Du lịch tại các làng chài trên Vịnh đang trở thành một trong những hoạt động được du khách (nước ngoài) rất ưa chuộng.
Ý thức được tầm quan trọng của môi trường trong các hoạt động kinh doanh, khai thác du lịch trên biển, đang ngày càng có nhiều đơn vị doanh nghiệp gắn hoạt động kinh doanh với bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. HTX Dịch vụ du lịch vận tải Hạ Long là một đơn vị như vậy. Sau 2 năm hoạt động, những hiệu quả tích cực về môi trường trên Vịnh, đặc biệt là tại các làng chài trên biển từ các hoạt động mà HTX Dịch vụ du lịch vận tải Hạ Long mang lại rất đáng được hoan nghênh và nhân rộng.
Vớt rác vì một Hạ Long xanh tại làng chài Vung Viêng.
Ngay từ quá trình chuẩn bị thành lập, HTX Dịch vụ du lịch vận tải Hạ Long đã phối hợp với một số Công ty lữ hành trên địa bàn tiến hành khảo sát các hoạt động trên Vịnh Hạ Long. Trong đó yếu tố sinh hoạt cộng đồng gắn liền với môi trường sinh thái được đặc biệt quan tâm. Ông Tăng Văn Phiến, Chủ nhiệm HTX cho biết: Hình thức kinh doanh của HTX chính là liên kết với các Công ty lữ hành tổ chức các tour tham quan Vịnh, các làng chài trong Vịnh. Du khách cũng có thể trải nghiệm cuộc sống của cư dân vạn chài trong chuyến hành trình đó. Đây là một trong những tour du lịch du khách rất yêu thích, đặc biệt là khách châu Âu. Chính vì vậy việc đảm bảo môi trường rất quan trọng không chỉ đối với HTX mà còn tích cực giúp đẩy nhanh các hoạt động dịch vụ của cư dân vạn chài, giải quyết việc làm cho lao động nhàn rỗi tại đây. Đến nay có thể nói, gần như 100% lao động dôi dư tại 2 làng chài Vung Viêng, Cửa Vạn có việc làm từ các dịch vụ tour du lịch. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang mở rộng hoạt động này tại làng chài Cống Đầm.
Tại làng chài Vung Viêng, HTX đã xây dựng đội hình chuyên trách thu gom rác gồm 3 người làm nhiệm vụ thu gom rác từ thùng rác của các hộ gia đình (thu nhập từ khoảng trên dưới 2 triệu đồng/người/ tháng). Rác được tập kết tại các điểm nhất định (được UBND phường và BQL Vịnh Hạ Long chấp thuận) rồi phân loại rác. Các loại rác hữu cơ sẽ tiến hành xử lý bằng nhiều hình thức như: tiêu huỷ, phơi khô… Còn các loại rác thải khác sẽ được gom lại và vận chuyển vào bờ đến các điểm tập kết rác trên bờ.
Bên cạnh đó, HTX Dịch vụ du lịch vận tải Hạ Long đang phối hợp với Công ty CP Du thuyền Đông Dương (Quảng Ninh), Công ty TNHH Nối vòng tay (Hà Nội) và một số công ty lữ hành nước ngoài thành lập các quỹ phục vụ công tác bảo vệ môi trường trên Vịnh. Theo đó, ngay trong các tour du lịch, các đoàn khách sẽ chi trả một khoản phí môi trường tại các làng chài. Các đơn vị quản lý quỹ sẽ có trách nhiệm hạch toán tour và trích nguồn kinh phí khoảng từ 10-15% mua phao phi tài trợ cho các hộ gia đình tại các làng chài. Phao phi sẽ được chính các đoàn khách du lịch trao cho hộ gia đình. Thống kê của HTX Dịch vụ du lịch vận tải Hạ Long, đến nay, các làng chài Cửa Vạn, Vung Viêng, Cống Đầm đã nhận được khoảng gần 1.000 phao phi. Trong đó, làng chài Vung Viêng đã nhận được khoảng 750 phao phi (mỗi phao phi trị giá 400.000 đồng). Ngoài ra, để nâng cao ý thức cho người dân trong vấn đề bảo đảm môi trường trên Vịnh, từ các nguồn quỹ hoạt động, HTX đã hỗ trợ vay vốn không tính lãi cho các hộ gia đình mua đò để tham gia hoạt động chở khách du lịch 5 triệu đồng/hộ. Trên mỗi chiếc đò được trang bị một thùng rác và dụng cụ vớt rác để thuận lợi cho các hộ dân thu gom rác trôi nổi trên biển nếu có.
Có thể thấy, từ việc gắn kết hiệu quả lợi ích thực tế của người dân vạn chài với việc bảo vệ môi trường đã là một trong những yếu tố quan trọng giúp cư dân nơi đây nâng cao ý thức hơn nữa trong vấn đề bảo vệ môi trường. Bảo vệ môi trường cũng chính là đảm bảo cho cuộc sống của họ ngày một phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt thuận lợi, hiện nay, hoạt động bảo vệ môi trường, thu gom rác thải tại các làng chài trên biển còn gặp một số khó khăn nhất định. Theo ông Tăng Văn Phiến, thì: Do số lượng rác thải thu gom từ các hộ dân cư sinh sống tại các làng chải đang ngày một tăng lên dẫn đến tình trạng các điểm tập kết rác trên biển của HTX sẽ quá tải trong một tương lai không xa. Trong khi đó, việc vận chuyển rác vào đất liền cũng khá tốn kém. Do đó, rất mong UBND tỉnh xem xét bố trí cho HTX khu tập kết rác trên biển hợp lý, đảm bảo môi trường trên biển. Ngoài ra, HTX cũng mong muốn được phối hợp với Ban Quản lý Vịnh Hạ Long để được hỗ trợ nhiều hơn về phương tiện thu gom, vận chuyển rác…
