LTS: Móng Cái được biết đến là một trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch sôi động và sầm uất, nhưng đằng sau đó vẫn có khoảng cách chênh lệch khá lớn giữa thành thị và nông thôn.
Để tạo cơ sở xây dựng TP Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 99/2009/QĐ-TTg ngày 29-7-2009, các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân Móng Cái đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 27-10-2010 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng nông thôn mới. “Việc xây dựng nông thôn mới sẽ được tiến hành đồng thời ở tất cả các xã, thực hiện đồng bộ tất cả các tiêu chí. Thành phố sẽ tập trung đầu tư xây dựng các kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội trọng yếu; triển khai đến đâu hoàn thành dứt điểm đến đó... để đến năm 2015, thành phố sẽ có 7/9 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới và thành phố cơ bản đạt các tiêu chí nông thôn mới” - Đồng chí Vũ Văn Kinh, Phó Chủ tịch UBND Thường trực TP Móng Cái khẳng định như vậy. Vạn sự khởi đầu nan Theo kết quả khảo sát xây dựng nông thôn mới của UBND TP Móng Cái, trong tổng số 9 xã triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới của thành phố có 4 xã (gồm: Quảng Nghĩa, Hải Tiến, Vạn Ninh, Hải Xuân) đạt từ 50-70% tổng số tiêu chí theo quy định và 5 xã (gồm: Bắc Sơn, Hải Sơn, Hải Đông, Vĩnh Thực, Vĩnh Trung) đạt dưới 50% tổng số tiêu chí theo quy định. Đây vừa là thuận lợi vừa là khó khăn, thách thức đối với thành phố. Thuận lợi ở chỗ ngay từ khởi điểm, Móng Cái đã có xấp xỉ 50% số xã đạt hơn 50% các chỉ tiêu trong Bộ Tiêu chí Quốc gia nông thôn mới. Hơn nữa, trong 39 chỉ tiêu, có những chỉ tiêu tưởng như rất khó với nhiều huyện, thị xã, thành phố khác trong tỉnh thì 100% số xã của Móng Cái đã đạt được như: Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hoá tốt đẹp; hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật ngành điện; tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ các nguồn điện; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học THPT... Tuy nhiên, việc triển khai xây dựng nông thôn mới ở Móng Cái lại gặp khó khăn bởi những xã đạt dưới 50% tổng số tiêu chí theo quy định chủ yếu rơi vào các xã miền núi biên giới, hải đảo. Những nơi này, không chỉ khó khăn về điều kiện phát triển kinh tế, thiếu thốn, nghèo nàn về cơ sở vật chất mà còn vướng về trình độ nhận thức của bà con còn hạn chế. Theo đồng chí Vũ Văn Kinh, Phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái, có 9 chỉ tiêu mà Móng Cái “trắng” chưa có xã nào đạt được. Các chỉ tiêu này chủ yếu rơi vào các nhóm hạ tầng kinh tế xã hội; kinh tế và tổ chức sản xuất. Chẳng hạn như: Tỷ lệ km trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ Giao thông Vận tải; tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa; chợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng; thu nhập bình quân đầu người/năm so với mức bình quân chung của tỉnh bằng 1,2 lần; tỷ lệ lao động trong độ tuổi làm việc trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp dưới 45%... Đây đều là những tiêu chí khó, cần vốn đầu tư rất lớn. Trong khi đó, Móng Cái đã đặt ra mục tiêu: Phấn đấu đến năm 2015, toàn thành phố có 7 xã (chiếm 77,8% số xã) đạt tiêu chuẩn nông thôn mới; thành phố trở thành thành phố đạt chuẩn nông thôn mới và TP Móng Cái cơ bản đạt các tiêu chí nông thôn mới. Phấn đấu đến năm 2020: 100% số xã có hạ tầng kinh tế, xã hội cơ bản đạt tiêu chí nông thôn mới; nông, lâm, ngư nghiệp chiếm dưới 8% trong cơ cấu GDP của thành phố; thu nhập của người nông dân nông thôn gấp 2 lần so với thu nhập đầu người khu vực nông thôn của thành phố năm 2015; 100% dân nông thôn được cung cấp nước hợp vệ sinh; tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức trên 41%; có 9 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới. Làm từ khó đến dễ Ngay sau khi Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 27-10-2010 về việc xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, Thành uỷ, UBND TP Móng Cái đã xây dựng Chương trình hành động; Đề án xây dựng nông thôn mới TP Móng Cái giai đoạn 2010-2020. Đồng thời, chuẩn bị các bước để thành lập Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới cấp thành phố, cấp xã và Ban Quản lý chương trình nông thôn mới cấp xã. Để triển khai xây dựng Đề án sát thực tế, thành phố cũng chỉ đạo, hướng dẫn các xã tiến hành khảo sát hiện trạng của địa phương gắn với 19 tiêu chí, 39 chỉ tiêu theo Bộ tiêu chí Quốc gia nông thôn mới của Chính phủ. Trên cơ sở kết quả khảo sát, các địa phương đề xuất kế hoạch đầu tư để đạt các tiêu chí, chỉ tiêu theo quy định, đúng thời gian, mục tiêu thành phố đã đề ra. Xác định nông thôn mới chính là cơ sở để xây dựng TP Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế, nên việc xây dựng nông thôn mới được coi là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đây cũng là cuộc vận động toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Chủ thể chính xây dựng nông thôn mới là hộ nông dân, dựa vào nội lực cộng đồng dân cư, vì vậy mọi việc phải được dân biết, dân bàn, dân làm và được hưởng thụ. “Việc xây dựng nông thôn mới sẽ được tiến hành đồng thời ở tất cả các xã, thực hiện đồng bộ tất cả các tiêu chí. Thành phố sẽ tập trung đầu tư xây dựng các kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội trọng yếu; triển khai đến đâu hoàn thành dứt điểm đến đó... Phấn đấu đến năm 2015, thành phố sẽ có 7/9 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới và thành phố cơ bản đạt các tiêu chí nông thôn mới” - Đồng chí Vũ Văn Kinh, Phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái khẳng định. Với phương châm “làm từ khó đến dễ”, Móng Cái đã xây dựng kế hoạch triển khai xây dựng nông thôn mới thành 2 giai đoạn. Cụ thể: Giai đoạn I (từ 2010-2015) tập trung, ưu tiên đầu tư cho 7 xã, trong đó có 5 xã hiện mới chỉ đạt dưới 50% chỉ tiêu quy định trong Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới với tổng vốn đầu tư tính theo giá năm 2010 khoảng 897 tỷ đồng, trong đó, ngân sách thành phố đầu tư trung bình 66 tỷ đồng/năm. Giai đoạn II (từ 2015-2020) với tổng vốn đầu tư trên 154 tỷ đồng, trong đó, ngân sách thành phố đầu tư trung bình 11 tỷ đồng/năm. Tìm giải pháp về vốn đầu tư, Móng Cái sẽ tranh thủ các nguồn vốn hỗ trợ cho đề án từ Trung ương, tỉnh; huy động tối đa nguồn lực của địa phương; vận động doanh nghiệp, người dân, các thành phần kinh tế tham gia hỗ trợ... Bên cạnh đó, thành phố cũng tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân với sự nghiệp phát triển nông nghiệp, nông thôn thông qua vai trò của các tổ chức đoàn thể chính trị, xã hội dưới nhiều hình thức; đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến; phát triển kinh tế hộ, kinh tế tập thể ở vùng nông thôn...
TP Móng Cái đang thay đổi về mọi mặt để cơ bản đạt nông thôn mới vào năm 2015.
Trường mầm non Vĩnh Thực được đầu tư đạt chuẩn quốc gia, đảm bảo theo tiêu chí nông thôn mới.
Trong 2011 tới, thành phố sẽ tập trung rà soát, bổ sung các chỉ tiêu quy hoạch, lập mới và phê duyệt xong quy hoạch ở cấp xã đảm bảo phù hợp với các chỉ tiêu của Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới; đồng thời, tăng cường quản lý nhà nước trong công tác lập, thẩm định và quản lý thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới...