Thực trạng mô hình kinh tế hợp tác xã trên địa bàn tỉnh

Tính đến nay, toàn tỉnh có 246 HTX và các tổ hợp tác, trong đó có 148 HTX dịch vụ nông nghiệp, 98 HTX tiểu thủ công nghiệp, thương mại, xây dựng.

Sản xuất rau tại HTX Minh Thành (Yên Hưng).

Sản xuất rau tại HTX Minh Thành (Yên Hưng).

Qua thực tế hoạt động, các HTX đã tích cực chủ động chuyển đổi mô hình và hoàn thiện tổ chức hoạt động theo Luật HTX, đổi mới cơ chế quản lý, năng động trong điều hành, mạnh dạn đầu tư các nguồn lực, bao gồm cả nhân lực, tài chính, khoa học công nghệ, thiết bị máy móc, đổi mới mẫu mã sản phẩmnhằm tạo ra sức cạnh tranh trên thị trường. Các HTX hoạt động trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ có tổng số vốn đăng ký kinh doanh là 49,5 tỷ đồng, đã giải quyết công ăn việc làm cho 1.625 lao động. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các HTX được duy trì và phát triển tốt, hiệu quả kinh doanh đạt khá. Năm 2006 trong các lĩnh vực hoạt động thì các HTX vận tải, xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng đạt hiệu quả sản xuất kinh doanh cao, tiêu biểu như: HTX dịch vụ vận tải Hải Long (TX Cẩm Phả) đạt doanh thu 65 tỷ đồng, thu nhập bình quân đạt 2,4 triệu đồng/người/tháng, nộp thuế 4,3 tỷ đồng; HTX Vận tải Thanh Sơn; HTX Vật liệu xây dựng Quang Trung (TX Uông Bí) có thu nhập bình quân đạt từ 1,5-2,5 triệu đồng/người/tháng. Một số HTX công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp từng bước đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất, sản phẩm làm ra đã cạnh tranh được với thị trường trong nước, có thương hiệu và uy tín cao như sản phẩm gốm sứ của HTX sứ Đông Thành (huyện Đông Triều); sản phẩm thuỷ tinh của HTX Tân Sơn; bàn ghế, giày da của HTX Đông Thành (TP Hạ Long). Bên cạnh đó có nhiều HTX sản xuất kinh doanh hiệu quả thấp, hoặc không có hiệu quả, năm 2006 có tới 8 HTX ngừng hoạt động chờ giải thể do kinh doanh không hiệu quả (trong đó có 4 HTX công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; 2 HTX thuỷ sản; 2 HTX vận tải), trong số này phần lớn do công nghệ lạc hậu dẫn đến chất lượng sản phẩm thấp; chưa chú trọng tới mở rộng ngành nghề kinh doanh. Các HTX phi nông nghiệp trong tỉnh mới chỉ tập trung ở một số ngành nghề truyền thống như sản xuất gốm sứ hàng mộc, đóng tàu thuyền; chưa có nhiều HTX tham gia sản xuất các mặt hàng xuất khẩu, lắp ráp, chế tạo máy...

Lĩnh vực dịch vụ nông nghiệp, tuy là một khu vực kinh tế rộng, có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của tỉnh nhưng hiện tại đa số các HTX mới chỉ là nơi tập hợp các nhóm dân, hộ nông dân, những người thiếu vốn, thiếu tư liệu sản xuất vì thế các HTX dịch vụ nông nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức trong sản xuất kinh doanh.

Các HTX vẫn hoạt động mang tính hình thức tự phát, tổ chức thiếu chặt chẽ do tư tưởng HTX kiểu cũ; Ban Chủ nhiệm các HTX phần lớn vẫn là các chức danh kiêm nhiệm, còn bộc lộ nhiều hạn chế về trình độ quản lý, năng lực kinh doanh.

Bên cạnh những khó khănnội tại của các HTX thì trong quá trình hoạt động, nhiều HTX đã vướng phải những khó khăn như: Một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhân dân chưa hiểu đầy đủ về Luật HTX, buông lỏng quản lý chỉ đạo, xem nhẹ vai trò các HTX; đại bộ phận các HTX dịch vụ nông nghiệp còn khó khăn trong việc huy động vốn, các biện pháp thu hồi nợ đọng... Để củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX các ngành, các địa phươngcần nhanh chóng thực hiện một số giải pháp đồng bộ như: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chính sách của Nhà nước về kinh tế tập thể nhằm làm thay đổi nhận thức của cấp uỷ, chính quyền địa phương để từ đó có biện pháp chỉ đạo các HTX hoạt động tích cực, hiệu quả. Qua đó từng thành viên HTX thấy được trách nhiệm của mình mà chủ động, sáng tạo, đổi mới phương thức kinh doanh. Phải tập trung xây dựng chiến lược đào tạo nâng cao trình độ quản lý, kinh doanh cho đội ngũ cán bộ HTX kết hợp bồi dưỡng với chương trình đào tạo chính quy.

Bên cạnh đó cần tiếp tục hỗ trợ cho HTX về: Đất đai, tín dụng, đổi mới, nâng cao trình độ khoa học công nghệ, hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng mô hình các HTX mới, HTX kiểu mẫu (các mô hình điểm). Các HTX phải được quyền bình đẳng như nhiều thành phần kinh tế khác trước những tổ chức tín dụng, ngân hàng cũng như các nguồn vốn đầu tư phát triển của Nhà nước; được cung cấp thông tin thương mại, tư vấn xuất khẩu, quảng bá, xây dựng thương hiệu... để có thể huy động được sức mạnh tổng hợp, đứng vững trong điều kiện hội nhập kinh tế hiện nay.

Cùng chuyên mục