Theo báo cáo của Sở Tài chính, 9 tháng đầu năm, ước tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 11.212 tỷ đồng, vượt 7% dự toán, tăng 82% so với cùng kỳ.
Trong đó, thu xuất nhập khẩu đạt 8.051,8 tỷ đồng, thu nội địa 2.732,8 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách địa phương được hưởng (bao gồm cả thu bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương và thu chuyển nguồn ngân sách năm 2007 chuyển sang) ước đạt 3.939,2 tỷ đồng. Với kết quả đạt được trong 9 tháng qua dự báo khả năng năm 2008 thu từ hoạt động xuất nhập khẩu sẽ đạt 10.000 tỷ đồng, vượt 56% dự toán. Nguồn thu này đạt cao do 3 nguyên nhân sau: Thứ nhất, có số nợ thuế của năm 2007 chuyển sang 519,33 tỷ đồng. Thứ hai, do sự biến động một số mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu như giá dầu tăng cao, mặc dù Chính phủ đã điều chỉnh thuế Suất nhập khẩu xăng dầu các loại còn 0% nhưng do giá dầu tăng nên số thu từ xăng dầu vẫn tăng. Từ cuối năm 2007 đến 6 tháng đầu năm 2008 lượng than xuất khẩu lớn, giá than luôn có sự biến động theo từng thời kỳ, Chính phủ đã điều chỉnh thuế suất thuế xuất khẩu mặt hàng than mỏ từ 10% lên 20% nên thu từ nguồn này cũng đạt cao. Sau khi Chính phủ có quyết định giảm thuế nhập khẩu ô tô du lịch nguyên chiếc từ 90% xuống còn 60% đã kích thích nhu cầu tiêu dùng trong nước. Cộng với đó, do thông tin về chính sách thuế của Nhà nước sẽ tăng từ 10% đến 20%, do vậy để thực hiện các hợp đồng đã ký và tránh phải chịu thuế suất cao nên các doanh nghiệp đã ồ ạt nhập vào thời điểm 6 tháng đầu năm. Lượng hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc qua các cửa khẩu Quảng Ninh tăng. Bên cạnh những mặt hàng truyền thống còn xuất hiện một số loại hàng hoá mới có số lượng, giá trị lớn nhập khẩu qua cửa khẩu như phân bón, sắt thép, phôi thép, bột mỳ. Đây đều là những mặt hàng nguyên liệu cho các ngành sản xuất khác mà sản xuất trong nước không đáp ứng đủ, phải phụ thuộc lớn vào nguồn hàng nhập khẩu. Thứ ba, do tác động của việc triển khai thực hiện Luật Quản lý thuế nghiêm túc, đặc biệt là trong việc xử lý nợ đọng, thanh tra, kiểm tra thuế. Đến nay, chỉ còn 3 doanh nghiệp trây ỳ nợ quá 90 ngày tiền thuế, với tổng số nợ là 936 triệu đồng; 15 doanh nghiệp nợ quá hạn (chưa quá 90 ngày) là 2,684 tỷ đồng. Nhờ thực hiện chặt chẽ các điều kiện để được ân hạn thuế, sự hỗ trợ của hệ thống quản lý rủi ro cung cấp thông tin về chấp hành pháp luật của doanh nghiệp đã giúp cho việc phân loại, xác định ân hạn thuế của cơ quan hải quan đối với doanh nghiệp được dễ dàng và hạn chế nợ thuế, nhất là nợ xấu phát sinh.
Trong khi thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng khá cao thì thu nội địa (phần cân đối ngân sách địa phương) đạt thấp, dự kiến năm 2008 chỉ vượt 2% dự toán giao. Khi đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, Sở Tài chính đã đưa ra nhận định về khả năng giảm số thu nội địa năm nay do số thu từ thu nhập doanh nghiệp ngành Than hụt 100 tỷ đồng, thuế VAT hụt 126 tỷ đồng. Việc hụt thu này do Nhà nước điều chỉnh thuế suất mặt hàng than mỏ năm 2007 là 10%, năm 2008 là 20%, toàn bộ số thuế xuất khẩu than thu trên 3.500 tỷ đồng được điều tiết 100% về ngân sách Trung ương. Trong khi đó, khi giao dự toán năm 2007 (thời kỳ ổn định ngân sách) Bộ Tài chính không loại trừ yếu tố giảm thu cho địa phương do thay đổi chính sách. Để thực hiện chiến lược an ninh năng lượng, ngành Than sắp xếp lại việc khai thác, chế biến, tiêu thụ, dừng việc xuất khẩu than có chất lượng thấp qua cửa khẩu Vạn Gia cũng đã ảnh hưởng đến số thu của ngành Than và các doanh nghiệp ngoài ngành được phép chế biến tiêu thụ than. Như vậy, dù giá than xuất khẩu có tăng nhưng với việc điều chỉnh chính sách thuế suất và điều hành xuất khẩu than cùng với giá cả nguyên nhiên liệu và chi phí khác tăng của ngành Than thì dự báo thuế thu nhập doanh nghiệp và VAT của ngành Than vẫn tiếp tục giảm trong những tháng cuối năm. Cũng do giá cả tăng cao nên hoạt động của các doanh nghiệp địa phương bị đình đốn, ảnh hưởng lớn đến chỉ tiêu thu nộp ngân sách đã giao. Theo dự kiến sẽ bị giảm 18 tỷ đồng so với kế hoạch, chủ yếu ở Công ty Cổ phần Bia - Nước giải khát Hạ Long.
Đánh giá lại thì số thu nội địa (phần cân đối ngân sách) dự kiến năm 2008 các khoản thu giảm 391 tỷ đồng, trong đó ngân sách địa phương giảm 277,4 tỷ đồng. Như vậy mặc dù đã đạt số thu ngân sách Nhà nước vượt dự toán giao nhưng trong quý IV nhiệm vụ thu sẽ còn gặp nhiều khó khăn. Để thực hiện tốt công tác thu, chi ngân sách cần tăng cường rà soát nợ đọng thuế, chống thất thu; tiếp tục rà soát chi tiêu công, kiên quyết cắt giảm, đình hoãn các dự án đầu tư chưa thực sự cấp bách và dự án đầu tư không có hiệu quả. Không tăng chi ngoài dự toán, dành nguồn kinh phí cho đảm bảo an sinh xã hội; triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong các hoạt động, nhất là vào dịp cuối năm như tổ chức sơ kết, tổng kết, tiếp khách… Thực hiện kiên quyết chủ trương tiết kiệm 10% chi thường xuyên. Tập trung tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, thúc đẩy xuất khẩu, giảm chi phí sản xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất có nguồn thu nộp cho ngân sách địa phương.
