Chỉ cần gặp gia cầm yếu, cũng như đối mặt với hệ thống quản lý kém, đàn virus này sẽ nhanh chóng phát tán thành dịch. Chỉ trong vòng một tháng (từ đầu tháng 5-2007), dịch cúm gia cầm đã xuất hiện trở lại ở 15 tỉnh thành. Và đặc biệt, sau 17 tháng, đã có hai trường hợp mắc bệnh cúm gia cầm ở người, đó là chưa kể hai trường hợp khác nghi mắc cúm A-H5N1, và một người trong số đó đã tử vong.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, trưởng bộ môn siêu vi trùng Viện Thú y (Bộ Nông nghiệp & phát triển nông thôn), nói rằng thống kê của Tổ chức Thú y thế giới (OIE) cho thấy từ khi xuất hiện ổ dịch cúm gia cầm đầu tiên đến nay số ổ dịch ở VN cao nhất thế giới, nhiều gấp đôi số ổ dịch của nước đứng thứ hai là Thái Lan.
Điều này các nhà chuyên môn thú y ở VN đều biết, nhưng tại sao các ổ dịch vẫn lây lan, bùng phát hết năm này sang năm khác.
Theo các chuyên gia thú y, có ba điều kiện để dịch bùng phát. Đó là mầm bệnh tại chỗ, gia cầm mẫn cảm với virus cúm, và quan trọng là hai điều kiện trên gặp nhau, khi đó sẽ phát sinh ổ bệnh. Biện pháp phòng chống dịch “kinh điển” chỉ có hai yếu tố: quản lý và kỹ thuật.
Ở đây, việc chúng ta để bùng phát dịch liên tiếp, lại trên diện rộng và lây lan với tốc độ nhanh không có gì khác là khâu quản lý quá yếu kém. Đây là khâu quyết định chứ không phải vấn đề kỹ thuật. Cả hệ thống trơn tru thì không nói, nhưng do có lỗi nên công tác chống dịch cứ nay chống, mai tạm khống chế, và ngày kia thì dịch tái bùng phát. Đó là điệp khúc trong cả năm đợt dịch vừa qua.
Về hệ thống, nếu phát hiện dịch, người dân báo lên trên (chi cục thú y) thì thông tin có được chuyển lên cấp trên để xử lý tiếp không, hay chỉ dừng ở đó? Việc giết - hỗ trợ cũng không thỏa đáng, thành ra người chăn nuôi cố công đối phó - họ không báo dịch, hoặc có dịch thì nhanh chóng tẩu tán gia cầm của mình càng nhiều càng tốt.
Hoặc trong hệ thống quản lý, không thể chỉ mỗi ngành chức năng là thú y mà cần phải có nhiều lực lượng tham gia. Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát, trưởng Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch cúm gia cầm, tại nhiều cuộc họp chỉ đạo chống dịch đã tức giận khi thấy sự thờ ơ, vô trách nhiệm của nhiều cơ quan, bộ ngành.
Ông Phát không ít lần khẩn khoản đề nghị các địa phương đừng vì “thành tích”, đừng vì lợi ích địa phương trước mắt mà giấu thông tin, để gia cầm bệnh vẫn tung tăng trên đường từ tỉnh này đi tỉnh khác. Đây là việc làm tiếp tay để phát triển mầm bệnh tại chỗ. Và chỉ cần gặp gia cầm yếu, cũng như đối mặt với hệ thống quản lý kém, đàn virus này sẽ nhanh chóng phát tán thành dịch.
