Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa có kết luận kết quả thanh tra tại Tổng công ty hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines - VNA) về các nội dung: quản lý tài chính, mua 4 chiếc Boeing 777-200 ER, thuê máy bay, sửa chữa, bảo dưỡng động cơ, mua sắm, quản lý vật tư phụ tùng máy bay, sử dụng kinh phí đào tạo tại nước ngoài, chi phí cho các đoàn đi công tác nước ngoài...
Theo đó, có nhiều sai phạm tại VNA cần được chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, khắc phục kịp thời:
Công tác quản lý tài chính không rõ ràng
Nội dung được dư luận xã hội đặc biệt chú trọng quan tâm trong cuộc thanh tra này là về việc VNA đã xét tuyển và hỗ trợ kinh phí đào tạo cho 24 học viên đi đào tạo tại LB Nga, Ukraine, Mỹ không đúng đối tượng, tiêu chuẩn theo quy định. Tổng số kinh phí hỗ trợ lên tới 266.483 USD và 87 triệu đồng. Trong số này, chỉ có 9 học viên không phải là con cán bộ, nhân viên trong VNA. Đối với việc này, Thủ tướng yêu cầu VNA phải hủy bỏ việc đài thọ và thu hồi khoản kinh phí đào tạo đã cấp không đúng đối tượng. HĐQT và Tổng giám đốc VNA phải kiểm điểm nghiêm túc việc đã xảy ra sai phạm; kiểm tra, rà soát và ban hành quy chế đào tạo mới phù hợp, cụ thể, đúng pháp luật.
Qua kiểm tra công tác thanh, quyết toán chi phí của các đoàn đi công tác nước ngoài và tài chính cho thấy: công tác quản lý tài chính của VNA chưa rõ ràng, không chặt chẽ, thiếu các quy định cụ thể dẫn đến việc chi sai, không đúng đối tượng, chi trùng. Trách nhiệm của những sai sót này được xác định thuộc về HĐQT, lãnh đạo Tổng công ty, các đơn vị và cán bộ liên quan. Thủ tướng yêu cầu VNA phải chấn chỉnh ngay công tác quản lý tài chính, kế toán, tổ chức hạch toán theo đúng quy định và củng cố, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính; ban hành quy chế, quy định cụ thể về chi tiếp khách, chi giao dịch, đối ngoại, về quản lý giờ bay, thanh toán tiền bồi dưỡng giờ bay, khẩn trương thanh quyết toán các khoản công nợ và nợ tạm ứng, nhất là những khoản tồn đọng lâu ngày để thu hồi lại vốn cho VNA…
Cấp phát vé, miễn giảm cước sai quy định
Trong kết luận của Thanh tra Chính phủ khẳng định: VNA quản lý hoạt động của các văn phòng chi nhánh, văn phòng đại diện vẫn chưa chặt chẽ. Chẳng hạn, việc cấp phát vé cho các đại lý vượt quá số tiền đặt cọc, bảo lãnh dễ dẫn đến rủi ro khi đại lý không có khả năng thanh toán, xử lý các khoản công nợ bán vé chưa được kịp thời. Tại các văn phòng khu vực trong nước còn tình trạng quản lý, cấp phát vé, chứng từ vận tải vượt quá số tiền đặt cọc, bảo lãnh; cấp phát vé khuyến mại không đúng quy định, chính sách khuyến mại của VNA. Qua đó, Thủ tướng yêu cầu VNA đánh giá, bổ sung, sửa đổi các quy trình điều hành hệ thống bán chứng từ vận tải theo hướng hiện đại hóa, phù hợp với từng thị trường, đẩy mạnh phân cấp, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật của các văn phòng chi nhánh, đại diện, văn phòng khu vực và các đơn vị. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ để chấm dứt tình trạng cấp phát, miễn giảm cước không đúng quy định.
Thủ tướng yêu cầu VNA phải thu hồi đầy đủ khoản chi trùng cho các đoàn đi công tác nước ngoài. Kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm trong việc quản lý hệ thống theo dõi thanh toán, trách nhiệm của người duyệt chi, người thực hiện và người hưởng công tác phí không đúng.
Thiếu minh bạch trong mua sắm, quản lý vật tư, phụ tùng
Cuối năm 2000, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt cho phép VNA mua 4 máy bay Boeing B777. Mặc dù dự án này đã hoàn thành, nhưng đến nay VNA vẫn chưa kiểm tra, đối chiếu việc thực hiện các hợp đồng cung cấp thiết bị và chưa hoàn thành thủ tục phê duyệt quyết toán, thanh lý và chấm dứt các hợp đồng. Do vậy, Thủ tướng yêu cầu VNA khẩn trương giải quyết dứt điểm các tồn đọng trong hợp đồng mua 4 máy bay này, thực hiện quyết toán và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán dự án đầu tư mua sắm theo quy định của Nhà nước. Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng phải kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong việc cấp đăng ký không thống nhất cho 4 máy bay B777.
Về việc thuê máy bay, VNA bị đánh giá là chưa có kinh nghiệm nên trong quá trình ký kết, thực hiện các hợp đồng còn nhiều hạn chế và chưa thống nhất. Cụ thể, VNA chưa thực hiện đúng một số nội dung của hợp đồng thuê máy bay đã được Cục Hàng không Việt Nam phê duyệt; trả chậm máy bay nên bị đối tác phạt, thay đổi địa điểm trả máy bay làm phát sinh thêm chi phí. Việc sửa chữa, bảo dưỡng động cơ máy bay còn nhiều thiếu sót, hạn chế dẫn đến tăng chi phí. Công tác mua sắm, quản lý vật tư phụ tùng máy bay còn chưa chặt chẽ, phát sinh một số sai phạm so với quy định của chính VNA, như: thẩm quyền phê duyệt, đơn hàng, lưu giữ thông tin, mua vượt so với phân cấp, một số trang thiết bị phục vụ hành khách trên máy bay mất không rõ lý do. VNA chưa ban hành đầy đủ các quy định về mua sắm, quản lý phụ tùng dẫn đến bị động trong cung ứng và ảnh hưởng đến kế hoạch khai thác máy bay.
Trên cơ sở những kết luận thanh tra này, Thủ tướng yêu cầu HĐQT, lãnh đạo Tổng công ty VNA phải tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và từng cá nhân liên quan, đồng thời có hình thức xử lý nghiêm minh đối với các trường hợp có sai phạm, báo cáo lên Thủ tướng trong tháng 9/2007.
