Ngày 1-3-2011, Toà án nhân dân (TAND) Tối cao đã xét xử phúc thẩm án hình sự thụ lý số 882/2010/HSPT đối với các bị cáo: Chu Thị Thuý, Nguyễn Hữu Chí về hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Tại phiên toà, TAND Tối cao đã không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo nói trên, giữ nguyên án sơ thẩm về hình phạt đối với bị cáo Chu Thị Thuý và phần trách nhiệm dân sự của bị cáo Nguyễn Hữu Chí đối với anh Vũ Minh Toán.
Phiên toà diễn ra trong sự mong đợi của hàng trăm người liên quan là những người thân của người bị hại và dư luận nhân dân các tỉnh Quảng Ninh, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh...
Từ chuyện lợi dụng lòng tin người thân
Câu chuyện bắt đầu từ việc vợ chồng Chu Thị Thuý, Dương Văn Toàn ở huyện Phú Xuyên (TP Hà Nội) thành lập Công ty TNHH Minh Toàn do Dương Văn Toàn làm Giám đốc, Chu Thị Thuý làm Phó Giám đốc kiêm kế toán trưởng.
Từ năm 2007 đến 2008, vợ chồng Thuý - Toàn đã đi lừa gạt một số người có dự án vay vốn nước ngoài hoặc có nguồn thừa kế bên Pháp để họ tin là có thật và cho vợ chồng Thuý - Toàn vay tiền. Thuý - Toàn còn nói có Tiến là em con chú ruột làm ở Tập đoàn Tài chính Thế giới, giúp đỡ vay vốn làm dự án với giá trị lớn (thực chất tên thật của Tiến là Nguyễn Hữu Chí làm nghề buôn bán động cơ máy bơm và buôn bán chè ở TP Hồ Chí Minh). Lợi dụng lòng tin, Thuý - Toàn bảo mọi người đi vay tiền hộ, lãi suất bao nhiêu cũng được, hai vợ chồng sẽ trả hết và còn thưởng thêm.
Nhẹ dạ cả tin, nhiều người đã cho vay tiền và thậm chí còn đi vay của người khác để cho Thuý - Toàn vay. Tuy nhiên đến hạn trả nợ, vợ chồng nhà này khất nợ, rồi tìm cách trốn tránh để chiếm đoạt số tiền đã vay.
Theo kết quả điều tra của cơ quan Công an, cuối năm 2007, vợ chồng Thuý - Toàn đã đến vay tiền của bà Đỗ Thị Dân - là thông gia với mình và ngày 15-1-2008, viết biên nhận nợ bà Dân tổng số tiền 19,8 tỷ đồng, hẹn đến ngày 30-5-2008 sẽ trả toàn bộ số tiền gốc và lãi hàng tháng. Tuy nhiên đến hạn trả nợ, Thuý - Toàn nói dối là Tiến đã chuyển 2 triệu USD về Ngân hàng Phú Xuyên, ngoài ra còn đưa cho bà Dân xem một sổ tiết kiệm với tổng số tiền gửi là 58 tỷ đồng và nói toàn bộ tiền vay đã nộp vào Ngân hàng làm dự án vay vốn để củng cố lòng tin của bà Dân. Sau đó, Thuý - Toàn không thực hiện theo cam kết trả nợ mà tìm cách trốn tránh, cắt đứt liên lạc với bà Dân.
Cùng thời gian đó, Thuý - Toàn tiếp tục dùng thủ đoạn nói dối, lừa gạt bà Đỗ Thị Mai Thanh là em của bà Dân. Thuý - Toàn cho bà Thanh biết mình có một khoản thừa kế của dòng họ Chu tại Pháp với trị giá khoảng 20 triệu EURO và hỏi vay 100.000 USD để làm chi phí lấy khoản thừa kế. Bà Thanh tin đó là sự thật đã lấy tiền gia đình và đi vay của người khác cho Thuý - Toàn vay lại với tổng số tiền là 29,05 tỷ đồng. Cũng tương tự với các thủ đoạn nêu trên, ngoài chị em bà Dân, Thuý - Toàn còn lợi dụng lòng tin, lừa gạt bà Nguyễn Thị Thanh Thuỷ 160 triệu đồng và 43.000 USD; bà Nguyễn Thị Ngân 100 triệu đồng; anh Nguyễn Việt Trung 350 triệu đồng.
Đến dự án vay vốn ODA trị giá 50 triệu USD
Do có con học cùng đại học, Hoàng Thị Ly quen biết Thuý - Toàn. Thuý giới thiệu với Ly là Thuý quan hệ rộng với nhiều quan chức ở Trung ương, đặc biệt có người em tên là Tiến làm ở Tập đoàn Tài chính Thế giới có chức năng cho vay vốn ODA. Nghe Thuý giới thiệu như vậy, Ly tin là sự thật và nhờ Thuý vay vốn hộ.
Nắm được tâm lý của Ly, vợ chồng Thuý - Toàn đã dựng lên một dự án giả với nội dung: Có dự án vay vốn ODA trị giá 50 triệu USD của Tập đoàn Tài chính Thế giới đầu tư cho cảng biển, cho vay trong vòng 30 năm, có 5 năm ân hạn với lãi suất thấp. Màn kịch còn có sự góp phần của Nguyễn Hữu Chí (tức Tiến) giả danh là cán bộ Tập đoàn Tài chính Thế giới.
Để thực hiện được khoản vay này, Ly đã cùng với anh Vũ Minh Toán và Nguyễn Thanh Quang đều trú tại phường Quang Trung (TP Uông Bí) góp tiền làm vốn đối ứng để vay tiền dự án với tổng số tiền là 14,761 tỷ đồng. Trong đó, anh Toán đã góp 11,091 tỷ đồng; anh Quang 1,27 tỷ đồng và chị Ly là 2,4 tỷ đồng và 15.000 USD.
Sau khi đã chuyển đủ số tiền trên cho Thuý, quá hẹn vẫn không thấy có tiền dự án, anh Toán nhiều lần điện thoại hỏi, Thuý - Toàn đưa ra nhiều lý do khác nhau rồi dần cắt đứt liên lạc và bỏ trốn lên Đà Lạt. Do nghi ngờ Thuý - Toàn đã bỏ trốn, anh Toán và anh Quang vào Đà Lạt trình báo Công an tỉnh Lâm Đồng bắt giữ các đối tượng liên quan. Riêng Dương Văn Toàn kịp bỏ trốn và cơ quan Công an đã ra lệnh truy nã đặc biệt đối với đối tượng này.
Quyết định của TAND Tối cao và những bài học
Với những tội danh trên, áp dụng điểm a, khoản 4, Điều 139; điểm p, khoản 1, Điều 46, Điều 20, Điều 53 Bộ Luật hình sự, Toà tuyên phạt Chu Thị Thuý tù chung thân và buộc phải bồi thường cho bà Đỗ Thị Dân 19,8 tỷ đồng; bà Đỗ Thị Mai Thanh 29,05 tỷ đồng; bà Nguyễn Thị Thanh Thuỷ 8.000 USD; bà Nguyễn Thị Ngân 100 triệu đồng và ông Nguyễn Việt Trung 350 triệu đồng. Ngoài ra, liên đới cùng với bị cáo Nguyễn Hữu Chí bồi thường cho anh Vũ Minh Toán 11,091 tỷ đồng.
Mặc dù hành vi của Chu Thị Thuý đã bị lột tẩy và pháp luật đã trừng trị kẻ phạm tội một cách thích đáng. Thế nhưng điều đáng nói là chiêu huy động tiền của vợ chồng Thuý - Toàn không có gì mới, vẫn là trả lãi suất cao; dựng lên dự án ma... Vậy mà chỉ trong thời gian ngắn, vợ chồng Thuý - Toàn cùng đồng bọn đã dụ được nhiều người dân và chỉ đến khi cặp vợ chồng này ẵm trọn số tiền rồi “cao chạy xa bay” mọi người mới biết bị lừa.
Một số vụ việc xảy ra tại các tỉnh Nghệ An, Phú Thọ gần đây được các phương tiện thông tin đại chúng nêu cho thấy thủ đoạn này ngày càng được các đối tượng thực hiện tinh vi hơn. Chúng thường dựa vào mối quan hệ với những người có chức, có quyền, đánh vào lòng tốt, sự nhẹ dạ, cả tin của mọi người để từ đó chiếm cảm tình, lòng tin và thực hiện trong thời gian dài để chiếm dụng nguồn tiền nhàn rỗi trong nhân dân, phục vụ lợi ích cá nhân. Khi không còn khả năng cân đối, chúng đánh bài xù, bỏ trốn để lại những hậu quả nặng nề, gây phức tạp cho xã hội, gây mất an ninh trật tự trị an, đẩy nhiều gia đình vào cảnh mất nhà, mất cửa, thậm chí vợ chồng ly hôn, cha, mẹ, con cái trong gia đình bất hoà…