Thiếu, chưa tương xứng với yêu cầu

Hiện nay, bộ máy quản lý Nhà nước về KH&CN cấp tỉnh tuy đã được củng cố nhưng vẫn còn quá mỏng chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Hệ thống quản lý Nhà nước về khoa học, công nghệchưa được hoàn thiện từ cấp tỉnh xuống cấp huyện theo chiều dọc. Sự liên kết theo chiều ngang trong hệ thống này cũng còn rất yếu. Toàn tỉnh mới có 3 huyện, thị xã đã bố trí cán bộ chuyên quản về khoa học, công nghệ; 9 huyện, thị xã bố trí cán bộ kiêm nhiệm, còn 2 huyện chưa có cán bộ.

Đến thời điểm này, Liên hiệp hội KHKT tỉnh vẫn chưa hình thành; các hội viên chuyên ngành cũng ít nên chưa có các hoạt động tư vấn phản biện. Các tổ chức hoạt động KH&CN để làm nòng cốt cho hoạt động KH&CN hầu như chưa được hình thành. Toàn tỉnh mới có 4 đơn vị sự nghiệp KH&CN (các trung tâm nghiên cứu ứng dụng) nhưng nguồn nhân lực mỏng, trang thiết bị thiếu và yếu, chưa có khả năng đẩy mạnh công tác nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật cho các đơn vị trong ngành.

Nguồn nhân lực quản lý KH&CN trên địa bàn tỉnh hiện nay cũng thiếu về số lượng, cơ cấu ngành nghề cũng đang bất hợp lý so với cơ cấu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý về khoa học, công nghệ chưa thực sự tương xứng với yêu cầu được đặt ra, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ cấp huyện. Trang thiết bị phục vụ công tác quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ thiếu, mức độ tin học hóa thấp.Đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ tuy khá đông nhưng còn hạn chế về năng lực, bất hợp lý về cơ cấu. Trong quy hoạch phát triển KH&CN tỉnh QN giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020 đã xác định rõ: Từ năm 2007, đảm bảo mỗi huyện, thị, thành phố có ít nhất một cán bộ chuyên trách quản lý Nhà nước về KH&CN và phát triển đội ngũ này những năm tiếp theo. Bên cạnh đó, Hội đồng KH&CN cấp tỉnh tuy đã được củng cố nhưng chưa có chuyên gia khoa học đầu ngành, các thành viên trong Hội đồng hầu hết đều là lãnh đạo các ngành hoạt động kiêm nhiệm nên sự đầu tư để thực hiện vai trò tham mưu tư vấn về hoạt động KH&CN chưa nhiều. Hội đồng KH&CN cấp huyện mặc dù đã được hình thành nhưng gần như chưa hoạt động.

Mặc dù các ngành, địa phương cơ bản đều đã thành lập Hội đồng khoa học nhưng tới nay đa phần là các Hội đồng chưa được kiện toàn. Hầu hết các Hội đồng Khoa học công nghệ cấp cơ sở thực hiện chưa đúng chức năng, nhiệm vụ của mình, không hoạt động hoặc hoạt động chỉ mới mang tính hình thức. Trên địa bàn huyện, xã là nơi KH&CN trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp của người dân thì lại chưa có tổ chức, cá nhân nào trực tiếp làm nhiệm vụ tham mưu cho chính quyền địa phương để chỉ đạo công tác quản lý KH&CN, trực tiếp theo dõi các hoạt động chuyển giao công nghệ, dịch vụ KH&CN. Bởi vậy, một thực trạng đang diễn ra phổ biến tại các địa phương hiện nay là KH&CN đang bị hòa tan trong các tổ chức khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công mà chưa thể hiện được vai trò quản lý Nhà nước về KH&CN ở đó. Hiện nay, mỗi năm tỉnh đều dành kinh phí 1 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước để các huyện, thị xã triển khai các hoạt động ứng dụng tiến bộ Khoa học kỹ thuật nhưng không phân khai được hết nguồn vốn. Kỹ sư Đặng Thị Minh Thủy, Trưởng phòng Quản lý Khoa học (Sở KH&CN) cho biết: Hàng năm tỉnh đều có kinh phí để triển khai nhiệm vụ và thực hiện quản lý Nhà nước về KH&CN tại các địa phương nhưng do không nắm bắt được đầy đủ các thông tin về tiến bộ Khoa học và kỹ thuật nên nhiều huyện thị vẫn chưa làm tốt công tác này.

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động KH&CN cần hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý KH&CN theo hướng đồng bộ và cụ thể. Các địa phương phải chủ động đề xuất những nhiệm vụ KH&CN vừa mang tính cấp bách vừa phục vụ mục tiêu phát triển lâu dài, toàn diện kinh tế-xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, cơ quản quản lý Nhà nước về lĩnh vực này cũng phải xây dựng được hệ thống giám sát khi thực hiện để có tổng kết rút kinh nghiệm hàng năm, xây dựng cơ chế khuyến khích ưu đãi mọi cá nhân, tổ chức trong chuyển giao công nghệ, tiến bộ Khoa học kỹ thuật gắn với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống người dân, bảo vệ môi trường bền vững.