Năm 2007, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 11/2007/QĐ-BYT ban hành nguyên tắc, tiêu chuẩn “thực hành tốt nhà thuốc” (GPP) nhằm đảm bảo tốt công tác quản lý, mua bán thuốc, đặc biệt là thuốc đến tay người bệnh được đảm bảo chất lượng.
Theo lộ trình đề ra, đến hết năm 2011 tất cả các nhà thuốc phải đạt chuẩn GPP và đến hết 2013, tất cả các quầy thuốc phải đạt chuẩn này. Bởi vậy thời gian gần đây, rất nhiều nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn đang tăng tốc chuẩn bị các điều kiện để đạt tiêu chuẩn đề ra.
Cán bộ Sở Y tế kiểm tra tiêu chuẩn GPP tại Nhà thuốc Phạm Thị Hồng Oanh ở số 105, đường Cao Thắng, Hạ Long.
Nhà thuốc đã sẵn sàng
Trong thời gian này, Đoàn công tác của Sở Y tế đang gấp rút kiểm tra các cơ sở kinh doanh thuốc tân dược trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là các nhà thuốc.
Dược sĩ Phạm Thị Hồng Oanh, chủ Nhà thuốc Phạm Thị Hồng Oanh ở số 105, đường Cao Thắng, Hạ Long cho biết: “Trước đây, diện tích nhà thuốc của tôi chưa đầy 10m2. Để đảm bảo đủ điều kiện theo chuẩn GPP, vừa rồi tôi đã mở rộng diện tích lên hơn 20m2, lắp cửa kín, điều hòa, bồn rửa tay, nối mạng máy tính và đóng lại một loạt tủ thuốc mới. Cũng may, tôi không phải đi thuê nhà mà mở nhà thuốc tại nhà em gái nên mọi việc cũng thuận lợi hơn”.
Tuy là điểm thuê nhưng nhà thuốc (tại số nhà 79, đường Kênh Liêm, Hạ Long) do dược sĩ Lê Xuân Trường phụ trách đã thuyết phục chủ nhà để được phép sửa sang, đầu tư lại không gian nhà thuốc cho đạt chuẩn. Anh cho biết: “Tính sơ sơ kinh phí đầu tư đợt này cũng mất vài chục triệu. May mà chủ nhà cũng thoải mái, tạo điều kiện cho chúng tôi kinh doanh. Chắc chắn, nhiều nhà thuốc khác đi thuê địa điểm sẽ gặp khó khăn trong vấn đề nâng cấp, chỉnh trang lại nhà thuốc”.
Trong quá trình kiểm tra, Đoàn công tác của Sở Y tế đã tập trung kiểm tra các yêu cầu về cơ sở vật chất, nhân sự, trang thiết bị, ghi nhãn mác, hồ sơ sổ sách, tài liệu chuyên môn... của các nhà thuốc. Đồng thời, kiểm tra, phỏng vấn cả kiến thức thực tế của dược sĩ, nhân viên bán hàng... Chị Bùi Thị Tuyết, Trưởng Phòng Nghiệp vụ Dược, Sở Y tế, cho biết: “Qua kiểm tra một loạt các nhà thuốc trong đợt này, chúng tôi nhận thấy các đơn vị đều đầu tư tốt về sơ sở vật chất, nhân lực. Phần lớn nhà thuốc đều đủ điều kiện để cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn GPP, một số cơ sở còn thiếu một vài tiêu chuẩn nhỏ và đã được đoàn kiểm tra, hướng dẫn khắc phục kịp thời”.
Góp phần bảo đảm sức khỏe cho người bệnh
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 13 Công ty cổ phần, Công ty TNHH và Chi nhánh của Công ty dược; hơn 300 quầy thuốc và đại lý thuốc tân dược; hơn 120 nhà thuốc tư nhân và nhà thuốc doanh nghiệp... Để đảm bảo các điều kiện theo chuẩn GPP đòi hỏi các nhà thuốc, quầy thuốc đầu tư khá lớn; song hầu hết các cơ sở đều chấp hành khá tốt. Trong các đợt tập huấn cho các cơ sở hành nghề dược trên địa bàn, Sở Y tế đều thông báo rõ các quy định của Bộ Y tế và thời gian mà các nhà thuốc, quầy thuốc phải đạt chuẩn đề ra. Từ đầu tháng 3-2011 đến nay, Sở Y tế đã tiến hành kiểm tra khoảng 30 nhà thuốc, quầy thuốc để cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn GPP.
Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh đã có khoảng 70% nhà thuốc và hơn 25% quầy thuốc đạt chuẩn GPP. Từ khi đạt chuẩn, hoạt động của các nhà thuốc này đã đi vào chiều sâu, phục vụ người bệnh có chất lượng hơn. Trong quá trình bán thuốc, nhà thuốc thực hiện quy trình theo dõi thuốc thường xuyên. Khi bệnh nhân đến khám bệnh và mua thuốc đều được tư vấn sử dụng và lưu lại thông tin cá nhân (tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại) để khi có bất kể sự cố nào, nhà thuốc đều có phản hồi ngay đến người bệnh. Khi các nhà thuốc, quầy thuốc thực hiện tiêu chuẩn GPP, người dân sẽ yên tâm mua được loại thuốc đảm bảo chất lượng, được tư vấn kịp thời tránh những tương tác đáng tiếc giữa các loại thuốc xảy ra...
Mặc dù vậy, trong quá trình phấn đấu đạt chuẩn đề ra, nhiều nhà thuốc, quầy thuốc gặp không ít khó khăn. Bởi thực tế, số tiền đầu tư cơ sở vật chất để đạt chuẩn không nhỏ. Trong khi đó, nhiều cơ sở phải đi thuê địa điểm nên được chủ nhà đồng ý sửa sang lại nhà theo chuẩn rất khó khăn. Đã thế, một số cơ sở rơi vào tình trạng đầu tư chưa đầy năm đã bị chủ nhà đòi lại địa điểm cho thuê hoặc liên tục tăng giá khiến vốn đầu tư của chủ cơ sở mất trắng. Còn với những cơ sở ở các huyện miền núi hay cơ sở ở khu vực nông thôn, lượng người mua ít nên thu hồi vốn đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị khá khó khăn. Mặc dù vậy, các cơ sở vẫn phải chấp hành theo quy định bởi mục tiêu lớn nhất vẫn là mang lại quyền lợi cho người bệnh. Chị Bùi Thị Tuyết, Trưởng Phòng Nghiệp vụ Dược, Sở Y tế, cho biết: “Đến hết thời hạn Bộ Y tế quy định, Sở sẽ tăng cường kiểm tra các quầy thuốc nhà thuốc chưa đạt chuẩn GPP trên địa bàn. Những nhà thuốc này lúc đó chỉ được bán thuốc không kê đơn, nếu không sẽ bị xử phạt nghiêm”.
Hiện nay, ngành Y tế đang chịu sức ép lớn, vừa đảm bảo dịch vụ thuận tiện cho dân mua thuốc (phát triển mạnh hệ thống nhà thuốc) vừa phải đảm bảo nâng cao chất lượng các nhà thuốc. Tuy nhiên, để đảm bảo lập lại trật tự trong kinh doanh dược phẩm, mặt hàng đặc biệt tác động lớn đến sức khoẻ người dân thì việc xây dựng đảm bảo lộ trình GPP là rất cần thiết. Muốn vậy, cần phải đẩy mạnh khâu tuyên truyền, nâng cao nhân thức cho người dân, bệnh nhân trên địa bàn về hiệu quả, chất lượng của nhà thuốc đạt chuẩn GPP.
Điều kiện để các nhà thuốc, quầy thuốc đạt chuẩn GPP: Chủ nhà thuốc phải có chứng chỉ hành nghề dược, tức là phải tốt nghiệp đại học dược.
Nhân viên trực tiếp bán thuốc phải có bằng cấp chuyên môn về dược và phải mặc áo blu trắng, sạch sẽ, gọn gàng, có đeo biển ghi rõ tên, chức danh. Khu vực bán thuốc có diện tích tối thiểu là 10m2, có chỗ rửa tay cho người bán thuốc, có đủ thiết bị để bảo quản thuốc tránh được ảnh hưởng bất lợi của ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, sự ô nhiễm, sự xâm nhập của côn trùng.
Không được dùng các bao bì ra lẻ thuốc có chứa nội dung quảng cáo các thuốc khác để làm túi đựng thuốc. Nhà thuốc không được tiến hành các hoạt động thông tin, quảng cáo thuốc tại nơi bán thuốc trái với quy định về thông tin quảng cáo thuốc. Nguồn thuốc cũng phải mua từ các cơ sở kinh doanh dược phẩm hợp pháp và chỉ mua các thuốc được phép lưu hành và có chất lượng đảm bảo.
Nhân viên nhà thuốc phải được đào tạo liên tục, đảm bảo phục vụ khách hàng một cách chuyên nghiệp.
Phải có sổ sách, hồ sơ, các tài liệu chuyên môn và thường xuyên ghi chép hoạt động mua, bán thuốc.