Ngày 14-12, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Uông Chu Lưu trình bày trước ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tờ trình về việc bãi bỏ biện pháp quản chế hành chính.
Theo phân tích của Bộ trưởng, đây vốn là một biện pháp mang tính lịch sử được Nhà nước ta áp dụng từ những năm đầu lập nước. Sắc lệnh số 175/SL ngày 18-8-1953 quy định: “Quản chế là dùng quyền lực của chính quyền và của nhân dân để xử trí những phần tử đã phạm tội với cách mạng, với nhân dân nhưng tội chưa đáng phạt tù, hoặc đã mãn hạn tù, nhưng chưa thực sự hối cải”. Biện pháp này góp phần bảo vệ chính quyền, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự - an toàn xã hội trong thời kỳ đầu của chính quyền. Biện pháp này hiện vẫn đang được áp dụng với “những người có hành vi vi phạm pháp luật xâm phạm đến an ninh quốc gia, nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Tuy nhiên, trong điều kiện hiện tại và xu thế hội nhập nói chung, việc áp dụng biện pháp quản chế (thực chất là hạn chế quyền tự do đi lại, cấm đảm nhiệm chức vụ trong cơ quan, tổ chức và cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định bằng một quyết định hành chính) với những trường hợp nêu trên đã và đang gây bất hợp lý, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch bên ngoài lợi dụng để tuyên truyền, xuyên tạc, gây khó khăn, áp lực bất lợi cho ta trong các quan hệ ngoại giao... Đây cũng là lý do khiến Chính phủ có đề xuất và các ủy viên UBTVQH nhanh chóng đồng tình với quyết định bãi bỏ biện pháp này. Vấn đề chỉ còn là lựa chọn hình thức nào giữa việc gắn nội dung bãi bỏ này vào Dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính sẽ được xây dựng trong thời gian tới hoặc ban hành ngay một nghị quyết của UBTVQH để sửa đổi, bãi bỏ các điều khoản của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính liên quan đến quản chế hành chính. Đa số các ý kiến ủng hộ phương án thứ hai do việc sớm giải quyết vấn đề này sẽ góp phần tác động tích cực đến quá trình cải cách tư pháp và công tác đối ngoại, nhất là khi nước ta đã gia nhập WTO.
Trong buổi sáng, UBTVQH đã xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự, mục đích chính là nhằm triển khai có hiệu quả Luật Phòng, chống tham nhũng của Bộ CA, với việc thành lập cơ quan chuyên trách điều tra tội phạm về tham nhũng: Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng - chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động điều tra các tội phạm tham nhũng trên phạm vi toàn quốc, trừ trong quân đội (vì Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự năm 2004 chưa quy định về tổ chức, hoạt động của đơn vị này).
