Thưng biển có nhiều ở các vùng cồn cát, vách đá… Chúng thường sống ở những vùng nước sâu và trong, có mức thuỷ triều lên xuống cao. Thức ăn của thưng là rong rêu, phù du, sinh vật nhỏ. Ở khu vực Xà Cong (phường Hà Phong, TP Hạ Long), ngư dân thường bắt thưng biển ở những vụng, vịnh có cồn, rạn đá nước trong cách bờ khoảng 2-3km. Thưng thường thích ở đây vì có nguồn thức ăn là các phù du biển phong phú đến từ các vùng nước lợ tiếp giáp. Cũng do nguồn thức ăn dồi dào nên thưng sống ở khu vực này có thịt ngon, ngọt hơn nơi khác.
Theo bà con ngư dân trong vùng nói thì để săn bắt được loại sinh vật biển này không hề đơn giản. Muốn bắt thưng, người ta phải chờ thuỷ triều xuống, dong thuyền ra xa bờ, chọn những khu vực đảo đá có bãi cát, cồn hoặc rạn v.v.. Tổ thưng rất giống tổ cua cáy nên rất dễ bị nhầm. Người bắt thưng phải tinh mắt; khi làm tổ, những chú thưng thường đùn cát lên bề mặt thành hình bông hoa, ở giữa có những lỗ nhỏ li ti nhằm giúp chúng có thể vươn vòi thở hoặc kiếm ăn. Dụng cụ trang bị để bắt thưng là một thanh sắt nhỏ nhọn đầu giống như chiếc xà-beng, dài khoảng 0,5m. Khi phát hiện tổ thưng, người ta đào sâu xuống khoảng 10 phân thì sẽ bắt được. Thường tổ thưng có từ 3-5 con, tổ nhiều có thể có trên 10 con. Đặc biệt ở những tổ lớn, có cấu trúc theo tầng, người săn thưng đào sâu thêm 5-10 phân là có thể bắt được nhiều hơn.
Cũng theo những ngư dân thì trước đây việc đi biển bắt thưng dễ và được nhiều, nhưng gần đây loài hải sản này bị khai thác cạn kiệt nên bắt rất khó, phải đi xa hơn. Biến đổi khí hậu cũng làm thuỷ triều lên xuống không ổn định khiến nhiều người phải đầu tư thiết bị lặn, ống thở để đi bắt thưng.
Là vụng nối liền cửa biển, tiện cho giao thông đi lại, thông thường ngư dân đi biển về thường bán cất luôn cho các nhà hàng trong vùng. Do những người đi bắt thưng nhập hàng cho các quán ăn ngay trong ngày thưng ở đây thường rất tươi. Thưng biển có vỏ cứng dày nhưng thịt rất ngọt, thơm ngon. Để chế biến thưng, có nhiều cách. Nhưng “bí quyết” là không nên tham mà chọn những con to. Trước khi chế biến cần ngâm nước để thưng nhả hết bùn, cát và tạp chất bên trong. Món ăn đơn giản và phổ biến nhất là luộc hoặc hấp. Cầu kỳ hơn thì làm món nướng; thưng được bổ ra, rửa sạch nhồi thêm hành khô phi thơm, thêm chút gạo nếp, nêm nếm gia vị, tiêu bắc… rồi bỏ vào hấp hoặc đưa lên bếp nướng chín từ từ. Ngoài ra còn một món cũng rất được thực khách ưa thích là cháo thưng. Chọn thưng nấu cháo phải chọn những con nhỏ hoặc vừa, thịt ngọt, mềm không dai, bùi mà lại béo, băm nhỏ, phi thơm thả vào nồi cháo, đun sôi. Ăn cháo thưng kèm các loại rau thơm, rau sống thì rất tuyệt.
Hà Phong
