Năm 2008, Hải quan Quảng Ninh được Tổng cục Hải quan giao chỉ tiêu thu 6.400 tỷ đồng thuế XNK. Đến 30-11, đơn vị đã thực hiện được 9.800 tỷ đồng. Đây là số thu đạt được lớn nhất từ trước đến nay qua địa bàn tỉnh, đưa vị trí của Quảng Ninh lên tầm cao mới...
Cán bộ hải quan làm thủ tục kê khai tại Cảng Cái Lân.
Xăng dầu và than chiếm tỷ trọng lớn nhất
Có thể nói, năm 2008 là năm đánh dấu khá nhiều biến động trong phát triển KT-XH, mà lạm phát là chủ đề nóng bỏng. Do khủng hoảng tài chính thế giới nền kinh tế trong nước không khỏi chịu ảnh hưởng, giá các mặt hàng lên xuống thất thường, trong đó có nhiều mặt hàng liên quan trực tiếp số thu thuế XNK. Đáng kể nhất là xăng dầu, mặt hàng chiếm vị trí quan trọng nhất trong số thu thuế XNK của Quảng Ninh. Trong năm, xăng dầu không chỉ liên tục tăng giảm giá, mà Nhà nước cũng mấy lần điều chỉnh thuế nhập khẩu và thực hiện thuế suất bằng không. Ngược lại với xăng dầu, thu thuế XK của mặt hàng than cho nhiều khả quan vì Chính phủ đã 2 lần điều chỉnh thuế xuất khẩu than trong năm: từ 10% đến 15% (từ 22-4) rồi lên 20% (từ 16-6) đã mang lại nguồn thu lớn cho ngân sách. Nếu năm 2007, với thuế suất 10% Hải quan Quảng Ninh đã thu 1.490 tỷ đồng thuế XK than thì năm 2008, với thuế suất như nói ở trên, số thu thuế của mặt hàng này tăng hơn 2.000 tỷ đồng. Như vậy, từ tỷ lệ chiếm 23% tổng số thu thuế qua hải quan năm 2007, năm 2008, thu thuế từ mặt hàng than chiếm tỷ lệ 30% trong tổng số thu. Và mặc dù từ giữa năm hoạt động xuất khẩu than tiểu ngạch của tỉnh giảm mạnh do chủ trương của Chính phủ và các bộ, ngành chấn chỉnh lại hoạt động khai thác, chế biến và tiêu thụ than thì đến hết tháng 11, Hải quan Quảng Ninh vẫn thu được 3.420,79 tỷ đồng từ xuất khẩu than. Cũng đến thời điểm này số thu của mặt hàng xăng dầu đạt 4.483 tỷ đồng. Số thu thuế mặt hàng xăng dầu mặc dù thuế nhập khẩu bằng không nhưng vẫn tăng hơn so với năm 2007 là do giá xăng dầu tăng cao, nên 10% thuế VAT của mặt hàng này đạt cao. Trong các cửa khẩu, số thu thuế qua 3 cửa khẩu: Hòn Gai, Cẩm Phả và Cái Lân đạt 8.289 tỷ đồng; thu qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Vạn Gia, Km 15, cửa khẩu Bắc Phong Sinh v.v... đạt 1.458 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 11, tổng kim ngạch hàng hoá XNK qua Quảng Ninh đạt 7,4 tỷ USD, bằng 176% so với cùng kỳ năm 2007, trong đó kim ngạch XK đạt 2,44 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu đạt xấp xỉ 5 tỷ USD.
Làm tốt “bốn tăng cường”
Bên cạnh những tác động “bên ngoài” giúp cho việc thu thuế XNK than và xăng dầu năm nay tăng hơn mọi năm, cũng phải kể đến sự cố gắng phát huy “nội lực” của Hải quan Quảng Ninh. Năm 2008 là năm Hải quan Quảng Ninh đã có nhiều hoạt động tích cực, xoay quanh chủ đề xuyên suốt với phương châm “bốn tăng cường”: Tăng cường cải cách, hiện đại hoá qui trình thủ tục; tăng cường các biện pháp quản lý nghiệp vụ, nâng cao chất lượng công tác; tăng cường áp dụng triệt để ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động và tăng cường xây dựng lực lượng, cải tiến lề lối tác phong làm việc của CBCC. Theo đó từ đầu năm 2008, Cục Hải quan Quảng Ninh đã xây dựng đề án “Hiện đại hoá Hải quan Quảng Ninh giai đoạn 2008-2010, định hướng đến năm 2020”. Sau 1 năm triển khai tất cả các nhiệm vụ đặt ra đã đượåc thực hiện theo đúng lộ trình. Ví dụ như đã hoàn chỉnh xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin với mạng diện rộng trao đổi cơ sở dữ liệu điện tử từ trung tâm đến các chi cục, các địa điểm kiểm tra, giám sát hải quan, đảm bảo xử lý dữ liệu hai chiều thông suốt an toàn. Công tác triển khai hải quan điện tử đã được áp dụng rộng rãi tại các Chi cục Hải quan thông qua hình thức kết nối diện rộng và khai báo hải quan tại chỗ theo hình thức khai qua đĩa mềm, USB và tại phòng làm thủ tục hải quan. Trong năm 2008, số tờ khai báo hải quan điện tử chiếm khoảng 45% tổng số tờ khai, bởi vậy đã rút ngắn thời gian thông quan cho một lô hàng XNK. Trong “đối nội” Cục Hải quan đã xây dựng và ứng dụng các phần mềm mới như “chương trình đánh giá, phân loại cán bộ công chức”, “Quản lý kho ngoại quan”, “Cập nhật thông tin quản lý nhà nước về chính sách mặt hàng”, “Giải pháp cứu hộ máy tính trên mạng LAN”... Vấn đề tiêu chuẩn hoá các qui trình thủ tục được tăng cường bằng việc xây dựng và triển khai áp dụng qui trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000. Bên cạnh đó, năm 2008 cũng là năm đánh dấu việc Cục Hải quan tăng cường công tác giám sát quản lý hàng hoá XNK, làm tốt công tác xác định trị giá và tham vấn, cùng nhiều biện pháp nghiệp vụ khác, nên có tác dụng tích cực trong việc vượt trội số thu thuế XNK qua địa bàn, với con số kỷ lục nhất từ trước đến nay: 9.800 tỷ đồng, tăng 3.400 tỷ đồng so với kế hoạch được giao...
Với số thu 9.800 tỷ đồng tiền thuế và chuyển toàn bộ cho ngân sách Trung ương, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục được nâng lên vị thế cao hơn trong các địa bàn trọng điểm của cả nước, xứng đáng với tiềm năng và nội lực mà tỉnh có được.
