Chiều 31/3, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đăng đàn Quốc hội phát biểu bổ sung những vấn đề các Bộ trưởng đã trả lời hai ngày 30-31/3 và trực tiếp trả lời các chất vấn của ĐBQH.
3 chất vấn dành cho Thủ tướng
Thủ tướng cho biết về việc chất vấn và trả lời chất vấn, Chính phủ (CP) đã nhận được 39 ý kiến chất vấn của ĐBQH. Thủ tướng đã giao cho thành viên CP, các Bộ trưởng theo chức trách trả lời bằng văn bản gửi đến ĐBQH. Thủ tướng thống nhất UBTVQH phân công các Bộ trưởng trả lời chất vấn ĐBQH tại Hội trường.
3 chất vấn dành cho Thủ tướng đã được Thủ tướng lần lượt trả lời:
Đại biểu Nguyễn Thanh Bình, Bắc Ninh cho rằng QĐ 276 năm 2005 về quy định chế độ phụ cấp theo nghề của cán bộ viên chức ngành y tế là không phù hợp. Ý kiến của Thủ tướng? Về vấn đề này, Thủ tướng giao cho Bộ trưởng Bộ Y tế có văn bản trả lời gửi đến ĐB. Theo đó, Bộ Y tế nhận thấy tình trạng thực hiện quyết định này có điều chưa thật phù hợp, đã báo cáo Thủ tướng, giao chủ trì rà soát, kiểm tra thực tế, đánh giá sơ kết thực hiện, có kiến nghị với Thủ tướng để bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp hơn.
Đại biểu Trần Mạnh Chiến, Bắc Giang đề nghị CP ký với Ngân hàng thế giới WB thực hiện dự án Giao thông nông thôn 3 tỉnh (dự án Giao thông 3), có Bắc Giang. Giao cho Bộ trưởng Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) có văn bản giải trình gửi đến ĐB. Thực trạng dự án này: đã được Bộ Giao thông vận tải báo cáo với Thủ tướng, phê duyệt. Nguồn vốn dự án từ 3 nguồn: viện trợ không hoàn lại của CP Anh, đã đàm phán, ký kết xong; nguồn vốn đối ứng của CP, và nguồn vốn thứ 3 của WB dưới hình thức cho vay ưu đãi. Bộ KH-ĐT được Thủ tướng giao đang đàm phán với WB về khoản vay này. Tháng 4 sẽ đàm phán xong và ký kết, sau đó đưa vào triển khai.
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh chất vấn về việc khắc phục ô nhiễm môi trường sông Nhuệ, sông Đáy. Thủ tướng đã giao Bộ trưởng TN-MT Mai Ái Trực trả lời bằng văn bản. "Tôi thấy trả lời đủ rõ", Thủ tướng nói.
Theo ý kiến của UBTVQH, sau khi Bộ trưởng trả lời chất vấn, có thể phát biểu, làm rõ thêm những vấn đề đã trả lời. Thủ tướng đã theo dõi sát các vấn đề trả lời của các Bộ trưởng. Về cơ bản, Thủ tướng đồng tình ý kiến giải trình của các Bộ trưởng. Thủ tướng yêu cầu tiếp tục trả lời hoặc trực tiếp, hoặc bằng văn bản những câu hỏi ĐBQH chưa trả lời kịp, hoặc trả lời chưa thỏa đáng.
Quản lý đô thị: Xử lý dựa trên lợi ích của dân
Không nhắc lại các nội dung các Bộ trưởng đã nêu, Thủ tướng nói thêm cho rõ 5 nội dung trọng điểm.
Thứ nhất là vấn đề quản lý trật tự đô thị:
Nước ta đang phấn đấu để đến 2020 trở thành nước công nghiệp hóa. Mà công nghiệp hóa, thì đô thị cũng phải hiện đại. Đến nay, tỷ lệ đô thị hóa đã chiếm 27%, tăng bình quân mỗi năm 1%. Phát triển đô thị là một tất yếu khách quan. Nhưng có một thực tế mà CP đã kiểm điểm nghiêm túc là trong quản lý vẫn còn nhiều bất cập. Tình trạng xây nhà không phép, trái phép tuy có được khắc phục, tỷ lệ nhà xây xin phép có tăng nhưng các hiện tượng trên vẫn còn. Theo như khảo sát mà Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân trình bày thì vẫn còn 30 - 35% nhà xây không phép, tất nhiên khảo sát chưa toàn diện lắm, chưa tính đến nhà trái phép.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bất cập này.
Thứ nhất, do thể chế pháp luật. Trong nhiệm kỳ này, mặc dù QH đã ban hành Luật xây dựng nhưng trong nhiều năm trước đó, chúng ta chưa có Luật, chỉ có các văn bản, quy định. Sau khi Luật ra đời cũng đã có thêm nhiều Nghị định khác để điều chỉnh. Đến nay, tuy đã có điều chỉnh nhưng vẫn còn nhiều bất cập, chẳng hạn Nghị định về xử phạt trái phép không phép chưa rõ ràng nên khó xử. Nhà nước đang rà soát lại các văn bản pháp quy để chỉnh sửa.
Thứ hai, về quy hoạch đô thị còn nhiều hạn chế, yếu kém do chưa có quy chế về quản lý quy hoạch.
Thứ ba, tổ chức bộ máy về phát triển xây dựng đô thị vẫn còn bất cập, chẳng hạn sự phối hợp giữa Bộ Xây dựng với Bộ giao thông, Bộ TN-MT... CP sẽ xem xét lại vấn đề này.
Khi làm việc với HN, chủ tịch Hoàng Văn Nghiên từng đề xuất quản lý phải đi liền với thanh tra. Nhưng đến nay, bộ máy thanh tra cấp quận huyện chưa có. Hồi đó, tôi thay mặt nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải cho HN thử nghiệm đội ngũ thanh tra ở quận huyện nên chỉ HN mới có.
Thứ tư, về công tác cán bộ, còn nhiều hiện tượng tiêu cực, nhũng nhiễu.
Đây là bốn nguyên nhân dẫn đến yếu kém về quản lý. CP nghiêm túc nhìn nhận trách nhiệm của mình. Sắp tới, CP sẽ làm việc cụ thể, trên tinh thần bám vào tình hình thực tế để tìm giải pháp. Quản lý nhà nước bằng pháp luật thì xử lý cũng theo pháp luật. Nhưng có thực tế là pháp luật của chúng ta còn chưa rõ ràng. Hơn nữa, còn phải căn cứ vào lợi ích của nhân dân. Phải xử lý để vừa giữ vững kỷ cương vừa đảm bảo hợp tình hợp lý.
Vấn đề quản lý nhà công (công sở, công vụ, nhà cho thuê của nhà nước), quản lý nhà sở hữu Nhà nước... đã trình bày ngay trong lần trả lời trực tuyến hồi tháng 2 với đồng bào nên không nhắc lại. Còn, chuyện phát triển nhà xã hội cho người nghèo ở các khu công nghiệp, vừa rồi Chính phủ đã làm việc với một vài nơi để khuyến khích các thành phần kinh tế cùng tham gia vào xây nhà xã hội nhưng cũng cần phải có chính sách rõ ràng cho họ.
Không vì tiến độ gây ảnh hưởng đến chất lượng công trình
Hai là về các công trình trọng điểm bị chậm tiến độ nêu trong báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri. CP, các bộ ngành liên quan phấn đấu lấy lại tiến độ, đảm bảo thực hiện đúng tiến độ đề ra. CP đang bám chỉ đạo quyết liệt, phấn đấu đưa công trình Dung Quất đi vào vận hành năm 2009. Dự án khí - điện - đạm Cà Mau gồm 2 nhà máy phát điện và một nhà máy đạm. Nhà máy Cà Mau 1 hôm nay hoặc ngày mai bắt đầu chạy thử, có công suất 750 MGW. Nhà máy đạm đã đấu thầu sẽ có kết quả xét thầu những ngày sắp tới đây, có kết quả đấu thầu sẽ triển khai và báo cáo QH.
Về công trình thủy điện Sơn La, đến hôm nay, cơ bản kiểm soát được tiến độ. Khó nhất, phức tạp nhất là di dân, tái định cư, với hơn 90 000 dân, hơn 20 000 hộ. Đến nay đã tái định cư được hơn 4000 hộ. So với kế hoạch là chậm, nhưng các địa phương nhất là Sơn La đã hết sức cố gắng, đã di dân kịp đáp ứng yêu cầu tiến độ xây dựng. Điều quan trọng là trong quá trình làm, chúng ta vừa làm vừa rút kinh nghiệm, và đã có cơ chế mô hình phù hợp được nhân dân ủng hộ. Về đào đất đắp đá 93% kế hoạch, thực hiện được 300.000 khối bê tông, đạt kế hoạch, đập cao 138m đã hoàn thành, ngăn sông đợt 1 đúng tiến độ. Quyết tâm của ban chỉ đọa ,chủ đầu tư, nhà thầu, các đơn vị liên quan đưa tổ máy 1 đưa vào hoạt động 2010, sớm 2 năm so với Nghị quyết QH, đưa toàn công trình vào hoạt động năm 2012, theo Nghị quyết QH là năm 2015.
CP, Thủ tướng xác định các công trình vừa đạt tiến độ, vừa đặt chất lượng công trình lên hàng đầu, không vì tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng công trình.
Ba là sự cố tràn dầu và ô nhiễm môi trường: CP thấy rõ tính nghiêm trọng và trách nhiệm của mình, giao ngay Bộ TN-MT cùng các tỉnh, địa phương trước hết khắc phục ngay hậu quả, giảm bớt hiệt hại do sự cố tràn dầu gây ra. ĐBQH chắc biết việc làm này.
Về việc phối hợp với các nước láng giềng, Thủ tướng đã giao cho Bộ Ngoại giao chủ trì cùng Bộ TN - MT và các cơ quan chức năng, trong đó có UB tìm kiếm cứu nạn giải quyết sự cố tràn dầu, phối hợp làm việc với các nước khu vực, tìm ra nguyên nhân, hạn chế thiệt hại, giảm thiểu tác động môi trường. Nhiệm kỳ CP sắp tới sẽ bổ sung hoàn thiện chức năng nhiệm vụ của các Bộ. Các Bộ bàn bạc với nhau phối hợp các nước, tìm ra nguyên nhân, giải pháp.
Ban chỉ đạo TW không phải là phép màu chống tham nhũng
Bốn là về đấu tranh phòng chống tham nhũng: CP đã có trình bày báo cáo rất nghiêm túc về công tác phòng chống tham nhũng, trong đó có nêu thực trạng tình hình về nguyên nhân, đề ra 7 nhóm giải pháp. CP và Thủ tướng trân trọng tiếp thu ý kiến của ĐBQH, của nhân dân, hoàn thiện báo cáo, bổ sung chương trình hành động, tổ chức triển khai thực hiện, kiên quyết, kiên trì, đồng bộ để công tác này đạt kết quả tốt hơn, hiệu quả hơn.
Trong vấn đề này, báo cáo thêm, về 8 vụ án trọng điểm. Đối với 8 vụ án trọng điểm, cơ bản hoàn thành giai đoạn điều tra, chuyển sang xem xét truy tố, xét xử. Hiện nay, chúng ta đã xét xử công khai 2 vụ : Mai Văn Dâu và Mạc Kim Tôn. Các vụ khác sẽ được xem xét, truy tố công khai trong giai đoạn tới.
Trong vấn đề này các cơ quan chức năng, ban chỉ đạo trung ương, các thành viên hết sức cố gắng. Riêng Thủ tướng đã tổ chức 11 cuộc họp đôn đốc, chỉ đạo, kiểm tra làm đúng pháp luật, đúng người, đúng tội, xử án công khai. CP cũng nghiêm túc nhận là xử lý còn chậm.
Việc chậm trễ này có nhiều nguyên nhân: chỉ đạo, thực hiện, phối hợp, kiểm điểm làm tốt hơn. Quan trọng là quyết tâm và khẳng định của Đảng, Nhà nước, CP, Ban chỉ đạo, các vụ này đều cho xét xử công khai đúng pháp luật. Cơ quan chức năng xét xử theo pháp luật, không theo dư luận. Báo chí là một kênh thông tin tốt, nhiều điều rất đúng, nhưng cũng có không ít điều không đúng. Do đó, không thể đòi hỏi cơ quan pháp luật xử như báo chí nêu. Tinh thần chỉ đạo là xét xử đúng pháp luật, đúng người đúng tội.
Ai có chứng cứ có thể cung cấp cho cơ quan chức năng trong quá trình điều tra, truy tố, trong xét xử và ngay cả sau xét xử để xét xử nghiêm minh, đúng người đúng tội. Tinh thần là như vậy, sẽ kiên quyết thực hiện đúng tinh thần đó, Thủ tướng khẳng định.
Ban chỉ đạo TW đôn đốc, kiểm tra nhưng không làm thay các cơ quan chức năng. Các cơ quan chức năng phải làm đúng pháp luật. Sự nghiệp phòng chống pháp luật không phải của mình ban chỉ đạo mà là của cả hệ thống chính trị... Mỗi cán bộ Đảng viên, mỗi chi bộ phải có trách nhiệm. Chừng nào đảng bộ tại chỗ, người đứng đầu cơ quan, đơn vị không tự mình đấu tranh phòng chống tham nhũng, sự nghiệp phòng chống tham nhũng thể thành công.
Ban chỉ đạo TW không phải phép màu phòng chống tham nhũng. Phải xác định trách nhiệm của từng Đảng bộ.. công khai minh bạch để nhân dân tham gia.
Được Đảng, Nhà nước, Quốc hội và nhân dân tín nhiệm giao nhiệm vụ, Ban chỉ đạo nhận thức rõ sự nghiệp rất khó khăn, cam go, phức tạp, thậm chí phải đương đầu, chấp nhận những điều khó khăn. Con đường này rất khó khăn nhưng chúng tôi không hề thấy cô độc mà rất ấm cúng với sự ủng hộ của nhân dân, chúng tôi tin sẽ từng bước đẩy lùi được nguy cơ tham nhũng.
Thủ tướng và CP hứa quyết tâm làm hết sức mình và mong đồng bào ủng hộ hợp tác. CP tin tưởng rằng với tinh thần triển khai thực hiện sẽ ngăn chặn được, từng bước đẩy lùi các nguy cơ này.
Về chuyện đất đai và giá đất, ai cũng biết nó là một loại hàng hóa, nhưng không phải là hàng hóa bình thường, mua bán tự do nhà nước không can thiệp. Đây là một loại hàng hóa đặc biệt, bởi nó là sở hữu của toàn dân. Mà đã là sở hữu toàn dân thì ai là đại diện. Theo Luật đất đai sửa đổi vừa rồi, nhà nước có quyền định đoạt, quyết định mục đích sử dụng như cho thuê đất... Luật đất đai cũng thông qua về giá, sát giá thị trường trong thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn khó khăn. Nhà nước là đại diện chủ sở hữu, là người định giá. Còn chủ sở hữu đất cũng là người có quyền định giá.
Đây là mâu thuẫn mà nhà nước phải giải quyết. Vậy nên mới hình thành các quy định thực tế, quy định bảng giá trên tinh thần theo giá thị trường nhưng dưới sự quản lý của nhà nước. Như Bộ trưởng Bộ Tài chính đã nói đang bổ sung hoàn thiện các quy định.
Sau khi kết thúc trình bày năm vấn đề cụ thể, Thủ tướng nói "ĐB nào có băn khoăn gì, tôi sẵn sàng giải đáp". Tuy nhiên, thời gian phiên chất vấn QH đã hết. Những phát biểu của Thủ tướng đã khép lại hai ngày chất vấn của ĐBQH về hoạt động của Chính phủ và các Bộ hữu quan.
Sáng 1/4, Quốc hội nghỉ. Sáng 2/4, Quốc hội họp phiên bế mạc. Phiên họp này sẽ được VTV truyền hình trực tiếp.
