Đã qua 7 tháng thực hiện việc thông báo về nơi cư trú của người vi phạm Luật Giao thông (theo Thông tư 38/2010/TT của Bộ Công an) nhưng hiệu quả rất thấp.
Tuy số trường hợp gửi thông báo đi khá nhiều (50.000 trường hợp) nhưng lượng hồi âm chỉ chiếm vài phần trăm. Nhiều nơi ra thông báo người vi phạm giao thông nhưng không nhận được hồi âm nào.
Theo Thông tư 38, người có hành vi vi phạm về TTATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa phải được thông báo bằng văn bản đến công an phường, thị trấn nơi người đó cư trú, công tác, học tập để theo dõi, kiểm điểm, giáo dục hoặc được gửi đến các cơ quan thông tin đại chúng để tuyên truyền, giáo dục chung. Công an xã, phường, thị trấn khi nhận được thông báo vi phạm phải vào sổ theo dõi và chuyển thông báo vi phạm đó đến tổ trưởng tổ dân phố, trưởng thôn nơi cư trú của người vi phạm hoặc đến cơ quan, trường học nếu người vi phạm là cán bộ, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên để kiểm điểm, giáo dục. Nơi nhận thông báo có trách nhiệm báo lại cho cơ quan đã ra thông báo vi phạm; nếu người vi phạm không có địa chỉ cư trú, công tác, học tập như ghi trong thông báo vi phạm thì chuyển trả lại cho nơi đã ra thông báo vi phạm. Theo Thông tư 38, trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và địa phương là rất rõ ràng trong việc nắm bắt thông tin về người vi phạm để có biện pháp tuyên truyền, giáo dục cũng như kiểm điểm các đối tượng này.
Trên thực tế, trao đổi với phóng viên, một số CSGT cho rằng nhiều người vi phạm giao thông không khai báo nơi làm việc hoặc nơi học tập vào biên bản vi phạm. Nếu dựa vào thông tin nơi cư trú được ghi trong đăng ký xe hay giấy phép lái xe thì những thông tin này thường đã thay đổi rất nhiều. Một cảnh sát giao thông phân tích: Người vi phạm giấu địa chỉ đang ở hoặc đơn vị đang công tác vì sợ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, bởi theo giao ước thì học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức nếu vi phạm Luật Giao thông thì cá nhân cũng như cơ quan đó không được xét các tiêu chí thi đua. Việc gửi thông báo không đến đúng địa chỉ sẽ gây lãng phí tiền bạc, công sức. Thậm chí, gửi đúng cơ quan, địa phương có người vi phạm mà không có biện pháp nhắc nhở, giáo dục hiệu quả thì mục tiêu của Thông tư 38 cũng không thể đạt được.
Tuy nhiên, điểm mấu chốt của vấn đề lại nằm ở khâu kiểm soát việc giáo dục, kiểm điểm người vi phạm tại địa phương, khi mà có tới hàng trăm ngàn bản thông báo được gửi đi mỗi năm, trong đó có rất nhiều địa chỉ không rõ ràng, không có người nhận. Thậm chí, việc giáo dục, kiểm điểm cán bộ, công dân của mỗi cơ quan, địa phương cũng rất khác nhau. Theo quy định, lực lượng công an cấp xã phải tiếp tục chuyển thông báo này đến tổ dân phố, trưởng thôn nơi người đó cư trú hoặc đến cơ quan nơi người vi phạm đang công tác học tập để tổ chức “kiểm điểm, giáo dục”. Như thế, việc giáo dục và nâng cao ý thức tham gia giao thông của người dân mới phát huy tác dụng trên thực tế. Trung tá Phạm Hồng Sơn, Phó trưởng phòng CSGT đường bộ - đường sắt (Công an tỉnh), nói: Chúng tôi thực hiện rất nghiêm, nhưng việc của công an cơ sở sau đó ra sao thì gần như không có thông tin phản hồi, ít nhất là tính đến thời điểm hiện nay.
Đến nay, cảnh sát giao thông vẫn là lực lượng chủ lực phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm trật tự -an toàn giao thông. Khi được hỏi, nhiều lãnh đạo công an các huyện, thị xã, thành phố đều cho rằng, Thông tư 38 hết sức cần thiết trong tình hình hiện nay, vấn đề còn lại là quá trình thực hiện. Trung tá Vũ Thanh Tùng, Phó trưởng Công an TP Móng Cái, cho rằng: Nếu cơ sở nhận thức vấn đề không đúng, không triển khai công tác giáo dục đến tận người vi phạm trước cộng đồng thì việc thực hiện Thông tư 38 chẳng có ý nghĩa gì. Không chỉ công an cấp xã đơn thương độc mã mà UBND xã, phường phải vào cuộc với tư cách cơ quan quản lý toàn diện ở địa phương.
Việc gửi thông báo về địa phương, cơ quan v.v.. nhằm mục đích chính là răn đe, giáo dục. Việc kỷ luật như thế nào, có hạ mức thi đua, khen thưởng hay không là tùy từng đơn vị cụ thể. Việc gửi thông báo sẽ làm cho nhiều người biết hành vi vi phạm giao thông của một cá nhân và cá nhân đó phải tự điều chỉnh, qua đó sẽ tuân thủ tốt hơn các quy định khi tham gia giao thông. Nếu liên tục vi phạm thì chắc chắn rằng cá nhân đó chưa phải là công dân tốt. Chính quyền địa phương, cơ quan phải có những biện pháp mạnh hơn để giảm thiểu TNGT, hạn chế mức thấp nhất số thiệt hại về người và của. Trong khi ý thức chấp hành pháp luật của người dân chưa cao, thì việc tuyên truyền giáo dục cũng như cưỡng chế bằng các chế tài khác nhau như nội dung của Thông tư 38 là biện pháp hữu hiệu để hạn chế vi phạm giao thông.
