Thấy con ho kèm theo sốt cao, chị Nguyễn Thị Oanh ở quận 7 chạy ra một nhà thuốc nhỏ ngay gần nhà mua thuốc cho con uống. Nhưng uống thuốc xong, cháu bé con chị không những không giảm ho mà còn có những biểu hiện bị phản ứng phụ do thuốc gây ra khiến gia đình phải vội vàng đưa cháu vào Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM cấp cứu. Việc mua nhầm thuốc giả, thuốc nhái ở TPHCM như trường hợp của chị Oanh không phải là chuyện hiếm xảy ra.
Đã ốm lại gặp phải “thuốc hư”
Bị đau mắt lại nghe quảng cáo có loại thuốc nhỏ mắt naphoroton rất hiệu nghiệm, ông Trần Đào, 54 tuổi ở đường Ngô Bệ, quận Tân Bình, TPHCM vội chạy ra nhà thuốc gần nhà mua loại thuốc trên về nhỏ, nhưng không ngờ càng nhỏ thuốc hai mắt ông lại càng đỏ và sưng tấy lên. Thấy chuyện chẳng lành, ông vội đến Bệnh viện Mắt TPHCM thăm khám kèm theo chai thuốc mình đã mua trước đó. Tại bệnh viện, ông mới té ngửa khi bác sĩ cho biết, đôi mắt ông đã bị viêm nặng do sử dụng một loại naphoroton bị làm nhái.
Cũng giống như ông Đào, chị Lê Thị Ph.- một cán bộ công chức làm ở Q.3 TPHCM lại phải ngậm đắng nuốt cay khi mua nhầm thuốc tránh thai khẩn cấp postinor nhái nhưng không hề hay biết. Theo chị Phương kể lại, ngày 12/6 chị ra một hiệu thuốc trên đường Hai Bà Trưng ở quận 3 mua một liều thuốc postinor 2 viên về uống để tránh thai khẩn cấp. Thế nhưng, 3 tuần sau chị thấy trong người có biểu hiện lạ nên đã đến phòng khám sản khoa thăm khám mới biết được mình đã mang thai. Đã có hai con, chị Ph. lại làm công chức nhà nước giờ vỡ kế hoạch sợ sẽ bị mất việc nên chị đã đi đến quyết định bỏ đi giọt máu của mình.
“Hô biến”: Hàng trôi nổi thành thuốc ngoại
Tình trạng mua phải thuốc giả, thuốc nhái kém chất lượng dẫn đến tiền mất, tật mang vẫn diễn ra như cơm bữa ở không ít nhà thuốc tại TPHCM, tuy nhiên ngành chức năng gần như bất lực trước vấn nạn này.
Theo quản lý thị trường TPHCM, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2009, nơi đây đã bắt giữ 4 vụ sản xuất và tiêu thụ thuốc giả, thuốc nhái quy mô lớn. Đánh giá về thực trạng thuốc giả hiện nay, một cán bộ Quản lý thị trường TPHCM cho biết, càng ngày đối tượng làm thuốc giả rất tinh vi cả về số lô, số đăng ký và tên gọi... nên khó phát hiện. Trong khi số thuốc này được các đầu mối đưa đến các nhà thuốc tiêu thụ mà người bệnh không hề hay biết.
Mới đây, ngày 5/5 Công an TPHCM đã bắt quả tang các đối tượng đang vận chuyển thuốc giả đến các nhà thuốc để tiêu thụ. Điều tra của cơ quan chức năng cho thấy các đối tượng này đã tổ chức một “qui trình sản xuất” thuốc giả rất tinh vi từ nguyên liệu dỏm đến máy ép vỉ thuốc, máy dập thời hạn sử dụng...
Theo Cục quản lý Dược Việt Nam các loại thuốc giả mà đối tượng thường làm giả nhiều là Voltaren, Oflocet 200mg, Ampicillin... Sau khi mua thuốc của một số công ty dược phẩm ở Việt Nam hoặc trôi nổi trên thị trường không rõ nguồn gốc, các cơ sở làm giả thuốc mang về và “tút” lại thành thuốc ngoại nhập rồi tung ra bán.
Trong khi đó, theo Viện Kiểm nghiệm thuốc TW cho biết, trong năm 2008, hệ thống kiểm nghiệm cả nước đã phát hiện 840 mẫu thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng/46.742 mẫu thuốc được kiểm nghiệm, trong đó thuốc nhập khẩu là 94 mẫu. Cũng trong năm 2008, hệ thống kiểm nghiệm đã phát hiện 321 mẫu thuốc đông dược - dược liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng/4.016 mẫu được kiểm nghiệm. Thạc sĩ Nguyễn Việt Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược Việt Nam cho biết, mặc dù rất quyết liệt trong việc quản lý nguồn gốc của thuốc nhưng tỷ lệ thuốc kém chất lượng được phát hiện ở nước ta trong những năm qua luôn có sự gia tăng.
Nếu như năm 2005 chỉ có 3% tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng/ 29.336 mẫu kiểm nghiệm, thì năm 2007 là 3,3%/25.460 mẫu kiểm nghiệm. Năm 2008 số thuốc không đạt cũng chiếm gần 5% trong tổng số gần 30.000 mẫu được kiểm tra.
Bảo vệ người bệnh bằng nhà thuốc GPP
Kể từ ngày nhà thuốc GPP đi vào hoạt động, chị Phương gần như không tiện đâu cũng mua thuốc như trước đó. Theo chị Phương, mua thuốc ở nhà thuốc GPP vừa có dược sĩ tư vấn thuốc, vừa đúng giá lại có được thuốc chất lượng.
Nhà thuốc GPP chính là biện pháp tốt để quản lý, kiểm soát chất lượng và giá thuốc chữa bệnh
Cũng giống như chị Phương, chị Hà ở quận 10 cho rằng, việc mua thuốc ở nhà thuốc GPP đã trở thành thói quen của chị gần 2 năm nay. “Đi khám bệnh, dù bệnh nhẹ hay nặng mình cũng cầm toa thuốc ra nhà thuốc GPP mua cho yên tâm, tránh thuốc nhái, thuốc giả xuất hiện tràn lan hiện nay”- chị Hà cho biết.
Theo dược sĩ Nguyễn Xuân Lập - Hội Dược học TPHCM thì lâu nay bệnh nhân vẫn quan niệm thuốc là thứ hàng hóa bình thường, mua đâu cũng được, vì vậy nhiều trường hợp mua phải thuốc giả, kém chất lượng, gây tổn hại đến sức khỏe. Vì vậy, tạo được thói quen mua thuốc ở nhà thuốc GPP là cần thiết.
| Theo PGS- TS Phạm Khánh Phong Lan - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM để tránh tình trạng mua nhầm thuốc giả, thuốc nhái người bệnh nên đến các nhà thuốc đạt chuẩn GPP để được hướng dẫn và mua thuốc chất lượng. |
Với chuỗi 10 nhà thuốc đạt chuẩn GPP có mặt trên hầu khắp địa bàn TPHCM và đã được người dân đón nhận, Dược sỹ Đỗ Thị Thu Hồng - Giám đốc chất lượng hệ thống nhà thuốc Eco, cho rằng: nhà thuốc GPP chính là biện pháp tốt để quản lý, kiểm soát chất lượng và giá thuốc chữa bệnh, đồng thời quan trọng hơn nó còn góp phần theo dõi việc sử dụng thuốc cho bệnh nhân. “Khi áp dụng nhà thuốc chuẩn GPP, 10 nhà thuốc của chúng tôi đều có dược sĩ tại chỗ tư vấn, thuốc đảm bảo chất lượng và các nhà thuốc đều phù hợp với quy mô kinh doanh...” - bà Hồng nói.
Hiện ECO cũng là doanh nghiệp đầu tiên ở Việt Nam có hệ thống nhà thuốc đạt cả 3 tiêu chuẩn của WHO, đó là thực hành tốt bảo quản thuốc, thực hành tốt phân phối thuốc và thực hành tốt nhà thuốc.
PGS Phạm Khánh Phong Lan cho biết: Việc ra đời của hệ thống nhà thuốc là điều cần thiết cho lộ trình xây dựng nhà thuốc GPP mà Bộ Y tế đưa ra. Ngoài việc đặt lợi ích của người bệnh và sức khỏe của cộng đồng lên trên hết thì các nhà thuốc này còn là nơi cung cấp thuốc đảm bảo chất lượng kèm theo thông tin về thuốc, tư vấn thích hợp cho người sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ một cách chặt chẽ.
“Cùng một loại thuốc, nhưng các nhà thuốc kiểu cũ hiện nay hoặc các phòng mạch bán cho người bệnh với mức giá rất khác nhau, đó là chưa kể mua phải thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc...dẫn đến tiền mất tật mang. Trong khi, các nhà thuốc GPP lại là nơi “đánh bật” tình trạng trên”- PGS Phong Lan cho biết.
