Mặc dù công tác thực hiện dự toán thu - chi ngân sách của tỉnh 5 năm qua gặp nhiều khó khăn do đất nước chưa thoát khỏi tình trạng suy thoái, nhưng với sự lãnh đạo của tỉnh, tinh thần đoàn kết, nỗ lực, sáng tạo tham mưu của ngành Tài chính, Quảng Ninh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu - chi ngân sách nhà nước, trở thành một trong 5 địa phương có số thu cao nhất cả nước.
Theo báo cáo của Sở Tài chính, thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2011-2015 ước đạt 159.342 tỷ đồng, tốc độ tăng thu ngân sách bình quân của cả giai đoạn là 8,4%/năm, tăng gấp 2,2 lần so với giai đoạn 2006-2010 (73.929 tỷ đồng). Với sự chỉ đạo đúng đắn của tỉnh trong định hướng phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng trưởng bền vững, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ tăng trưởng “nóng” sang tăng trưởng “xanh” nên cơ cấu thu nội địa đã có sự chuyển dịch theo hướng tích cực: Giảm dần sự phụ thuộc vào số thu từ ngành công nghiệp khai thác than, tăng dần số thu từ khu vực ngoài quốc doanh, dịch vụ du lịch… Số thu từ ngành Than từ năm 2011 đến năm 2014 giảm dần từ 67% - 55% 51% - 47%, dự kiến năm 2015 là 45% thu nội địa. Số thu từ các nhà máy điện từ năm 2011-2015 tăng dần từ 1,6% - 1,5% - 4,2% - 5%, dự kiến năm 2015 là 5% tổng thu nội địa. Số thu từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài từ năm 2011-2014 tăng và duy trì ổn định từ 6,6% - 6,9% - 6,9% - 6,9%, dự kiến năm 2015 là 6,9 thu nội địa. Số thu từ khu vực ngoài quốc doanh từ năm 2011-2014 tăng đều từ 7,3% - 7,8% - 8,7% - 9%, dự kiến 2015 đạt 9,3% thu nội địa. Thu từ lĩnh vực du lịch, dịch vụ tăng đều, từ năm 2011-2014 là 2,6% - 2,8% - 4% - 5,6%, năm 2015 dự kiến 6%.
Có được kết quả khả quan trên đó là do Quảng Ninh đã đưa ra lộ trình phù hợp với từng giai đoạn để đảm bảo các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra. Để tăng thu ngân sách, đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ chi, ngành Tài chính Quảng Ninh đã tham mưu với các cấp uỷ, lãnh đạo nhiều phương án chỉ đạo, điều hành, đưa ra những quyết sách quan trọng để phát huy thế mạnh của địa phương, thu hút nhiều nguồn vốn đến đầu tư… Đặc biệt, năm 2011-2013, ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới đã tác động không nhỏ đến tốc độ phát triển kinh tế của tỉnh, ảnh hưởng đến thu NSNN, đặc biệt là thu nội địa. Nhất là khó khăn của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, các ngành công nghiệp quan trọng như sản xuất điện, xi măng, vật liệu xây dựng cùng với thị trường bất động sản trầm lắng, nguồn thu từ đất giảm sút. Trong điều kiện đó, để đảm bảo mức thu ngân sách ổn định, giữ vững đà tăng trưởng kinh tế, tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo điều hành thu, chi ngân sách để chỉ đạo công tác thu, chi ngân sách. Tỉnh đã triển khai Nghị quyết 13 của Chính phủ giãn, miễn giảm thuế cho các doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh; đối thoại với doanh nghiệp, nắm bắt tình hình để kịp thời tháo gỡ khó khăn. Đặc biệt, để đẩy mạnh thu thuế xuất nhập khẩu, ngành Tài chính đã nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, tập trung triển khai thủ tục hải quan điện tử; triển khai chính thức hệ thống VNACCS/VCIS, đảm bảo thông suốt, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hải quan cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu; chủ động tháo gỡ, đề xuất báo cáo bộ, ngành và tỉnh giải quyết những khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác quản lý hải quan, những vướng mắc về cơ chế chính sách XNK nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người khai hải quan.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng quyết liệt các biện pháp thu hồi nợ thuế, hạn chế không để phát sinh nợ mới; tăng cường công tác quản lý, khai thác tăng thu, chống thất thu, giảm nợ đọng thuế; đẩy mạnh hiện đại hoá ngành Thuế; tăng cường quản lý các khoản thu từ đất, các nguồn thu vãng lai; phối hợp với các ngành liên quan thực hiện công tác chống gian lận thương mại, trốn thuế…
Đối với chi ngân sách, tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt việc cơ cấu lại nhiệm vụ chi theo hướng tiết kiệm chi thường xuyên để dành thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển. Thực hiện tái cơ cấu đầu tư công theo hướng tập trung, khắc phục dàn trải, nâng cao hiệu quả đầu tư; đẩy mạnh phân cấp đầu tư xây dựng cơ bản cho các địa phương; ưu tiên giải quyết nợ đọng trong xây dựng cơ bản; ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông huyết mạch và hạ tầng các khu kinh tế, khu công nghiệp. Vì thế, tổng chi đầu tư phát triển giai đoạn 2011-2015 ước đạt 29.709 tỷ đồng, gấp 2 lần giai đoạn 2006-2010 (đạt 14.968 tỷ đồng); tỷ trọng chi đầu tư phát triển bình quân cả giai đoạn chiếm 43,7% trong tổng chi ngân sách địa phương hàng năm, tỷ trọng chi đầu tư phát triển trong chi ngân sách địa phương cao nhất cả nước.
Có thể thấy, với kết quả tích cực về thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 5 năm qua, Quảng Ninh luôn cân đối được ngân sách, đảm bảo được nguồn lực cho an sinh xã hội và có điều kiện đầu tư vào nhiều công trình trọng điểm như dự án đưa lưới điện ra đảo Cô Tô, lưới điện nông thôn, Bệnh viện Sản - Nhi, đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, cải tạo Quốc lộ 18A đoạn Uông Bí - Hạ Long, Quốc lộ 18C... đồng thời góp phần làm gia tăng đáng kể quy mô ngân sách và thực hiện thắng lợi kế hoạch kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2015. Đây cũng là tiền đề vững chắc và tạo đà thuận lợi để Quảng Ninh triển khai nhiệm vụ thu ngân sách trong những năm tiếp theo.
Thanh Hằng
