Sau gần 1 năm triển khai thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Ninh đã bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực trong tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý và cải cách hành chính. Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến rõ nét, quá trình vận hành thực tế cũng bộc lộ không ít khó khăn, bất cập về phân cấp, chất lượng cán bộ cơ sở, hạ tầng số và phối hợp liên thông. Trên cơ sở đánh giá toàn diện, tỉnh đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng quản trị để mô hình chính quyền 2 cấp vận hành thực chất, hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.
Sau khi chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, Quảng Ninh được đánh giá là một trong những địa phương triển khai sớm, đồng bộ và quyết liệt chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy. Qua gần 1 năm thực hiện, bộ máy chính quyền từ tỉnh đến cơ sở cơ bản vận hành ổn định, thông suốt, từng bước phát huy hiệu quả trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Điểm dễ nhận thấy nhất sau quá trình sắp xếp là bộ máy hành chính được tinh gọn đáng kể. Từ 171 xã, phường, thị trấn, toàn tỉnh hiện còn 54 xã, phường, đặc khu. Cùng với đó, tỉnh giảm 6 cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, 1 tổ chức hành chính và 241 đơn vị sự nghiệp công lập. Việc tinh giản đầu mối giúp giảm tầng nấc trung gian, tạo điều kiện tập trung nguồn lực, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ sở.
Không chỉ tinh gọn bộ máy, hiệu quả điều hành và cải cách hành chính cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Theo đánh giá của UBND tỉnh, đến nay 100% thủ tục hành chính đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến; trên 90% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử; tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng và trước hạn đạt trên 98%. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục xây dựng chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Mô hình chính quyền 2 cấp cũng tạo điều kiện để cấp xã chủ động hơn trong quản lý địa bàn và giải quyết công việc phát sinh từ cơ sở. Nhiều thủ tục trước đây phải xin ý kiến qua nhiều cấp nay đã được xử lý trực tiếp tại địa phương, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, nâng cao tính linh hoạt trong điều hành. Một số lĩnh vực như GPMB, quản lý đất đai, trật tự đô thị, hay cung cấp dịch vụ công đã có chuyển biến rõ nét nhờ tăng cường phân quyền cho cấp xã.
Để đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới, Quảng Ninh cũng thực hiện điều chỉnh biên chế theo hướng “giảm trên, tăng dưới”. Theo phương án điều chỉnh năm 2026, tỉnh giảm 1.737 chỉ tiêu biên chế ở các sở, ngành cấp tỉnh để bổ sung cho cấp xã. Đồng thời, hơn 200 công chức, viên chức được tiếp nhận, biệt phái về cơ sở, nhằm tăng cường năng lực điều hành tại các địa phương.
Bên cạnh đó, tỉnh hoàn thành việc sắp xếp hơn 1.500 viên chức, người lao động sau khi chuyển giao các trạm y tế về UBND cấp xã; bố trí lại hàng trăm cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và các đơn vị chuyên môn. Việc điều động, luân chuyển cán bộ bước đầu giúp khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu nhân lực cục bộ, nhất là ở cấp cơ sở.
Tuy nhiên, thực tế vận hành sau gần 1 năm cũng cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Một trong những khó khăn lớn hiện nay là việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực chưa thật sự rõ ràng, đồng bộ. Có thời điểm, một số địa phương còn lúng túng trong xác định thẩm quyền giải quyết công việc; việc phối hợp giữa cấp xã với các sở, ngành chưa thật sự nhịp nhàng, dẫn đến tiến độ xử lý một số nhiệm vụ còn chậm.
Chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở cũng là vấn đề được tỉnh đặc biệt quan tâm. Sau sắp xếp, quy mô địa bàn quản lý lớn hơn, khối lượng công việc tăng lên đáng kể, trong khi năng lực, kinh nghiệm của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu mới, nhất là ở các lĩnh vực chuyển đổi số, quản trị dữ liệu, đất đai, đầu tư công và giải quyết thủ tục hành chính phức tạp. Thực tế này đòi hỏi phải tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên nghiệp hơn.
Ngoài ra, hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị địa phương vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số địa phương cấp xã, nhất là vùng sâu, vùng xa, hạ tầng số chưa đồng bộ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành chưa hoàn toàn thông suốt. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành chính quyền số và cải cách hành chính ở cơ sở.
Công tác quản lý, xử lý tài sản công sau sắp xếp cũng đặt ra nhiều áp lực. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, một số trụ sở, cơ sở vật chất dôi dư chưa được khai thác hiệu quả; việc bố trí công năng sử dụng ở một số nơi còn bất cập. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các đơn vị mới lại khá lớn, nhất là đối với các xã, đặc khu có địa bàn rộng, dân cư phân tán.
Qua sơ kết gần 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lãnh đạo tỉnh đã thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục trong thời gian tới. Phát biểu tại hội nghị sơ kết ngày 11/5 vừa qua, đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục rà soát toàn diện tổ chức bộ máy sau sắp xếp, bảo đảm đồng bộ giữa chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu tổ chức; đồng thời kịp thời điều chỉnh những nội dung còn bất cập, chồng chéo trong thực tiễn vận hành.
Theo đó, thời gian tới Quảng Ninh sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế phân cấp, ủy quyền theo hướng rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Tỉnh cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số thực chất, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh xác định là tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh dự kiến tổ chức 574 lớp đào tạo, bồi dưỡng với hơn 38.000 lượt học viên; riêng năm 2026 tổ chức 122 lớp cho hơn 10.700 lượt người. Nội dung đào tạo tập trung vào kỹ năng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, quản lý nhà nước và kỹ năng phục vụ người dân. Đây được xem là giải pháp căn cơ để nâng cao năng lực vận hành mô hình chính quyền mới trong dài hạn.
Cùng với đó, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, quy hoạch, đầu tư và quản trị công. Việc ổn định đội ngũ cán bộ tại vùng khó khăn, biên giới, hải đảo cũng được quan tâm nhằm bảo đảm bộ máy cơ sở hoạt động ổn định, hiệu quả.
Có thể khẳng định, sau gần 1 năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh đã bước đầu tạo ra những chuyển biến tích cực trong tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị và cải cách hành chính. Dù vẫn còn những khó khăn, bất cập cần tiếp tục tháo gỡ, song với cách làm chủ động, quyết liệt và cầu thị, Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện mô hình quản trị mới theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu lực và phục vụ người dân tốt hơn.
