Tết Nguyên đán năm nay, nhu cầu về thực phẩm của người dân dự kiến tăng đến 60% so với bình thường. Đây là cơ hội “vàng” cho hàng lậu, hàng giả, kém chất lượng bung ra thị trường. Ngoài nỗi lo về thịt gia súc, gia cầm bệnh, không nguồn gốc; thực phẩm chứa chất độc hại cũng là mối đe dọa của người dân.
Đó là một trong những cảnh báo của TS. Trần Văn Đáng, Cục trưởng Cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm, đối với vấn đề Vệ sinh An toàn Thực phẩm (VSATTP) trong dịp Tết Đinh Hợi sắp tới.
Thực phẩm độc hại trôi nổi trên thị trường
Theo TS. Đáng, vào dịp Tết âm lịch năm nay, nhu cầu về thực phẩm của người dân tăng rất cao trong khi đáp ứng chủ yếu cho các nhu cầu về mua bán thực phẩm vẫn làhệ thống chợ (gần 90%). Điều đáng lo là tình hình kiểm soát về chất lượng VSATTPở hầu hết các chợ này vẫn đang trong tình trạng khó đảm bảo.
Các mặt hàng thực phẩm truyền thống như bánh kẹo, mứt, giò chả… có xuất xứ từ các làng nghề truyền thống vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ, 80% trong số này vẫn được sản xuất bằng thủ công.
Ông Đáng lo ngại: Ở nước ta hiện nay, phần lớn gia súc, gia cầm đều được giết mổ nhỏ lẻ tại chỗ nên lực lượng Thú y rất khó kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ. Chắc chắn cũng sẽ có một một lượng gia súc, gia cầm nhập lậu từ các tỉnh biên giới ồ ạt vào nước ta trong dịp này bởi thời gian trước Tết, giá gà Trung Quốc rất rẻ, chỉ khoảng 20.000 đồng/kg.
Đó là giống gà lông phượng đã đẻ, bị thải loại, có bề ngoài rất giống gà ta nên thường được người kinh doanh trà trộn lẫn để bán với giá gần 50.000 đồng/kg. Đây là một nguồn thịt hết sức nguy hiểm trong tình hình dịch cúm gia cầm đang lan nhanh như hiện nay.
Bên cạnh đó, cận Tết, nhu cầu về trứng gia cầm của người tiêu dùng cũng tăng mạnh. Năm nay, thị trường nước ta có thể xuất hiện loại trứng nhập lậu cũng từ Trung Quốc. Đây là loại trứng có mẫu mã đẹp, lòng đỏ to tròn nhưng có chứa hoá chất SR VI - một loại chất nhuộm mầu trong công nghiệp, có khả năng gây ung thư. Loại phẩm màu này thường được dùng để trộn với bột ớt, tạo màu đỏ tươi.
“Những ngày giáp Tết, hàng giả, hàng chất lượng kém cũng sẽ ồ ạt xuất hiện. Ở các vùng nông thôn, mặt hàng được tiêu thụ rất mạnh là bánh kẹo, mì chính và rượu mùi đóng chai.Các loại bánh kẹo với mẫu mã loè loẹt, không rõ nguồn gốc có thể là nguồn gây ngộ độc cho người tiêu dùng. Các nhãn hiệu hàng hoá nổi tiếng thường được làm giả nhiều và được tiêu thụ ở các vùng hẻo lánh hoặc tại các thị xã lớn…” - ông Đán cảnh báo.
Khổ vì… ăn uống
Theo GS.TS Nguyễn Thị Dụ, Giám đốc Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai, các ngày lễ, Tết... là “điểm nóng” của các ca ngộ độc thức ăn và rượu. Trong dịp Tết Bính Tuất năm ngoái, số ca ngộ độc đã tăng gấp 3-4 lần bình thường; có hai trường hợp rơi vào tình trạng hôn mê sâu do uống phải rượu giả và hàng trăm trường hợp ngộ độc thức ăn.
Bà Nguyễn Thị Hằng, Thanh tra Chi cục Thú y Hà Nội, cho hay: Vào dịp Tết, trong khi nhu cầu của người tiêu dùng thường đổ dồn về hệ thống chợ thì vẫn có nhiều Ban quản lý thả nổi chất lượng thực phẩm, thậm chí tiếp tay cho một số tư thương buôn bán thực phẩm kém chất lượng. Trong khi đó, lực lượng cán bộ giám sát lại quá “mỏng”.
Theo ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, hiện nay liên ngành Y tế-Quản lý thị trường-Công an TP đang triển khai chiến dịch kiểm tra các mặt hàng thực phẩm trong dịp Tết. Loại hàng được chú ý nhất là rượu bia, thức ăn nguội, giò chả, bánh mứt kẹo, phụ gia thực phẩm.
Song thái độ của người tiêu dùng vẫn đóng vai trò quan trọng. “Nếu mọi người cùng đồng lòng “tẩy chay” thực phẩm, đặc biệt là gia cầm không rõ xuất xứ, nguồn gốc thì sẽ tránh được những điều đáng tiếc xảy ra; người bán ở tất cả mọi nơi sẽ tự động tuân thủ các yêu cầu về VSATTP” - ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội, kết luận.
