Cùng dự có các đồng chí: Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ Chính trị; Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Trung ương Đảng; Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế; đại diện các cơ quan di sản, các dòng họ khoa bảng, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các thế hệ nhà giáo và đông đảo các tầng lớp nhân dân.
Cách đây 950 năm, vào năm 1076, tại Thăng Long, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập, ghi dấu mốc đặc biệt trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Từ đây, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng của nền giáo dục quốc gia, của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài của dân tộc. Trải qua gần một thiên niên kỷ với bao thăng trầm của lịch sử, những giá trị mà Quốc Tử Giám hun đúc và trao truyền vẫn còn nguyên ý nghĩa. Đó là truyền thống hiếu học, khát vọng chinh phục tri thức và tinh thần phụng sự đất nước của các thế hệ người Việt Nam.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, chúng ta thành kính tri ân các bậc tiền nhân khai mở đạo học, các thế hệ nhà giáo bền bỉ thắp sáng tri thức, những người đã đem tài trí phụng sự đất nước. Kế thừa mạch nguồn dân tộc, trách nhiệm hôm nay là mở rộng cánh cửa học tập cho mọi người dân, đồng thời tạo môi trường rộng mở để người có tài, có đức thỏa sức cống hiến vì cuộc sống ấm no và hạnh phúc của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, tầm nhìn vượt thời gian của bậc tiền nhân từ ngàn năm trước đến nay vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. 82 bia Tiến sĩ Văn Miếu-Quốc Tử Giám mãi là minh chứng cho triết lý sâu sắc của tiền nhân: Đặt tài năng và đạo đức làm hai nguyên tắc song hành để bồi đắp nguyên khí quốc gia. Sức mạnh của một dân tộc trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh và phẩm giá con người cùng khát vọng vươn lên.
Để tiếp nối những giá trị trường tồn của Quốc Tử Giám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược: Bảo tồn di sản Văn Miếu-Quốc Tử Giám, đưa tinh thần và sức sống của di sản hiện diện sinh động trong đời sống học đường. Mở rộng bình đẳng cơ hội học tập, giải phóng sức sáng tạo cho nhà giáo và xây dựng văn hóa học tập suốt đời. Chủ động tìm kiếm, trọng dụng nhân tài ở tất cả các cấp từ chính những bài toán cấp thiết của địa phương và của quốc gia, mở rộng cánh cửa chiêu hiền, đãi sỹ từ muôn nơi, bao gồm cả cộng đồng trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, trách nhiệm của Thủ đô Hà Nội là bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản của Văn Miếu-Quốc Tử Giám; mọi nỗ lực trùng tu, tôn tạo phải tôn trọng tuyệt đối nét kiến trúc cổ kính và không gian lịch sử thiêng liêng. Thành phố phối hợp với ngành văn hóa, giáo dục, các cơ quan nghiên cứu sớm hoàn thiện tài liệu số hóa về di tích, giúp học sinh ở mọi vùng miền của Tổ quốc có thể dễ dàng tra cứu, cảm nhận và tự hào về truyền thống hiếu học của quê hương. Đảng bộ, chính quyền thủ đô tiên phong “đặt hàng chiến lược” đối với các trường đại học, viện nghiên cứu lớn nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn vô cùng cấp thiết của Hà Nội; mạnh dạn trao cơ hội để các nhà khoa học trẻ được dấn thân vào thực tiễn, biến ý tưởng, giải pháp sáng tạo thành sản phẩm phục vụ đời sống.
Các cấp ủy đảng triển khai quyết liệt các nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, về phát triển văn hóa Việt Nam, kết luận của Trung ương về những định hướng chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài. Khơi thông, tiếp nối mạch nguồn hào hùng của Quốc Tử Giám bằng không gian và môi trường học tập, làm việc cởi mở, năng động, sáng tạo; dành sự ưu tiên đặc biệt cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; dành không gian và thời gian để thầy cô tâm huyết, trọn vẹn với sứ mệnh truyền thụ kiến thức, trau đồi nhân cách và nuôi dưỡng ước mơ cho học trò…
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ, năm 2076, Quốc Tử Giám tròn mốc son một nghìn năm tuổi. Chúng ta sẽ trao truyền cho các thế hệ mai sau không chỉ một di sản nghìn năm nguyên vẹn mà cả những giá trị tư tưởng, khát vọng hiền tài và đạo học luôn tỏa sáng, trở thành nguồn lực tinh thần quý báu soi đường cho dân tộc Việt Nam tiến bước, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Trong không gian linh thiêng của Văn Miếu-Quốc Tử Giám, nơi hội tụ, lưu giữ những giá trị đặc sắc của nền giáo dục, khoa cử và truyền thống hiếu học Việt Nam, chương trình nghệ thuật đặc sắc gồm hai chương “Mạch nguồn đạo học” và “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” đã khơi dậy những cảm xúc tự hào và ước vọng tiếp nối truyền thống, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời đại mới.
