Các chuyên gia y tế ở Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về thuốc giả, và thuốc giả ngày càng xuất hiện nhiều trên thị trường, thậm chí tiêu thụ trót lọt trong các bệnh viện lớn. Có một lỗ hổng trong cơ chế quản lý kinh doanh dược phẩm, bởi cho tới giờ, việc kiểm tra, kiểm nghiệm rất ít khi được tổ chức, và tất cả chỉ phụ thuộc vào lương tâm của người kinh doanh.
Nếu được yêu cầu phân biệt thuốc thật và thuốc giả, người tiêu dùng và thậm chí là những dược sỹ khó có thể biết được bởi nếu chỉ nhìn bằng mắt thường sẽ chẳng có gì khác. Không chỉ có vậy, trên thị trường hiện nay cũng xuất hiện những loại thuốc được xách tay từ nước ngoài về. Tất cả đều không được kiểm nghiệm chất lượng bởi cơ quan chức năng nhưng chúng vẫn dễ dàng được lưu hành trên thị trường.
Trên thực tế, không quá khó để phát hiện việc lưu hành thuốc không qua kiểm nghiệm và chưa được Bộ Y tế cấp phép.
Bằng một phép thử đơn giản, chúng tôi mang một số loại thuốc xách tay đi bán lại cho các nhà thuốc. Và, cuộc trao đổi của phóng viên VTV với một nhà thuốc đã diễn ra nhanh và dễ dàng đến kì lạ sau khi xem vài hộp thuốc xách tay từ anh phóng viên đóng giả người đi bán thuốc.
PV: Có thuốc bệnh nào khác dễ bán không?
Nhà thuốc: Bệnh khác thì dễ chứ thuộc chuyên khoa sâu thì khó lấy được nhiều.
PV: Thế bán ít thì sao?
Nhà thuốc: Ít thì được, chuyên khoa sâu thì thật là ít thôi.
PV: Chuyên khoa sâu thì lấy chữa những bệnh gì?
Nhà thuốc: Tất cả các loại bệnh, tim, tiểu đường, vv…
PV: Thế sáng mai ra chị lấy được của em bao nhiêu lọ?
Nhà thuốc: Loại thuốc này của cậu thì hơi đắt đấy.
PV: Em cứ gửi bán trước đã.
Nhà thuốc: Ừ thế thì cứ gửi đi, ký gửi đi tớ bán cho
PV: Nếu mà bệnh chuyên sâu thì có thể lấy loại gì để bán cho cô hàng tuần?
Nhà thuốc: Ừ cậu gửi đi. Tớ giới thiệu Bác sỹ cho. Nếu mà người ta lấy thì chị bán cho nhanh hơn. Nhưng mà phải có mẫu ở đây thì mới dễ bán được.
PV: Thế thứ 3 em mang mẫu ra nhé?
Nhà thuốc: Ừ mang ra đây.
Người bán không quan tâm đến kiểm định, người mua chỉ biết đoán chất lượng thuốc căn cứ vào bao bì, mà việc in giả bao bì ở Việt Nam hiện nay không phải là một điều khó.
Nhưng vấn đề là không chỉ thuốc lưu hành trên thị trường, mà ngay cả thuốc đưa vào bệnh viện cũng không được quản lý.
Hẳn quí vị còn nhớ vụ Quách Thị Lành buôn bán thuốc giả. Có 2 bệnh viện trung ương và hai bệnh viện tỉnh là nạn nhân và một trong số đó là Bệnh viện Kiến An, Hải Phòng.
Sở Y tế Hải phòng quy định Bệnh viện Kiến An chỉ được mua thuốc từ 2 công ty của Sở là Công ty cổ phần dược phẩm Hải Phòng và công ty cổ phần thiết bị y tế Hải Phòng, trong khi theo quy định, phải tổ chức đấu thầu.
Điều đáng nói thuốc của Quách Thị Lành do hai công ty này cung cấp cho bệnh viện đều không có giấy tờ kiểm nghiệm.
Chất lượng thuốc được đảm bảo bằng quan hệ thân thiết giữa Quách Thị Lành và một số cán bộ Y tế ở Hải Phòng, chứ không phải bằng các quy định của pháp luật.
Ông Lê Sỹ Trị, Trưởng phòng kinh doanh công ty cổ phần thiết bị y tế Hải Phòng khi trả lời về việc để lọt thuốc giả thì nói rằng: “Vì quá tin tưởng vào đối tác lâu năm nên chúng tôi đã mất cảnh giác không hỏi đến phiếu kiểm nghiệm thuốc”.
Quá tin tưởng nên chỉ cần 1 tờ giấy phép nhập khẩu của Bộ Y tế, Quách Thị Lành có thể bán loại thuốc có nhãn mác đã đăng ký. Điều đáng nói là trong suốt một thời gian dài, không có ai kiểm tra, giám sát chất lượng của những lô thuốc đó.
Có vẻ như các quy định của pháp luật trong quản lý kinh doanh dược phẩm là rất chặt chẽ, nhưng không có chế tài nào quy trách nhiệm cụ thể cho những cá nhân và cơ quan chức năng buông lỏng quản lý để thuốc giả có điều kiện hoành hành trên thị trường.
