Trong chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) ở Quảng Ninh, huyện Tiên Yên được đánh giá là một trong những địa phương triển khai có hiệu quả các tiêu chí, góp phần rất lớn vào việc giúp người dân xoá nghèo, nâng cao đời sống. Để đạt được kết quả đó, huyện Tiên Yên đã có nhiều cách làm hay, sát với thực tế nhu cầu của người dân.
Kết quả bước đầu
Khi triển khai chương trình xây dựng NTM huyện Tiên Yên đã gặp không ít khó khăn. Toàn huyện có 5/11 xã và 13 thôn, bản khó khăn thuộc vùng 135; trên 80% dân số lao động nông nghiệp. Qua khảo sát, đánh giá thực trạng Tiên Yên có xuất phát điểm thấp hầu hết các xã chưa đạt các tiêu chí về xây dựng NTM. Sau một năm triển khai với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các ban, ngành, đoàn thể gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”, huyện Tiên Yên đã gặt hái được những kết quả ban đầu.
Huyện Tiên Yên đã tiến hành thành lập Ban chỉ đạo, tổ giúp việc cấp huyện, đồng thời tiến hành thành lập các Ban chỉ đạo tại 11/11 xã trên địa bàn huyện. Đến nay, 11/11 xã đã hoàn thành việc lập đề án, đồ án quy hoạch theo quy định. Trong phát triển kinh tế, tổ chức sản xuất bằng nguồn vốn ngân sách huyện đã phân bổ 1,5 tỷ đồng thực hiện hỗ trợ phát triển sản xuất hàng trăm mô hình kinh tế. Về công tác đầu tư xây dựng hạ tầng cơ sở, huyện Tiên Yên xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, có tác động mạnh đến người dân, là điều kiện thực hiện quá trình hoàn thành công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn. Theo đó, trên địa bàn huyện đã đầu tư xây dựng 21 công trình đường giao thông liên thôn với chiều dài trên 50 km. Trong đó 6 công trình đường trục xã, liên xã, khi hoàn thành sẽ nâng tổng số trục đường giao thông trục xã đạt chuẩn lên 96,51% toàn huyện; gần 30 km đường trục thôn, bản; xây mới, sửa chữa 7 công trình thuỷ lợi, giá trị khối lượng thực hiện đạt trên 158 tỷ đồng; hoàn thành xây mới 6 trường chuẩn Quốc gia từ nguồn vốn xây dựng NTM, nâng tổng số trường đạt chuẩn toàn huyện lên 14 trường; xây dựng mới 36 nhà văn hoá tại các thôn, bản.
Ban chỉ đạo NTM của huyện đã xây dựng kế hoạch bảo vệ và phát triển môi trường nông thôn đến nay đã tiến hành xây mới 741 nhà tiêu hợp vệ sinh tại các thôn, bản; 4 công trình nước sinh hoạt phục vục cho gần 400 hộ dân tại các xã vùng cao. Có được những kết quả đó là sự chung tay, góp sức của cả hệ thống chính trị và nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện. Do làm tốt công tác tuyên truyền, chuyển đổi nhận thức của người dân khi triển khai thực hiện chương trình xây dựng NTM với phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm. Tính đến nay, toàn huyện đã có trên 200 hộ dân tham gia đóng góp vào chương trình xây dựng NTM, bằng các hình thức như hiến trên 60.000m2 đất và góp công xây dựng hạ tầng giao thông, trường học, nhà văn hoá thôn.
Cần tiếp tục chỉ đạo quyết liệt
Mặc dù đạt được những kết quả khả quan như vậy, nhưng chương trình xây dựng NTM ở huyện Tiên Yên vẫn còn nhiều việc phải làm. Đặc biệt là yếu tố bền vững và hiệu quả của chương trình.
Có một thực tế đó là huyện Tiên Yên có đông đảo bà con dân tộc sinh sống. Chính vì vậy để xoá bỏ nếp nghĩ, cách làm lạc hậu cũ kỹ đã tồn tại từ nhiều thế hệ không phải là điều đơn giản. Chính vì vậy khi hướng dẫn họ tiến hành bỏ cái cũ, áp dụng chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo chương trình NTM không phải lúc nào cũng được sự đón nhận của người dân. Tuy nhiên, từ nhiều cách làm khác nhau nên đến giai đoạn hiện nay việc phát triển kinh tế ở các xã vùng cao huyện Tiên Yên đã có những bước thay đổi đáng kể. Bà Chìu Quày Chín, xã Phong Dụ huyện Tiên Yên cho biết: “Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi từ mô hình lạc hậu sang cách làm mới với chúng tôi tương đối khó khăn bởi vì mọi người đã quen với việc chọc lỗ bỏ hạt, vật nuôi thả rông trên rừng đã nhiều năm. Thế nhưng sau khi được hướng dẫn chúng tôi thấy hiệu quả kinh tế hơn nhưng ngày công bỏ ra chăm sóc lại nhiều quá. Nhiều gia đình họ ngại, thế nhưng với bản thân tôi thì việc thay đổi là rất hiệu quả. Chắc chắn các hộ gia đình không từ bỏ mà họ sẽ làm theo đấy vì với bà con dân tộc vùng cao thì hiệu quả kinh tế là tốt nhất”.
Bên cạnh những khó khăn do khách quan thì một số tiêu chí về NTM là quá cao. Nếu xét trên thực tế thì khó có huyện miền núi nào làm được. Ví dụ như quy định mỗi xã đều phải có một chợ trung tâm để hoạt động, nhưng trên thực tế như vậy là quá lãng phí không sát với thực tế, không cần phải nhiều đến vậy vì chợ ở các xã vùng cao chỉ họp với thời gian rất ngắn.
Với những kết quả đã đạt được sẽ là tiền đề quan trọng để Tiên Yên sớm đạt mục tiêu đến năm 2014 đô thị Tiên Yên đạt các tiêu chí đô thị loại IV và thành lập thị xã Tiên Yên. Đến năm 2015 có 8/11 xã hoàn thành cơ bản các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới và năm 2020 Tiên Yên hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, để chương trình xây dựng NTM thành công hơn rất cần tiếp tục có sự quan tâm của các cấp, ngành, sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo huyện và chung tay của cả xã hội.
Duy Linh