Mặc dù chưa có số liệu khảo sát cụ thể, song số lượng người hút thuốc lá, thuốc lào trên địa bàn tỉnh khá nhiều, tập trung cả ở lứa tuổi còn trẻ, người trung tuổi, thậm chí cả người già. Trong những năm gần đây, tỉnh đã tăng cường công tác phòng, chống hút thuốc lá, song xem ra các giải pháp vẫn chưa thực sự đủ mạnh nên hiệu quả chưa cao.
Sự khởi động tích cực Sau khi có Nghị quyết 12/2000/NQ-CP ngày 14-8- 2000 của Chính phủ về “Chính sách quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá” giai đoạn 2000- 2010; Quyết định số 1315/QĐ-TTg ngày 21-8- 2009 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá, UBND tỉnh đã ban hành quyết định và các văn bản chỉ đạo. Công tác thông tin tuyên truyền, giáo dục truyền thông về phòng chống tác hại của thuốc lá trên các phương tiện thông tin đại chúng được thực hiện tích cực hơn. Hàng năm, một số địa phương đã tổ chức các hoạt động hưởng ứng tuần lễ quốc gia không hút thuốc lá; gắn hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”; thực hiện các biện pháp phòng tránh tiếp xúc với khói thuốc bằng cách treo biển “cấm hút thuốc” tại nơi công cộng, các khu vực sản xuất, nơi làm việc… Một số đơn vị còn đưa việc không hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế thi đua khen thưởng của cơ quan, đơn vị mình. Nổi bật trong công tác tuyên truyền về phòng, chống hút thuốc lá phải kể đến TP Hạ Long với dự án “Xây dựng Hạ Long, thành phố du lịch không khói thuốc lá” do Trung tâm Nghiên cứu và trợ giúp phát triển cộng đồng thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam triển khai. Từ năm 2009 đến nay, thành phố đã tổ chức truyền thông trực tiếp 178 lần tại các trường học, doanh nghiệp, khách sạn, các phường… với 11.620 lượt người tham dự; tổ chức các buổi toạ đàm với học sinh, ĐVTN trên địa bàn về tác hại của thuốc lá; phát các thông điệp trên Đài Truyền hình tỉnh, thành phố; cấp phát tờ rơi tuyên truyền… Đặc biệt, thành phố còn tổ chức thi viết với đề tài về phòng chống tác hại của thuốc lá, thu hút 10.000 bài dự thi của các em học sinh tiểu học, THCS trên địa bàn; trưng bày 300 bức tranh do Thành Đoàn tổ chức với chủ đề phòng chống tác hại do hút thuốc lá chủ động và thụ động. Năm 2010 đến nay, Hạ Long đã gắn biển với khẩu hiệu “Cấm hút thuốc” bằng tiếng Anh, tiếng Việt tại 6 khách sạn, 450 tàu chở khách du lịch v.v. Sở Y tế cũng triển khai kế hoạch thực hiện Quyết định của Bộ Y tế về kiểm soát thuốc lá trong các đơn vị toàn ngành bằng việc thực hiện nghiêm quy định về cấm hút thuốc lá nơi công cộng, nơi làm việc; 100% cán bộ y tế không hút thuốc lá tại nơi làm việc… Từ đó nâng cao tinh thần, trách nhiệm của cán bộ y tế trong tuyên truyền cho người bệnh, người nhà bệnh nhân và cộng đồng về tác hại của thuốc lá. Ngành còn đưa tiêu chí không hút thuốc lá trong các cơ sở y tế để xét thi đua khen thưởng của đơn vị. Không chỉ TP Hạ Long, Sở Y tế, mà nhiều ban, ngành, đoàn thể, địa phương cũng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng chống hút thuốc lá. bất cập cần tháo gỡ Mặc dù đã tích cực thực hiện công tác tuyên truyền và biện pháp giảm cung cấp các sản phẩm thuốc lá tiêu thụ trên địa bàn, song thực tế vẫn cho thấy, đa số người sử dụng các sản phẩm thuốc lá chưa thể từ bỏ thói quen hút thuốc. Thậm chí nhiều người vẫn ngang nhiên hút thuốc ngay tại cơ quan, nơi làm việc, nơi công cộng… Nguyên nhân là do vẫn còn thiếu các biện pháp mạnh trong chống hút thuốc lá, như: Chưa thể áp dụng chế tài xử phạt cho hành vi hút thuốc nơi công cộng vì không có quy định cụ thể về chủ thể có chức năng xử phạt; tại các nơi công cộng, phần lớn chưa có điểm, biển chỉ dẫn khu vực dành riêng cho người hút thuốc lá dẫn đến việc nhiều người ngồi đâu hút đó. Còn ở một số cơ quan, công sở khi có người hút thuốc tại nơi làm việc, cơ quan mới chỉ dừng lại ở biện pháp nhắc nhở, thậm chí còn bỏ qua, mặc nhiên cho người đó hút… Hiện nay, trên địa bàn tỉnh cũng chưa có nguồn kinh phí cho các hoạt động phòng, chống hút thuốc lá nên công tác tuyên truyền, kiểm soát khâu lưu thông, buôn bán thuốc lá cũng có phần hạn chế; vẫn chưa kiểm soát được tình trạng bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi v.v.. Rất nhiều người đã được tuyên truyền và biết được việc hút thuốc lá và bị ảnh hưởng bởi khói thuốc lá là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm đối với sức khoẻ con người như: Ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch… Năm 2010, Quảng Ninh có hơn 600 bệnh nhân bị lao phổi và nhiều người bị bệnh phổi, trong đó có nhiều người là do hút thuốc lá hoặc do hít khói thuốc thụ động… Để công tác phòng, chống hút thuốc lá mang lại hiệu quả cao hơn, tỉnh cần phải có các giải pháp mạnh tay hơn nữa, mà bắt đầu phải ngay từ chính các cơ quan, đơn vị trong toàn tỉnh.
Các lực lượng, đoàn thể của TP Hạ Long diễu hành hưởng ứng lễ phát động “Hạ Long, thành phố du lịch không khói thuốc lá”
