Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh có vốn đầu tư gần 19 nghìn tỷ đồng, hiện là dự án nhiệt điện lớn nhất toàn quốc, đã thi công gần 1/3 chặng đường. Tuy nhiên, đã 3 năm qua, công tác GPMB cho nhiều hạng mục (hồ thải xỉ, tuyến đường ống dẫn nước kỹ thuật, nước thi công...) chủ yếu liên quan đến TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ vẫn chưa thực hiện được. Ông Châu Trí Trụ, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện Khí Thượng Hải (Trung Quốc), tổng thầu của dự án, trong một buổi làm việc mới đây đã phải kiến nghị với Tập đoàn Điện lực Việt Nam về tiến độ GPMB cho dự án...
Tết này, người dân Làng Khánh chưa biết ở đâu?
Khó khăn lắm chúng tôi mới vào tới thôn Làng Khánh, phường Hà Khánh (TP Hạ Long). Dự án sẽ lấy hơn 16 ha đất để làm hồ thải xỉ và 5,7 ha làm hành lang thải xỉ. Cách đây 3 năm, khi vấn đề GPMB được bàn thảo, với việc phải di chuyển cả thôn Làng Khánh đến khu Khe Cá, phường Hà Phong đã được địa phương chuẩn bị. Tuy nhiên, người dân Làng Khánh muốn ở dồn lại vào phần đất nơi mà dự án không lấy đến, nên TP Hạ Long và nhà đầu tư (Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh) chấp thuận phương án trên. Tuy nhiên, đến năm 2007, Dự án xây dựng Cụm cảng Làng Khánh tiếp tục lấy gần 11 ha đất nông nghiệp của Làng Khánh, không còn đất để canh tác, bởi vậy bà con trong thôn buộc phải di dời. Lúc này, phương án di chuyển người dân thôn Làng Khánh về khu Khe Cá mới lại tiếp tục được bàn đến. Từ đó đến nay đã qua gần 1 năm với bao văn bản xin ý kiến giữa thành phố với tỉnh và cơ quan chức năng. Tuy nhiên, chỉ còn hơn 2 tháng nữa là phải giao mặt bằng cho dự án, thì UBND TP Hạ Long mới giao cho các đơn vị liên quan xây dựng phương án cụ thể, chi tiết cho việc tính toán đầu tư cơ sở hạ tầng ở khu Khe Cá và số tiền hỗ trợ cho các hộ dân Làng Khánh tạm cư. Trung tuần tháng 1-2008, khi chúng tôi vào Làng Khánh, nhiều hộ dân thuộc diện GPMB ở đây vẫn băn khoăn chưa biết sẽ tránh nắng mưa ở đâu trước khi bàn giao nhà, đất cho địa phương. Chắc chắn để có mặt bằng bàn giao cho dự án, người dân Làng Khánh sẽ phải thuê hoặc ở nhờ đâu đó trong vòng ít nhất là 1 năm để chờ xây dựng xong cơ sở hạ tầng khu dân cư ở Khe Cá. Nếu công tác quy hoạch Cụm cảng Hà Khánh được làm và thông báo trước cho nhân dân thì có lẽ các hộ dân ở đây đã yên ổn định cư thay vì băn khoăn chưa biết ở tạm đâu trong khi Tết Mậu Tý đang đến gần.
Chị Hoàng Thị Hậu, thôn Đồng Mơ, xã Vũ Oai, huyện Hoành Bồ có phần đất vườn và công trình phụ phải GPMB phục vụ cho dự án mong muốn được đền bù sớm.
Liên quan đến tuyến đường ống dẫn nước kỹ thuật và nước thi công, đường điện 35 KV cung cấp điện cho trạm bơm nước từ hồ Cao Vân về Nhà máy, Dự án phải đền bù GPMB cho 130 hộ dân ở 2 xã Vũ Oai và Hoà Bình, huyện Hoành Bồ. Cách đây 4 tháng, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh có công văn gửi huyện Hoành Bồ thông báo “Đến nay, tuyến đường ống dẫn nước và đường điện 35 KV đã bị chậm nhiều (khoảng 8 tháng) so với yêu cầu về tiến độ chung...”. Ba tháng sau, Công ty lại tiếp tục gửi công văn tới UBND huyện Hoành Bồ thông báo “Đến nay, tuyến đường ống dẫn nước và đường điện 35 KV đã bị chậm khoảng 11 tháng so với yêu cầu về tiến độ và đã trở nên hết sức cấp bách”. Sở dĩ “trở nên hết sức cấp bách” vì từ khi khởi công đến nay, đơn vị tổng thầu hầu như không có được nguồn nước ổn định cho thi công, mà chủ yếu phụ thuộc vào mấy hồ nước nằm gần khu dự án. Thậm chí tình trạng thiếu nước trên công trường đã trở thành nỗi ám ảnh hằng ngày với nhà thầu. Thêm nữa, nếu không thi công được đường nước từ hồ Cao Vân về Nhà máy thì không thể chạy thử vào quý 4 năm 2008. Ngày 11-1-2008, Công ty CP Nhiệt điện QN đã phải gửi công văn “Khẩn”, đề nghị UBND huyện Hoành Bồ chỉ đạo các phòng, ban liên quan đẩy mạnh công tác GPMB...
Tìm hiểu, chúng tôi được biết, từ tháng 3-2007, huyện Hoành Bồ đã kiểm đếm cho 74 hộ của xã Vũ Oai và 40 hộ ở xã Hoà Bình, nhưng cho đến nay vẫn chưa trả tiền đền bù được cho hộ nào. Khi chúng tôi đến 2 xã Vũ Oai và Hoà Bình người dân đều đồng tình với việc GPMB để thi công các hạng mục của dự án. ở xã Vũ Oai, dự án sẽ lấy đất ở ba thôn: Đồng Mơ, Đồng Rùa và Đồng San với diện tích gần 2 ha. Chị Lục Thị Kim, thôn Đồng Mơ, kiến nghị UBND huyện Hoành Bồ cần nhanh chóng thông báo phương án đền bù và bồi thường để gia đình chị còn yên tâm cày cấy. Không chỉ gia đình chị Kim, mà hiện tại nhiều hộ dân ở Vũ Oai đất bỏ lãng phí không gieo trồng vì không biết lúc nào huyện lấy đất. Chị Hoàng Thị Hậu cùng thôn Đồng Mơ là hộ không những bị mất đất canh tác lúa và hoa màu mà cả đất ở, chị mong sao dự án sớm chi trả tiền đền bù để gia đình quy hoạch lại vườn, đất canh tác. Ông Đặng Văn Tạy, Chủ tịch UBND xã Vũ Oai cho biết: Chính quyền xã và Ban GPMB huyện đã hoàn thành xong khâu kiểm đếm và thẩm định đất ở cấp xã từ nhiều tháng qua. Bà con trong 3 thôn đều đồng tình ủng hộ. Nhưng không hiểu sao vẫn chưa có phương án đền bù và tiến hành chi trả tiền cho nhân dân để bà con yên tâm sản xuất trong khi vụ đông xuân đang vào chính vụ. Ông Trần Doãn Thành, Trưởng Phòng Kế hoạch - Đầu tư, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh hết sức lo lắng: Nếu không kịp GPMB để xây dựng tuyến đường ống dẫn nước cho Nhà máy thì số tiền lãi trong ngân hàng cứ thế đội lên, cả nhà thầu với hàng ngàn công nhân từ Trung Quốc sang thi công sẽ phải... ngồi chờ huyện Hoành Bồ GPMB!
