Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18 đoạn Mông Dương - Móng Cái có tổng chiều dài tuyến 124km (trong đó 5,5km từ cầu Pạt Cạp đến cầu Dân Tiến quy mô đường cấp III đồng bằng), điểm đầu tại Mông Dương (TX Cẩm Phả), điểm cuối tại cầu Hoà Bình (TP Móng Cái). Dự án di qua địa bàn 5 địa phương là Cẩm Phả, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà và Móng Cái.
Dự án được đầu tư với quy mô đường cấp III miền núi, nền đường rộng 9m, mặt đường rộng 8m, gia cố lề mỗi bên 0,5m trên cơ sở nền cũ và nắn chỉnh tuyến để đạt đúng cấp kỹ thuật; riêng đoạn đầu tuyến qua phường Mông Dương (Cẩm Phả) thiết kế mới tuyến tránh dài 3km, nhằm tránh đoạn tuyến cũ qua trung tâm phường Mông Dương. Hệ thống cầu trên tuyến được đầu tư hoàn chỉnh theo cấp đường với trọng tải H30 - XB80 và HL93, trong đó có 2 cầu lớn là Mông Dương và Ba Chẽ. Tổng mức đầu tư 1.294,5 tỷ đồng, chia thành 15 gói thầu (ký hiệu XL) xây lắp.
Tiếp xúc với Đoàn công tác của UBND tỉnh đến tìm hiểu, đối thoại với người dân xung quanh việc đền bù giải phóng mặt bằng dự án cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn Mông Dương - Móng Cái, ông Trương Bá Cao, thôn Hà Thụ 2, xã Hải Lạng cho biết: Gia đình tôi bị ảnh hưởng vào quán bán hàng, công trình phụ. Mặc dù vẫn chưa nhận được đơn giá đền bù nhưng gia đình sẵn sàng bàn giao ngay mặt bằng phục vụ cho việc thi công dự án. Nhưng chờ gần nửa tháng nay chẳng thấy cán bộ đến để bàn giao. Khi tôi hỏi thì được một đồng chí cán bộ trả lời cứ từ từ đã. Không riêng gì gia đình ông Trương Bá Cao mà rất nhiều hộ dân cùng có suy nghĩ như vậy. Họ sẵn sàng bàn giao mặt bằng để thi công. Qua tiếp xúc với các hộ dân và cảm nhận của chúng tôi dường như ở đây đang xảy ra tình trạng “quan khoan dân lại vội”. Theo phản ánh của các hộ dân với Đoàn công tác lẽ ra không có tình trạng người dân cản trở việc thi công, kiên quyết không bàn giao mặt bằng mặc dù huyện đã tổ chức cưỡng chế. Nhưng vì trong quá trình thực hiện các phương án đền bù không rõ ràng, không minh bạch, họ phát hiện ra một số tiêu cực nên rất bất xúc. Đó là, trường hợp hai hộ dân ở xã Hải Lạng, gần nhà nhau cùng thực hiện giải toả mặt bằng, một hộ tường xây, mái lợp tấm tôn thì chỉ được áp giá đền bù là 37.000 đồng/m2 trong khi hộ bên cạnh chỉ phải tháo dỡ phần tường có mái che, mái vẩy thì được đền bù 374.000 đồng/m2. Rồi có hộ được tính theo phương án đền bù sân bê tông nhưng thực chất khi đào lên chỉ có vữa, cát không hề có xi măng. Có hộ giếng đào chỉ sâu 4-5m nhưng được áp đơn giá đền bù ở mức sâu 10m, sau khi đền bù xong cho máy móc lu ủi đi ngay… Những khuất tất này đã gây sự bức xúc rất lớn của người dân.
Theo báo cáo của UBND huyện Tiên Yên, huyện đã lập được 1.635 phương án của 1.182 hộ dân bị ảnh hưởng và đã phê duyệt được 1.550 phương án, 1.296 phương án đã chi trả tiền xong, còn 254 phương án dân chưa nhận tiền. Cụ thể ở xã Đông Hải còn 28 hộ chưa nhận tiền nhưng đã đã bàn giao xong mặt bằng cho nhà thầu thi công. Xã Tiên Lãng 14 hộ chưa nhận tiền nhưng cũng đã bàn giao xong mặt bằng. Xã Đông Ngũ 9 hộ chưa nhận tiền và chỉ có 3 hộ chưa bàn giao mặt bằng các hộ còn lại đã bàn giao xong. Xã Yên Than còn 8 hộ chưa nhận tiền nhưng chỉ có 1 hộ chưa bàn giao mặt bằng. Xã Hải Lạng còn 107 phương án chưa nhận tiền, huyện đã tổ chức đối thoại nhưng vẫn còn 72 hộ cản trở thi công chưa bàn giao mặt bằng. Thị trấn Tiên Yên còn 88 hộ chưa nhận tiền nhưng có 41 hộ đã bàn giao mặt bằng. Để giải quyết dứt điểm những tồn tại vướng mắc về mặt bằng thi công, ngày 7 và 8-10 huyện đã tổ chức bảo vệ thi công trên một số điểm nhưng không thực hiện được. Sau ngày tổ chức bảo vệ thi công không thành này số hộ dân quay trở lại tái lấn chiếm mặt bằng đã bàn giao tăng lên, cản trở việc thi công của các nhà thầu nhất là ở gói thầu số 6 và số 7.
So với các địa phương khác chiều dài tuyến của dự án đi qua huyện Tiên Yên là nhiều nhất, (33,35km) bởi vậy số hộ bị ảnh hưởng nhiều. Tuy nhiên, kiến nghị của người dân cũng chỉ xoay quanh về đơn giá đền bù thấp, đòi bồi thường phần đất ngoài sổ đỏ, đòi bồi thường ra sát mép đường cũ… Thực chất những kiến nghị này cũng giống như ở các địa phương khác và những phần kiến nghị vượt khỏi phạm vi quy định của chính sách, UBND tỉnh đã có hướng dẫn thực hiện rất cụ thể. Vì vậy, không nên cứ đổ hết lỗi cho người dân cố tình chây ì, cản trở không chịu bàn giao mặt bằng đòi đền bù giá cao mà cần có nhìn nhận rõ hơn về việc tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng của Tiên Yên.
Trong buổi làm việc với huyện vừa qua, các thành viên trong Đoàn kiểm tra của tỉnh đã thắng thắn nhận xét cách làm việc của Ban Đền bù giải phóng mặt bằng huyện quá yếu kém, lực lượng quá mỏng và có dấu hiệu của sự tiêu cực. Các địa phương có dự án đi qua đã hoàn thành công tác đền bù giải phóng mặt bằng từ trước đó vài tháng và không có tình trạng dân quay trở lại tái lấn chiếm mặt bằng. Với Tiên Yên lúc này thời gian không còn nhiều. Theo chỉ đạo của tỉnh trước ngày 30-10, huyện phải bàn giao được mặt bằng sạch cho nhà thầu thi công. Đây là cơ hội cuối cùng cho huyện. Rõ ràng phần lớn những hộ dân bị ảnh hưởng phải giải phóng mặt bằng đều bày tỏ thiện chí rất tốt, ngay sau buổi tiếp xúc với lãnh đạo tỉnh, một số hộ dân ở thôn Hà Thụ 2 (xã Hải Lạng) đã tự nguyện tháo dỡ vật kiến trúc của gia đình bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công. Với tinh thần ấy, Tiên Yên hoàn toàn có thể tin tưởng nếu “xốc” lại lực lượng cán bộ làm công tác đền bù giải phóng mặt bằng phục vụ cho dự án quan trọng này chắc chắn huyện sẽ bàn giao được mặt bằng sạch cho nhà thầu thi công trước thời hạn 30-10.
| Cần “xốc” lại lực lượng làm công tác đền bù GPMB Giao thông vận tải: Hiện nay, vấn đề mặt bằng rất “nặng nề” với 3 nhà thầu số 6, 7, 8 đang tham gia thực hiện dự án nâng cấp, cải tạo QL18 đoạn Mông Dương - Móng Cái phần đi qua huyện Tiên Yên. Trong khi các địa phương đã bàn giao xong mặt bằng để nhà thầu thi công từ cách đây gần 5 tháng nhưng Tiên Yên vẫn đang trong tình trạng “xôi đỗ”. Thời gian để hoàn thành dự án theo tiến độ các nhà thầu đã cam kết với UBND tỉnh không còn nhiều vì vậy bằng mọi cách huyện cần bàn giao được mặt bằng sạch cho nhà thầu thi công trong thời gian sớm nhất. Trong thời gian này, Tiên Yên cần tăng cường lực lượng từ Ban Quản lý dự án công trình, Phòng Tài nguyên - Môi trường, Phòng Tài chính - Kế hoạch sang cho Ban Đền bù giải phóng mặt bằng qua thực tế cho thấy lực lượng cán bộ của Ban này quá mỏng và yếu. * Đồng chí Nguyễn Văn Đát, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường: Việc xây dựng đơn giá đền bù giải phóng mặt bằng dự án nâng cấp, cải tạo ql18 này được thực hiện trên cơ sở quy định của Luật Đất đai và kiến nghị của các địa phương. Thực tế chưa có địa phương nào kiến nghị về đơn giá đền bù đất thấp. Những kiến nghị của các địa phương nếu ngoài chế độ chính sách, hoặc những phần mà chưa rõ UBND tỉnh đều có văn bản hướng dẫn rất cụ thể. Đối với Tiên Yên do lực lượng cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng rất ít khi có trao đổi thông tin với sở chuyên ngành để kịp được hướng dẫn thực hiện. Những vướng mắc của Tiên Yên trong thực hiện giải phóng mặt bằng những phần còn lại thực chất đều đã có quy định và hướng dẫn rất cụ thể. * Đồng chí Nguyễn Hải An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng: Đơn giá đền bù vật kiến trúc đối với dự án này được xây dựng năm 2008, khi thời điểm giá đang ở mức cao nhất và đến nay vẫn đang áp dụng theo đơn giá đó. Vì thế, có thể khẳng định chúng ta đang thực hiện theo phương án có lợi nhất cho người dân. Huyện Tiên Yên cho rằng một trong những vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là do chính sách bồi thường chưa sát với thực tế, do đó một bộ phận nhân dân chưa đồng tình là không khách quan. Vấn đề là lực lượng cán bộ làm công tác này phải giải thích cho người dân hiểu và thực hiện đúng, công bằng, công khai. Sự chậm trễ của Tiên Yên trong giải phóng mặt bằng dự án này thời gian qua nguyên nhân chính là ở việc tổ chức thực hiện. Lúc này cần phải “xốc” lại lực lượng làm công tác này. PV (Thực hiện) |
