Tiềm năng triển vọng

Nói đến du lịch Uông Bí, điều đầu tiên người ta thường nghĩ tới là khu di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử. Tuy nhiên, không chỉ có vậy, Uông Bí còn được thiên nhiên ban tặng cho những cảnh quan rất nên thơ như: Hang Son, Lựng Xanh, Hồ Yên Trung, có di tích mộ thuyền và dấu tích người tiền sử tại núi Con Mèo ở xã Phương Nam...

Tiềm năng triển vọng ảnh 1
Du khách thập phương trảy hội Yên Tử

Di tích Hang Son nằm ở xã Phương Nam. Chùa lập trong hang đá, bên ngoài cửa động có khắc 3 chữ Hán lớn cũng là tên của chùa: Bão Phúc Nham. Hàng năm, lượng khách đến vãn cảnh Hang Son ước hàng chục ngàn lượt người. Hồ Yên Trung thuộc xã Phương Đông, cách trung tâm thị xã không bao xa. Xung quanh hồ có các núi Rồng, núi Ngọc uốn lượn như ôm lấy hồ. Giữa hồ nổi lên một đảo đất, trên đó có ngôi mộ, có người cho là mộ của nhà tư sản Bạch Thái Bưởi, người đã lập nên công ty cùng tên và dám thách thức cạnh tranh về dịch vụ vận tải khai thác than với các chủ tư bản người Pháp, hồi đầu thế kỷ XX (cho dù sau đó ông đã bị phá sản). Mặt hồ Yên Trung luôn trong xanh quanh năm. Xung quanh bờ hồ và trên đảo trồng thông, gió thổi tạo nên những điệu nhạc réo rắt, có những thảm cỏ xanh mịn, chạy dài xuống tới tận mép nước, tạo nên phong cảnh thật thơ mộng, trông phảng phất nét quen thuộc của hồ Than Thở của xứ hoa Đà Lạt. Cách hồ Yên Trung khoảng 3km, thuộc phường Quang Trung (Uông Bí) là khu du lịch Lựng Xanh. Đây là nơi có địa hình đa dạng, thảm thực vật phong phú, đặc biệt có suối Lựng Xanh chạy lượn lờ tạo nên cảnh quan vừa hùng vĩ vừa thơ mộng. Suối Lựng Xanh được biết tới với câu chuyện tình của chàng khổng lồ với nàng tiên xanh, từ lâu hấp dẫn khách du lịch và hiện còn những dấu tích gắn với câu chuyện truyền thuyết này. Ngoài những tiềm năng trên, Uông Bí còn được biết đến bởi những di tích lịch sử như núi Con Mèo (Phương Nam), nơi có dấu tích của người cổ đại hay khu mộ thuyền - một hình thức mai táng độc đáo của người Việt cổ thời Hùng Vương ở khu Vành Kiệu II thuộc hai xã Phương Đông và Phương Nam... Tất cả các địa điểm trên đều nằm gần với nhau, rất thuận lợi cho việc quy hoạch, xây dựng thành một quần thể du lịch khép kín.

Với những tiềm năng đó, những năm qua Uông Bí đã xác định dịch vụ du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Đặc biệt là Yên Tử. Được coi như là trung tâm Phật giáo Việt Nam thời Trần (thế kỷ XIII-XIV), những năm qua Yên Tử giành được nhiều sự quan tâm của Nhà nước và của tỉnh. Ngày 24-5-1997, được sự ủy quyền của Chính phủ, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án đầu tư bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích lịch sử văn hóa - danh thắng Yên Tử với tổng mức đầu tư là 65,4 tỷ đồng, trong đó ngân sách tập trung của Trung ương là 46 tỷ, ngân sách địa phương là 11 tỷ và từ công đức của khách thập phương là 8,4 tỷ đồng. Một số hạng mục cơ bản được xây dựng, góp phần tôn tạo khu di tích, bao gồm đường bê tông từ Dốc Đỏ vào bến xe Giải Oan; trùng tu, tôn tạo 14 di tích: chùa Bí Thượng, chùa Suối Tắm, chùa Cầm Thực, chùa Bảo Sái, chùa Hoa Yên, tháp Phổ Đà, cầu qua suối Giải Oan; tôn tạo đường từ suối Giải Oan lên chùa Đồng, cảnh quan, hệ thống cấp thoát nước, điện... Công ty CP Phát triển Tùng Lâm đã đầu tư vào khu di tích với tổng số tiền 47,2 tỷ đồng, trong đó đầu tư vào cáp treo là 46 tỷ đồng, phần còn lại là tôn tạo thác Vàng, làm lan can, lễ đài, kè chống sạt lở... Yên Tử ngày càng được du khách thập phương biết tới nhiều hơn. Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý di tích Yên Tử, năm 2005, lượng khách đến với Yên Tử ước đạt 43 vạn lượt người. Riêng 3 tháng đầu năm 2006, Yên Tử đón 31,4 vạn lượt khách, bằng 102,2% so với cùng kỳ. Một nét đáng chú ý là lượng khách đến với Yên Tử không còn giới hạn vào mùa lễ hội đầu năm như ngày xưa mà đang có xu hướng diễn ra quanh năm.

Để bảo tồn, phát huy hơn nữa các giá trị của Yên Tử tương xứng với vị thế của nó, được sự đồng ý của Chính phủ, Bộ Văn hóa - Thông tin, UBND tỉnh đã và đang chỉ đạo xúc tiến lập quy hoạch mở rộng phạm vi của khu di tích Yên Tử. Trong tương lai không xa, Yên Tử sẽ trở thành một trung tâm du lịch văn hóa tâm linh kết hợp với du lịch sinh thái nghỉ dưỡng hấp dẫn của tỉnh.

Cùng với Yên Tử, khu du lịch Lựng Xanh cũng đang được lập quy hoạch để trở thành khu du lịch sinh thái, với các hoạt động tham quan, vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng cuối tuần, tổ chức hội nghị, hội thảo của thị xã. Theo thống kê của Ban Quản lý Lựng Xanh (trực thuộc Ban Quản lý Yên Tử) vào ngày cao điểm, có thể có tới hơn 4.000 người đến Lựng Xanh tham quan nghỉ ngơi vui chơi. Theo tính toán của Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch (Tổng cục Du lịch), thì với lợi thế là nằm ngay thị xã và nằm trong vùng ảnh hưởng của hoạt động du lịch biển Hạ Long và văn hóa tâm linh Yên Tử, khu du lịch Lựng Xanh tương lai sẽ thu hút một số lượng lớn du khách. Dự kiến đến năm 2010, lượng khách đến với Lựng Xanh so với tổng lượng khách toàn tỉnh chiếm khoảng 1,5% (đối với khách quốc tế) và 5-6% (đối với khách trong nước). Năm 2015, tỷ lệ tương ứng sẽ là 1,8-2% và 10-11%... Cũng theo tính toán trên thì đến năm 2020, Lựng Xanh cần khoảng 370 tỷ đồng đầu tư, trong đó khoảng 80-85% là đầu tư cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật du lịch. Lãnh đạo UBND thị xã Uông Bí cho biết, ngoài Lựng Xanh đang được xây dựng quy hoạch thì thị xã cũng đang xúc tiến phối hợp với ngành Công an để quy hoạch khu di tích lịch sử và thắng cảnh Hang Son thành một điểm du lịch hấp dẫn của thị xã. Riêng hồ Yên Trung hiện đang giao cho xã Phương Đông quản lý và cũng sẽ được quy hoạch khi có dự án thích hợp...

Nếu được phát huy hết tiềm năng, có thể thấy trong tương lai không xa, Uông Bí sẽ là một trọng điểm du lịch của tỉnh, có sự kết hợp của lịch sử, văn hóa - tín ngưỡng - sinh thái, đặc biệt là du lịch sinh thái và du lịch văn hóa là hai hướng phát triển chủ đạo mà chiến lược phát triển của ngành Du lịch Việt Nam đã xác định từ nay tới năm 2010 và định hướng những năm tiếp theo. Điều này không chỉ ý nghĩa thiết thực với việc bảo tồn phát huy các giá trị lịch sử văn hóa, mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển về kinh tế - xã hội của thị xã. Cùng với quy hoạch chung của tỉnh, Uông Bí sẽ trở thành điểm dừng chân giữa chặng đường Đông Triều - Uông Bí - Yên Hưng - Hạ Long của du khách. Thiết nghĩ, việc huy động, kêu gọi các nguồn vốn đầu tư vào du lịch của Uông Bí không phải là bài toán khó mà vấn đề nan giải hiện nay chính là tỉnh và thị xã cần sớm hoàn thiện quy hoạch của 3 nơi: Yên Tử (quy hoạch mở rộng), Lựng Xanh và Hang Son.