Đến ngày 31-8 thì Iran mới phải ngưng chương trình làm giàu uranium theo yêu cầu của LHQ. Tuy nhiên, quốc gia vùng Tây Nam Á không đợi đến thời hạn đó mà muốn đưa ra câu trả lời vào ngày 22-8.
Có nhiều lý do để Tổng thống M.Ahmadinejad và giới lãnh đạo chọn thời điểm này. Thứ nhất, ngày 22-8 năm nay rơi đúng vào ngày thiêng trong lịch đạo Hồi. Thứ nhì, có lẽ chính quyền Tehran muốn "đi trước" LHQ để chứng tỏ rằng họ sẵn sàng thương lượng về vấn đề hạt nhân. Quốc gia vùng Tây Nam Á cũng có thể sử dụng bước đi này như một đòn gió nhằm thăm dò phản ứng từ cộng đồng quốc tế.
Trước ngày 22-8 quyết định, rất nhiều sự kiện đáng chú ý đã xảy ra tại Iran. Nổi bật nhất có thể kể đến là cuộc tập trận quy mô toàn quốc được triển khai hôm thứ bảy tuần trước và dự định kéo dài 5 tuần. Nằm trong hoạt động này, Tehran đã cho phóng 10 tên lửa đất đối đất tầm ngắn Saeqeh. Hình ảnh cuộc tập trận được công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Qua đó, Iran muốn đưa ra một tuyên bố rằng nước này đang triển khai một hệ thống phòng thủ mới để đề phòng nguy cơ chiến tranh có thể xảy ra.
| Ngày 22-8, Công ty dầu khí GSP của Romania cho biết một giàn khoan dầu của họ tại vùng Vịnh đã bị quân đội Iran nổ súng tấn công. Đại diện GSP nói rằng họ chưa thể liên lạc với 26 nhân viên của mình làm việc ở nơi này. Hiện chưa thấy nhà chức trách Iran bình luận gì về thông tin này. (BBC) |
Cùng với hoạt động quân sự, chính quyền Tehran tiếp tục gửi đi thông điệp cứng rắn về nỗ lực hạt nhân của mình. Đêm 21-8, Giáo chủ Khamenei tuyên bố trên Đài truyền hình quốc gia IRIB rằng đất nước ông sẽ tiếp tục theo đuổi công nghệ hạt nhân và "chương trình sẽ sớm thu được trái ngọt". Hãng thông tấn IRNA cũng trích lời cảnh báo của phát ngôn viên Bộ Ngoại giao H.Asefi: "Châu Âu áp dụng lệnh trừng phạt Iran chẳng khác gì hành động qua cầu rút ván". Tiếp đó, Iran đã từ chối cho thanh sát viên quốc tế tiếp cận cơ sở hạt nhân của mình.
Sau những động thái trên, chiều 22-8, Iran đã gửi thông điệp chính thức tới đại sứ của Liên minh châu Âu, Nga, Trung Quốc và Thụy Sĩ (đại diện cho Mỹ vì Washington không có cơ quan ngoại giao tại Iran). Thông điệp chưa được tiết lộ nhưng theo các nguồn tin ban đầu thì câu trả lời của Iran không khác mấy so với tuyên bố trước đây. Trong đó, Iran không đề cập tới việc ngưng chương trình hạt nhân nhưng nói rằng sẽ tiếp tục đàm phán.
Thời điểm cuối cùng mà LHQ đưa ra cho Iran là vào ngày 31-8. Tuy nhiên, đến bây giờ thì có vẻ như chính quyền Tehran vẫn chưa chịu nhân nhượng, bất chấp thực tế là họ có thể bị cấm vận.