Trong khi giá nhiều loại hàng hóa như thực phẩm, rau xanh giảm thì giá hàng hoá thiết yếu lại có xu hướng tăng mạnh.
Việc tăng giá hàng tiêu dùng và dịch vụ những tháng đầu năm 2010 đã bắt đầu nóng lên ngay những ngày sau Tết Nguyên đán do tác động của việc tăng tỷ giá ngoại tệ, giá xăng, giá điện, giá gas...
Xăng tăng giá là một trong những yếu tố tác động đến giá cả hàng hoá dịch vụ. (ảnh chụp tại Cửa hàng bán lẻ xăng dầu Cẩm Trung, Công ty CP Thương mại và Dịch vụ du lịch Cẩm Phả).
Hàng thiết yếu đồng loạt tăng giá
Trước áp lực tăng giá của các mặt hàng thiết yếu như xăng, điện, chất đốt… hàng loạt giá dịch vụ đang đứng trước khả năng đua nhau tăng giá. Chị Thu Hương, chủ cửa hàng tạp hoá Hương Thông tại phường Cẩm Thạch, TX Cẩm Phả cho biết: Các mặt hàng như dầu ăn, mì chính, mì tôm, xà phòng… đều có thông báo tăng giá sau ngày 1-3 với lý do chi phí sản xuất và vận chuyển tăng. Một số hàng hoá bị đội giá trong dịp Tết vẫn chưa kịp xuống thì đã phải đối mặt với đợt tăng giá mới nên khó ổn định trở lại.
Từ ngày 1-3, giá điện bình quân tăng 6,8%. Mặc dù chủ trương điều chỉnh tăng giá điện từ ngày 1-3 đảm bảo theo cơ chế thị trường song trước mắt giá bán điện vẫn thực hiện hỗ trợ giá cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp. Theo đó giá bán cho tiêu dùng ở 50KWh đầu tiên vẫn thấp hơn giá thành sản xuất, ngành điện phải bù giá khoảng 35-40%. Qua tính toán của các ngành chức năng với hộ tiêu dùng sử dụng dưới 50KWh/tháng thì chi phí tăng thêm từ ngày 1-3 chỉ khoảng 2-3 ngàn đồng, các hộ sử dụng dưới 100KWh mức tăng thêm khoảng 15.000 -20.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, mức trợ giá này có tới được người sử dụng lại là vấn đề thuộc về quản lý, tiêu thụ điện. Kết thúc năm 2009, 100% xã, phường, thị trấn trên địa bàn toàn tỉnh đã được mua điện trực tiếp từ ngành điện mà không thông qua khâu trung gian là các HTX điện như trước. Đây cũng là điểm thuận lợi để các hộ nghèo, hộ tiêu dùng được hưởng lợi theo giá điện bậc thang.
Thế nhưng, cùng với việc điện tăng giá từ ngày 1-3, giá nhiên liệu đốt cũng điều chỉnh tăng thêm 4.000 đồng/bình gas loại 12kg. Như vậy từ đầu năm 2010, giá nhiên liệu đốt đã hai lần tăng giá. Tháng 1, giá gas tăng thêm 4.000 đồng một bình 12kg. Cũng từ ngày 1-3, ngoài việc tăng giá điện, giá gas, nhiều hãng thép cũng điều chỉnh giá tăng 200.000 đồng/tấn, lên 12,12 triệu - 12,2 triệu đồng/tấn (chưa tính thuế). Bên cạnh đó, giá phân bón cũng đang “rục rịch” tăng từ 3-5%.
Để tránh tác động dây chuyền
Giá xăng tăng sẽ kéo theo chi phí vận chuyển, giá các loại hàng hóa dịch vụ đều tăng theo. Hiện tại, một số hãng taxi đã rục rịch tăng cước, và đây chỉ là biểu hiện bước đầu cho những phản ứng kiểu “ăn theo”.
Tìm hiểu tại Cục Thống kê tỉnh, chúng tôi được biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 đã tăng 2,58% so với tháng trước và tăng 4,01% so với tháng 12 năm 2009. Đây là mức tăng cao nhất trong vòng 12 tháng qua của tỉnh và cũng là cao nhất trong toàn quốc. Nguyên nhân CPI tăng cao trong 2 tháng qua được lý giải là do tháng Tết, nhu cầu tiêu dùng và giá cả tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ đều tăng. Tuy nhiên, mức tăng như trên có thể coi là đột biến do giá cả thực phẩm và lương thực trong tháng Tết tăng quá cao. Và theo nhận định của các chuyên gia kinh tế thì việc tăng giá xăng dầu và giá điện thì khó có khả năng CPI của tháng 3 giảm xuống thấp.
Tuy nhiên, thực tế từ những đợt điều chỉnh giá lần trước cho thấy, nhiều đơn vị kinh doanh thường lợi dụng việc này để tăng giá các mặt hàng thiết yếu nhằm thu lợi. Do đó, công tác quản lý thị trường cần phải được đẩy mạnh hơn nữa để hạn chế các hiện tượng tiêu cực, gây ảnh hưởng không tốt đến đời sống nhân dân. Để tránh tác động dây chuyền, tự đẩy giá lên cao của một số doanh nghiệp, cá nhân sản xuất kinh doanh, ngành Tài chính, Công thương đã chủ động tăng cường kiểm tra việc tuân thủ các quy định về giá, đặc biệt là đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu của nhân dân. Qua đó, ngăn chặn việc đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý nhằm mục đích trục lợi.
