Mượn ý ca từ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, người sống ở các đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM phải có một sức chịu đựng “vĩ đại”, bởi “sống trong đời sống (đô thị) cần có một sức bền, để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi... (cùng tiếng ồn)... ”.
Tiếng ồn đô thị ở Việt Nam từ lâu đã vượt xa mức cho phép như đang thử thách sức chịu đựng của con người. Có nhiều nguyên nhân, song đáng kể nhất lại chính do kém ý thức của chính người đô thị.
Dùng còi xe “kiểu Việt”
Hầu hết người nước ngoài khi đến VN đều bị “ấn tượng mạnh” bởi lối sính dùng còi xe đến mức... khó hiểu ở ta (xin xem bài viết rất hay của Joe “Giao hưởng đường phố” trên LĐCT số 24 từ ngày 22-24.6.2007). Ở nhiều nước Tây Âu, Bắc Mỹ hay các nước như Singapore,... đi trên phố cả ngày nhiều khi không gặp một tiếng còi xe. Ý thức về tác hại của tiếng còi xe đối với môi trường và tâm lý con người, người ta chỉ dùng đến nó trong trường hợp bất đắc dĩ.
Người dùng còi xe vô lối bị coi là văn hoá kém hay có vấn đề về thần kinh. Còn ở VN, rất nhiều chủ phương tiện có thói quen đi xe cứ một lúc lại bóp còi... cho vui tai. Cực nhất là những chỗ nghẽn, tắc đường, cả biển người xe chen chúc chẳng nhúc nhích nổi, đã khổ vì trễ giờ, vì khói xăng, lại thêm tiếng còi xe bóp loạn lên tứ phía.
Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định xử phạt hành chính trong bảo vệ môi trường, quy định mức phạt tiền từ 200.000 đến 12 triệu đồng đối với hành vi gây tiếng ồn, nhưng trên thực tế, các phương tiện tham gia giao thông vẫn “ngang nhiên” vi phạm mà chẳng bị cơ quan chức năng nào xử lý. Nhiều chủ xe ôtô, đặc biệt là xe tải, và một số chủ xe máy “thích trội” vẫn thường xuyên sử dụng còi hơi, thậm chí có xe còn gắn 2-3 cái khiến mỗi lần bóp còi, người đi đường phải giật mình hoảng loạn, nhiều người còn bị ngã, xảy ra tai nạn.
Theo Bệnh viện Tai mũi họng T.Ư, tai người chỉ có thể chịu được âm thanh ở mức nhỏ hơn 80dB, còn với âm thanh lớn hơn 80dB sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe, gây suy nhược, đau đầu; 130dB sẽ gây đau và từ 140dB trở lên sẽ gây chấn thương ngay như bị điếc, hoặc chảy máu... Nhưng thực tế, còn quá nhiều phương tiện lắp còi từ 120dB-200dB, nhiều xe tải còn lắp còi có âm thanh “khủng khiếp” lên tới 250dB. Cư dân các thành phố lớn như HN, TPHCM đang phải sống trong sự quá tải về cường độ âm thanh.
Theo một chuyên viên Sở Tài nguyên Môi trường TPHCM, tổng hợp âm thanh phát ra từ các phương tiện các tuyến giao thông xuyên tâm thành phố này như Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Cách Mạng Tháng 8, Điện Biên Phủ, xa lộ HN... chắc chắn vượt mức an toàn cho sức khoẻ con người. anh H.D.N ngụ tại số nhà 460/18/... Điện Biên Phủ nói: “Mặc dù ở trong hẻm, cách đường chính hơn 50m nhưng nhà tôi vẫn bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn. Đêm, mật độ xe giảm nhưng xe chạy tốc độ nhanh hơn nên tạo ra âm thanh nghe hun hút vô cùng khó chịu. Khủng khiếp nhất là khi ngủ, nếu nằm ngửa thì hứng trọn âm thanh ngoài đường dội vào, còn nếu nằm nghiêng thì nghe âm thanh, chấn động dội từ bên dưới lên còn khó chịu hơn”.
Nghiêm trọng hơn, những người sống gần sân bay, đường sắt có thể phải chịu đựng cường độ âm thanh từ 300-1.500dB. Anh Nguyễn Duy Thắng, ngụ tại số 79/Quang Trung, phường 10, quận Gò Vấp (TPHCM) cho biết: “Gia đình tôi sống dưới phễu bay sân bay Tân Sơn Nhất nên thường xuyên phải chịu đựng tiếng ồn của máy bay cất - hạ cánh. Mặc dù, sống ở đây đã gần 10 năm nhưng tôi vẫn không thích nghi được”. Cách nhà anh Thắng không xa, là Trường PTCS Quang Trung (số 73/563 Quang Trung, phường 10, Gò Vấp), hàng trăm học sinh phải ngồi học dưới áp lực tiếng ồn của máy bay hạ cánh gần sát trên đầu. Nhiều giáo viên của trường ngán ngẩm nói: “Khi trường chưa dời được thì phải chịu đựng thôi”.
Nhà ở hay “boongke”?
Ai lần đầu đi qua những phố chuyên sản xuất các sản phẩm kim loại ngay giữa trung tâm phố cổ HN như Hàng Hòm, Hàng Thiếc, Hàng Nón, Hàng Mành..., hẳn sẽ choáng váng bởi tiếng ồn của búa, tiếng máy cắt nhôm kính, tiếng gò kim loại...
|
|
| Máy cắt nhôm kính luôn gây ra tiếng ồn. |
Anh Đức Minh, phố Hàng Hòm, chia sẻ: “Mang tiếng là nhà ở phố cổ, trung tâm của HN nhưng lúc nào nhà tôi cũng trong tình trạng ở boongke. Gia đình tôi phải bỏ hàng chục triệu đồng gia cố lại nhà như phòng karaoke để tránh tiếng ồn, ban ngày không dám mở bất kỳ loại cửa nào”. Khổ nhất là những nhà trẻ, trường học trong khu vực này, các em vừa nghe giảng, vừa “được” nghe những âm thanh kinh khủng của máy móc, của tiếng đe, búa, cả tiếng cãi, chửi nhau tại các chợ ở gần đó...
Điều đáng nói là, các cơ sở gò, hàn sắt, tôn, inox “chuyên sản xuất tiếng ồn” như vậy đang có mặt nhan nhản khắp HN, như đường Đê La Thành, Hoàng Hoa Thám,... hoặc len lỏi trong các ngõ xóm.
Mới đây, hàng chục hộ dân sống ngay sát cạnh công trình xây dựng Trung tâm Thương mại Cửa Nam (HN) đã làm đơn gửi các cấp, các ngành vì tiếng ồn của công trình này gây ra. Ông Nguyễn Hoành Quang (13 Lê Duẩn) than: “Công trình này thi công liên tục vào thời gian từ 23h đến gần 3h sáng hôm sau, phát ra những tiếng ồn đinh tai nhức óc, không thể nào ngủ được. Ban ngày, tiếng ồn của công trình này cũng ghê gớm không kém khiến người già thì phải lang thang ngoài vườn hoa chờ đến giờ nghỉ trưa thì về. Tội nhất là trẻ em, phải nút bông cả ngày lẫn đêm mới ngủ được. Đây cũng là tình trạng chung của nhiều hộ dân khi sống tại những “đại” công trường xây dựng như cạnh các khu đô thị mới, những nhà máy sản xuất lớn...
Cách đây chưa lâu, 4 hộ dân ngụ trên đường Phú Mỹ, phường 22, quận Bình Thạnh (TPHCM) đã đến gặp chúng tôi để phản ánh về tình trạng ô nhiễm tiếng ồn của Xí nghiệp Ba Son (chuyên sửa chữa tàu biển). Bà con cho biết, để làm sạch vỏ tàu, xí nghiệp này dùng máy nén khí thổi cát vào vỏ tàu, tạo ra thứ âm thanh xin xít, nghe như tiếng nghiến răng được phóng đại với âm độ lớn.
Một chuyên viên của Sở Tài nguyên Môi trường TPHCM thừa nhận: “Ô nhiễm âm thanh là thứ khó chịu và gây tổn hại không kém gì những loại ô nhiễm khác như khói, bụi, mùi..., nhưng nhìn chung xã hội chưa quan tâm đến loại ô nhiễm này”.
