Thực hiện quy chế dân chủ trong các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước: Những chuyển biến tích cực

Để làm tốt công tác trên, thời gian qua các cấp Công đoàn đã chú trọng đổi mới nội dung sinh hoạt với nhiều hình thức phong phú, đa dạng như: Tổ chức tham gia các cuộc thi tìm hiểu, trao đổi, sinh hoạt Câu lạc bộ, nói chuyện thời sự, toạ đàm, giao lưu  và biên soạn các tài liệu phát tới công nhân. Các cấp công đoàn đã tăng cường tuyên truyền các Nghị quyết Đại hội Đảng, Công đoàn  các cấp đến người lao động; tổ chức cho CNVC-LĐ học tập 10 nội dung về Tư tưởng Hồ Chí Minh, 5 bài chính trị cơ bản  cũng như nghiên cứu các chế độ chính sách, pháp luật. Từ những việc làm thiết thực trên mà việc thực hiện QCDC trong các cơ quan, doanh nghiệp nhà  nước được thực hiện khá nghiêm túc, việc luân chuyển, bố trí công tác, quy hoạch cán bộ hay đề ra những định hướng chiến lược cho đơn vị được cấp uỷ, chuyên môn, công đoàn, thanh niên bàn thảo và lấy ý kiến đóng góp rộng rãi. Đặc biệt hàng năm tại các đơn vị, Đại hội CNVC được tổ chức là biểu hiện rõ nhất của việc thực hiện QCDC cơ sở. Việc tổ chức đại hội CNVC của các doanh nghiệp Nhà nước đến nay đã trở thành nền nếp, chất lượng nâng lên, đảm bảo cho người lao động được tham gia ý kiến, được quyết định và được kiểm tra giám sát theo quy định của Nhà nước. Để người lao động thể hiện được quyền và nghĩa vụ của mình trong đơn vị, hàng năm LĐLĐ tỉnh đều gửi các văn bản  hướng dẫn tổ chức đại hội CNVC, hội nghị CNLĐ cho các CĐCS và cử cán bộ theo dõi, nắm bắt tiến độ, nội dung đại hội ở cơ sở. Qua đó 100% doanh nghiệp Nhà nước đã ký kết thoả ước lao động tập thể, xây dựng và công khai các quy chế, nội quy, quy định cụ thể để quản lý doanh nghiệp, đảm bảo thực hiện dân chủ. Đã công khai tài chính, các chính sách tiền lương, tiền thưởng, BHXH, BHYT, sử dụng quỹ phúc lợi… Tại các đơn vị chuẩn bị cổ phần hoá, LĐLĐ tỉnh đã chỉ đạo các công đoàn cơ sở tham gia cùng chuyên môn thành lập Ban đổi mới và phát triển doanh nghiệp, đồng thời xác định rõ tư tưởng, tuyên truyền, tổ chức học tập chính sách, giải đáp những thắc mắc để cho người lao động thấy được lợi ích của công tác cổ phần hoá. Tham gia vào việc phân công lại lao động, giải quyết chế độ chính sách cho lao động dôi dư, giúp CNLĐ nghèo mua cổ phần và vận động CBCNVC-LĐ góp cổ phần cho cán bộ công đoàn mà mình tin tưởng vào HĐQT công ty. Ngoài ra còn bố trí cụ thể các đồng chí trong ban chấp hành công đoàn cơ sở cùng chuyên môn kiểm kê phân loại tài sản, đối chiếu công nợ, xác định giá trị doanh nghiệp để tiến hành cổ phần.

Có thể nói, việc xây dựng và thực hiện QCDC cơ sở đã được các cơ quan, doanh nghiệp quan tâm, người lao động đã được công khai nhiều vấn đề liên quan đến tổ chức và hoạt động quản lý, sản xuất của doanh nghiệp. Quy chế phối hợp  giữa chuyên môn và công đoàn đã được xây dựng và thực hiện. Hoạt động của công đoàn và Ban Thanh tra nhân dân có kết quả, góp phần tích cực trong việc thực hiện QCDC trong các doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc thực hiện quy chế dân chủ tại một số đơn vị hiệu quả còn thấp, chưa thực hiện tốt việc kết hợp giữa thực hiện QCDC với  tạo ra những chuyển biến tích cực của bộ máy quản lý doanh nghiệp. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp, việc xây dựng quy chế, nội quy, thoả ước lao động tập thể còn mang tính hình thức, sau khi ký kết không tiến hành đăng ký với cơ quan quản lý lao động địa phương theo quy định. Việc tham gia ý kiến của người lao động còn ở mức độ, thoả ước lao động tập thể của một số đơn vị chưa được cụ thể hoá và phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp, chưa có nhiều quy định có lợi hơn cho người lao động so với Luật. Việc công khai tài chính nội dung chưa đúng yêu cầu hướng dẫn, nên việc theo dõi, giám sát của CNVC có khó khăn. Một bộ phận người lao động hiện nay chưa thực sự hiểu biết về quyền và trách nhiệm của mình và của người quản lý doanh nghiệp, trong việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở nên có những giám đốc doanh nghiệp còn có biểu hiện hạn chế quyền dân chủ của người lao động như không lắng nghe ý kiến người lao động, phân biệt đối xử những người có ý kiến trái chiều, khiếu nại về quyền và lợi ích chính đáng... nên việc tham gia ý kiến của CNVC-LĐ về xây dựng quy chế, quy định, phản ảnh những bất cập trong quản lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp còn rất hạn chế.