Những năm qua, được sự quan tâm, chỉ đạo của Chính phủ, các bộ, ngành T.Ư, nhất là từ khi thực hiện Nghị định 34/NĐ-CP, ngày 18-8-2000 của Chính phủ “Về Quy chế khu vực biên giới đất liền”, đã làm cho đời sống của đồng bào khu vực biên giới từng bước được cải thiện; ANCT-TTATXH được giữ vững; ý thức chấp hành quy chế khu vực biên giới của các tổ chức, cá nhân được nâng cao.
Lực lượng chức năng của tỉnh xây dựng cột mốc trên tuyến biên giới đất liền.
Quảng Ninh là tỉnh biên giới nằm ở phía Đông Bắc của Tổ quốc, có một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Tỉnh có đường biên giới bộ dài 118,502km tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc); có 3 huyện, thành phố với 16 xã, phường biên giới; có 1 cửa khẩu quốc tế, 3 cửa khẩu quốc gia và 2 điểm thông quan. Những năm qua, thực hiện Nghị định 34/NĐ-CP, ngày 18-8-2000 của Chính phủ “Về Quy chế khu vực biên giới đất liền”, tỉnh đã tập trung mọi nguồn lực, ưu tiên đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, đưa các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội về các thôn, bản, xã, phường biên giới, đã làm thay đổi đáng kể diện mạo khu vực này.
Nghị định 34/2000/NĐ - CP của Chính phủ quy định về khu vực biên giới đất liền nước Cộng hoà XHCN Việt Nam; quy định các hoạt động của người, phương tiện ở khu vực biên giới, bao gồm: Cư trú, đi lại, sản xuất, kinh doanh, đầu tư, thăm dò, khai thác tài nguyên và các hoạt động khác; quy định trách nhiệm, quyền hạn của các cấp chính quyền, các lực lượng, các ngành trong quản lý bảo vệ biên giới đất liền. Xác định rõ tầm quan trọng của Nghị định, ngay từ khi bắt đầu triển khai, UBND tỉnh đã ban hành hàng loạt các chỉ thị, quyết định, đồng thời tổ chức quán triệt đến các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương, trên cơ sở đó triển khai cho cán bộ và nhân dân thực hiện, nhất là nhân dân các xã, phường biên giới. Các sở, ngành, địa phương có đường biên giới đất liền của tỉnh tích cực tham mưu giúp Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, UBND tỉnh ban hành các văn bản liên quan đến nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, đảm bảo ANTT, duy trì, thực hiện Quy chế khu vực biên giới đất liền sát với điều kiện thực tế ở địa phương. Bằng nhiều hình thức tuyên truyền, nhất là công tác vận động quần chúng đến tận các thôn, khe, bản vùng sâu, vùng xa của các chiến sĩ BĐBP và các lực lượng chức năng đóng quân trên biên giới, đã làm cho cán bộ và nhân dân ngày càng nắm rõ, hiểu sâu, thực hiện tốt các quy định của Nghị định và các văn bản hướng dẫn thi hành Quy chế khu vực biên giới đất liền, Luật Biên giới Quốc gia, tích cực tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc; nâng cao tinh thần cảnh giác, kịp thời phát hiện đấu tranh ngăn chặn âm mưu, thủ đoạn hoạt động tuyên truyền kích động của các phần tử xấu nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Các xã, phường biên giới đẩy mạnh phong trào quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ biên giới quốc gia, xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. Qua 10 năm thực hiện Nghị định, các cơ quan chức năng đã tổ chức hơn 2.650 buổi tuyên truyền, thu hút trên 20.000 lượt cán bộ, nhân dân tham gia; 32 buổi cho 2.000 lượt công nhân các công ty, doanh nghiệp thi công xây dựng các công trình trên biên giới. Quần chúng nhân dân đã cung cấp nhiều thông tin có giá trị cho các cơ quan chức năng kịp thời xử lý, ngăn chặn và đấu tranh có hiệu quả các hoạt động của các loại tội phạm ở khu vực biên giới, các vi phạm của tổ chức, cá nhân liên quan đến khu vực biên giới, tạo được sự đồng thuận cao của nhân dân.
Để thuận lợi cho công tác quản lý, bảo vệ biên giới, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 665/2004/QĐ-UB, ngày 27-2-2004 về việc xác lập khu vực biên giới, vành đai biên giới, vùng cấm trên biên giới đất liền tỉnh, giao cho BĐBP tỉnh phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành khảo sát, xác định vị trí, tổ chức cắm biển báo theo quy định trong Nghị định. Hiện trên dọc tuyến biên giới tỉnh đã hoàn thành 250 biển báo các loại. Hàng năm, công tác quản lý, bảo vệ, duy tu, bảo dưỡng được Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh chỉ đạo các đồn biên phòng thực hiện tốt. Đáng chú ý, sau kết quả phân giới, cắm mốc, cùng với sự quan tâm đầu tư của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương biên giới tập trung mọi nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng khu vực biên giới. Đến nay, các xã, phường biên giới đã được đầu tư hệ thống giao thông liên thôn, liên xã, nhất là tuyến đường hành lang, đường tuần tra biên giới đã và đang được đẩy mạnh thi công, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng - an ninh, đảm bảo cho việc cơ động, triển khai lực lượng xử lý các vấn đề xảy ra trên địa bàn.
Công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, hoạt động đối ngoại biên phòng, ngoại giao nhân dân được triển khai bài bản hơn. Thời gian gần đây, tình hình hoạt động tội phạm trên tuyến biên giới của tỉnh diễn biến khá phức tạp, nhất là loại tội phạm ma tuý, buôn bán người, XNC trái phép, buôn lậu, gian lận thương mại. Song nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp công tác biên phòng, các lực lượng chức năng đã đấu tranh, triệt phá được nhiều đường dây, băng nhóm tội phạm nguy hiểm. Trong 10 năm, các cơ quan chức năng của tỉnh đã bắt giữ, xử lý 950 vụ án, 1.290 đối tượng, trị giá hàng hoá thu giữ hàng nghìn tỷ đồng.
Thực hiện quan điểm đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại, nhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển giữa hai nước có chung đường biên giới, nhất là công tác đối ngoại biên phòng. Thực hiện nhiệm vụ này, lực lượng BĐBP đã làm tốt việc giải quyết, xử lý các vấn đề xảy ra trên biên giới liên quan đến quản lý biên giới, cửa khẩu, xây dựng các công trình; phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm; trao đổi, giao lưu, v.v.. thiết thực góp phần xây dựng biên giới hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển, tạo thế và lực để xây dựng khu vực biên phòng của tỉnh mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh.
Đại tá Lê Tiến Thanh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh:
“Tạo bước chuyển biến mới trong công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới”
Thực hiện Nghị định 34 của Chính phủ đã tạo bước chuyển biến mới trong công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới. BĐBP tỉnh đã chủ động cùng các cơ quan chức năng, các ngành, các lực lượng xây dựng quy chế phối hợp thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Trong thực hiện quy chế phối hợp, các đơn vị đã coi trọng, duy trì thường xuyên, có nề nếp, hiệu quả việc trao đổi thông tin. Các thông tin trao đổi đều được phối hợp kiểm tra, xác minh, phục vụ tốt các yêu cầu đảm bảo ANTT, giúp cho các đơn vị nắm chắc tình hình, kịp thời đề ra phương án, kế hoạch sát với thực tế, triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ của đơn vị mình, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, giữ gìn ANTT trên địa bàn. Trong phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm, các lực lượng đã tăng cường triển khai các biện pháp nghiệp vụ, nắm chắc diễn biến tình hình, mở các đợt cao điểm đấu tranh, phòng chống trên toàn tuyến biên giới đạt hiệu quả rất cao. Trong phối hợp quản lý nhà nước về ANTT, Công an, Quân sự, Biên phòng đã triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định 47của Chính phủ về quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, mở đợt cao điểm vận động toàn dân tham gia giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ tàng trữ, sử dụng trái phép v.v..
Đồng chí Nguyễn Văn Chiểu, Giám đốc Sở Ngoại vụ:
“Tăng cường hơn nữa công tác đối ngoại biên phòng, ngoại giao nhân dân”
Quán triệt và thực hiện tốt phương châm đã được hai Đảng, hai Nhà nước Việt - Trung xác định “Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai”; những năm qua Tỉnh uỷ, UBND tỉnh đã tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng chức năng thực hiện tốt nhiệm vụ đối ngoại trong giải quyết, xử lý các vấn đề xảy ra trên biên giới liên quan đến nhiều lĩnh vực, như: Duy trì quản lý biên giới; xây dựng các công trình trên biên giới; quản lý, lưu thông cửa khẩu; phối hợp trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm qua biên giới; trao đổi, giao lưu, chúc mừng nhân các dịp lễ, tết, quốc khánh… Thời gian tới, để thực hiện có hiệu quả hơn Nghị định 34, các ngành, các cấp cần tiếp tục tăng cường quan hệ đối ngoại giữa chính quyền đồng cấp hai bên biên giới và các lực lượng chức năng bảo vệ biên giới trong giải quyết, xử lý các vấn đề xảy ra; phối hợp tổ chức tuần tra bảo vệ biên giới song phương; thiết lập các mối quan hệ của các cấp, các lực lượng bảo vệ biên giới, chính quyền và nhân dân hai bên biên giới, thông qua các quan hệ trao đổi thông tin, hội đàm của đại diện biên giới, các đơn vị biên phòng, chính quyền khu vực, vùng biên giới và cơ chế kết nghĩa giữa các tổ chức Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ..., tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để thực hiện chủ trương mở cửa, hội nhập, phát triển kinh tế của đất nước và vùng biên giới; đồng thời nhằm tạo thế chủ động đấu tranh, ngăn chặn từ xa các loại tội phạm xuyên quốc gia, xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, ổn định bền vững.
Đồng chí Trịnh Văn Duyệt, Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu:
“Nâng cao hơn nữa chất lượng công tác tuyên truyền”
Các ngành, địa phương đã tổ chức tuyên truyền rất sâu đậm về nội dung của Nghị định, nên đã tạo ra những chuyển biến mới trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân sinh sống khu vực biên giới về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền an ninh lãnh thổ. Tuy vậy, nếu nhìn một cách tổng thể, thì bên cạnh những mặt mạnh, công tác tuyên truyền chưa được thường xuyên, liên tục, chưa tạo được sức lan toả sâu rộng đến nhân dân; hình thức tuyên truyền chưa phong phú để thu hút người dân tham gia, dẫn đến chưa phát huy hết sức mạnh tổng hợp của nhân dân trong tham gia quản lý, bảo vệ biên giới. Vì vậy, cần phải tăng cường phối hợp hơn nữa giữa các cấp, các ngành trong đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân nhận thức rõ âm mưu thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch, nâng cao cảnh giác, phát huy truyền thống đoàn kết, yêu nước, tích cực tham gia phong trào bảo vệ ANTQ, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Đồng chí Lê Ngọc Lưu, phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái:
“Cần dành sự quan tâm đặc biệt, toàn diện đến khu vực biên giới”
Những năm qua, hệ thống chính trị ở các xã, phường biên giới đã được xây dựng, củng cố vững chắc hơn, đội ngũ cán bộ từng bước trưởng thành, đáp ứng tốt hơn yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược. Các công trình phục vụ sản xuất gắn với đảm bảo an sinh xã hội từng bước được hoàn thiện. Song, tại một số địa phương, công tác tuyển chọn, đào tạo đội ngũ cán bộ là người dân tộc chưa được quan tâm đúng mức; một số công trình phục vụ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới gắn với phát triển kinh tế - xã hội chất lượng thấp, không phát huy hiệu quả. Do vậy, các ngành, các cấp cần dành sự quan tâm đặc biệt, toàn diện đến khu vực biên giới. Cụ thể là đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống mọi mặt cho đồng bào các dân tộc vùng biên giới; củng cố cơ sở chính trị vững mạnh, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác tham mưu, đề xuất, hoạch định các chủ trương, đề án về xây dựng và bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Thanh Tâm (Thực hiện)
