK hiện đang ở những phiên tích luỹ, phải nhận diện khó khăn, tồn tại để tìm ra giải pháp thì mới hy vọng có được xu hướng tiếp theo là một xu hướng tích cực cho một thị trường phục hồi và rực rỡ trở lại. Đây là quãng thời gian ''nhạy cảm'' của thị trường khi thời hạn nộp báo cáo tài chính của các công ty niêm yết đã đến. Nhưng ngay trong thời điểm này, sự kiện báo cáo tài chính của Công ty Bông Bạch Tuyết được ''biến hoá'' từ lỗ thành lãi thời gian qua khiến niềm tin NĐT sụp đổ, sự hoài nghi của NĐT trước mỗi thông tin không phải là vô căn cứ. Một lần nữa yêu cầu về tính chính xác của thông tin lại được đặt ra. Vẫn biết rằng kiểm soát tốt thông tin của các công ty niêm yết phục vụ nhu cầu thị trường là một nhiệm vụ quan trọng nhưng không phải là dễ dàng trong điều kiện hiện nay bởi yếu tố chính xác và nhanh chóng lại thật khó song hành! Mặt khác, tính thanh khoản của TTCK hiện nay cũng đang là một điểm hạn chế bởi khi giá lên thì khó mua, khi giá xuống thì lại khó bán, điều này một phần bị giới hạn bởi quy định T+3. Trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế nói chung và TTCK nói riêng, đang trải qua một giai đoạn khó khăn thì việc ổn định tâm lý của không chỉ NĐT là việc làm quan trọng nhưng không phải không có khó khăn. Đặc biệt thị trường Quảng Ninh vừa trải qua một biến động lớn từ việc Chính phủ chỉ đạo lập lại trật tự trong khai thác, chế biến và tiêu thụ than khiến cho tiềm lực tài chính của NĐT bị co lại. Thị trường vì thế cũng khó có cơ sở để cải thiện dư mua trên bảng điện tử mỗi phiên giao dịch, màu xanh tỏ ra khiêm tốn và không đủ sức phủ khắp. Một khó khăn khác là tác động của việc tăng giá xăng dầu vừa qua cũng đã có ảnh hưởng tiêu cực đến TTCK bởi đó là mặt hàng thiết yếu liên quan trực tiếp đến kết quả sản xuất, kinh doanh của nhiều công ty có cổ phiếu đang niêm yết. Song cũng có không ít NĐT có phản ứng thái quá trước những biến động này, phản ứng dây chuyền khiến thị trường đi xuống mấy phiên liền ngay trong và sau ngày xăng tăng giá. Nhưng rồi khó khăn này có vẻ như đã trôi qua khi Vn-index vẫn tiếp tục có phiên tăng điểm sau đó ít ngày.
Một khó khăn khác cũng cần được nhận diện là cho dù kinh tế vĩ mô đã có nhiều chuyển biến tích cực, việc tiếp cận đồng vốn tại các tổ chức tín dụng không còn quá khó khăn, nhưng chưa thể khẳng định niềm tin của NĐT đã hoàn toàn hồi phục. Hơn nữa, với những kinh nghiệm nhiều năm trên sàn, NĐT bây giờ tham gia vào thị trường bắt đầu có những toan tính, chọn lọc chắc chắn hơn, chuyên nghiệp hơn. Bằng chứng là sự phân hoá trên thị trường ngày càng rõ nét khi cổ phiếu mạnh cứ liên tục tăng giá và luôn luôn xuất hiện ở trạng thái dư mua; ngược lại là những cổ phiếu cứ giảm trên đà giảm mà khó xác định được đáy, loại này dư bán lại tràn ngập. Thị trường cứ thế ''chôn chân'' trong thế giằng co: Loại muốn mua thì không ai bán, loại muốn bán lại chẳng ai mua. Trước tình hình này, NĐT cùng lúc phân vân giữa hai quan điểm trái ngược: tạm đứng ngoài cuộc hay tiếp tục tìm kiếm cơ hội đầu tư? Anh Bình, một NĐT ở TP Hạ Long, cho biết: “Thị trường bây giờ chưa xác định được xu hướng rõ ràng nên mức độ rủi ro cao. Tôi vẫn lên sàn thường xuyên nhưng chủ yếu là thăm dò diễn biến và chờ một xu hướng rõ nét hơn. Ngay lúc này tôi chỉ có thể đưa ra quyết định đầu tư vào mã cổ phiếu nào đã có thông tin chính xác, đáng tin cậy, tất nhiên là thông tin tốt từ công ty niêm yết...”. Tâm lý chờ đợi hiện khá phổ biến trong giới đầu tư, xu thế của thị trường vô hình nghiêng về đầu tư dài hơi hơn là ''lướt sóng''. Việc trở thành NĐT dài hạn có thể là chủ định của những NĐT có niềm tin vào sự phục hồi của thị trường, vấn đề chỉ là thời gian mà thôi. Hoặc có thể trở thành NĐT dài hơi “bất đắc dĩ” nếu đang nắm giữ cổ phiếu trên đà xuống dốc...
Cần một lực đủ mạnh
Bản thân các doanh nghiệp (DN) phải nâng cao hơn nữa giá trị đích thực mã cổ phiếu của chính đơn vị mình. Điều đó đồng nghĩa với việc DN phải chú trọng hơn đến việc kiểm soát rủi ro song song với hoạt động đầu tư phát triển. Theo đuổi mục tiêu tăng trưởng và tìm kiếm lợi nhuận phải dựa trên cơ sở phát triển vững chắc. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cũng cần xem xét đến tính thanh khoản của thị trường; bởi quy định chu kỳ T+3 cũng đang là một yếu tố làm giảm sút tính thanh khoản. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, diễn biến thị trường thất thường, sự ổn định trong thời gian 3 ngày cũng trở nên khó khăn. Hơn nữa, ở thời điểm này, một xu hướng của thị trường có thể tồn tại chỉ trong vài giờ, trong khi theo chu kỳ T+3, NĐT buộc phải quyết định cho thời gian ngắn nhất cũng là 3 ngày sau. Nhiều NĐT mong muốn được phép mua bán trong cùng một phiên giao dịch, xoá bỏ quy định chu kỳ T+3, bởi tăng tính thanh khoản trên thị trường liệu có phải là quá khó khăn?
Trong khi Chính phủ vẫn nỗ lực để kiềm chế lạm phát, các cơ quan quản lý cũng không ngừng nỗ lực để vực dậy thị trường, nhưng nếu tất cả những cố gắng ấy cứ diễn ra trong sự bi quan của NĐT thì tất cả cũng trở thành vô nghĩa. Điều còn lại sau cùng vẫn chính là NĐT.