Tiểu thuyết Czech kinh điển được giới thiệu đến độc giả Việt Nam

NXB Phụ nữ Việt Nam ra mắt tiểu thuyết "Lời nguyện cầu cho Katerina" của nhà văn Cộng hòa Czech Arnošt Lustig, tác phẩm xúc động về thảm họa Holocaust.

Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt bản dịch tiếng Việt của tiểu thuyết "Lời nguyện cầu cho Katerina" - một tác phẩm đặc sắc của nhà văn Czech Arnošt Lustig (1926 - 2011). Đây là một trong những cuốn tiểu thuyết tâm lý nổi tiếng viết về thảm họa Holocaust, được đánh giá mang sức nặng tinh thần và đạo lý vượt thời gian.

Lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật năm 1943, "Lời nguyện cầu cho Katerina" kể câu chuyện bi thương của một nhóm thương nhân Do Thái giàu có bị phát xít Đức lừa gạt và giết hại. Tâm điểm của tác phẩm là Katerina Horovitzová - cô gái vũ công 19 tuổi, người đã trải qua hành trình thức tỉnh đầy đau đớn giữa những dối trá, phản bội và tội ác chiến tranh.

Từ một cô gái ngây thơ sợ hãi cái chết, Katerina dần nhận ra giá trị của nhân phẩm và quyền được sống của con người. Ở cao trào, cô là người duy nhất dám phản kháng lại kẻ thù, chọn cái chết để giữ trọn nhân cách, trở thành biểu tượng của lòng can đảm và khát vọng tự do.

Không chỉ mô tả Holocaust như một thảm họa thể xác, Arnošt Lustig còn nhìn nhận nó như thảm họa của tinh thần - nơi con người bị thao túng, bị cướp đi niềm tin và nhân phẩm.

"Sự sỉ nhục là điều tồi tệ nhất mà con người có thể phải chịu đựng… Tôi coi sự sỉ nhục gần như tương đương với tội giết người", nhà văn từng viết. Từ đó, "Lời nguyện cầu cho Katerina" trở thành một lời cảnh tỉnh nhân loại về giá trị của lòng nhân ái, về sự cần thiết của ký ức để không ai quên được những gì con người có thể gây ra cho nhau.

Trải nghiệm từng là nạn nhân của Holocaust giúp Lustig viết bằng tất cả sự thấu hiểu và trân trọng con người. Ông từng nói: "Người đã từng ở Auschwitz có thể thoát ra ngoài. Nhưng Auschwitz thì không bao giờ thoát ra khỏi họ". Câu nói ấy không chỉ là hồi ức cá nhân, mà còn là lời nhắc về vết thương tinh thần không thể tẩy xóa của nhân loại.

Dù trong khổ đau, Lustig vẫn tin vào điều thiện, vào "cái đẹp trong tâm hồn con người", như ông từng khẳng định: "Tôi trở lại với con người bởi vì tôi quan tâm đến cái gì là tốt đẹp trong họ, ngay cả trong những hoàn cảnh tồi tệ nhất".

Được viết chỉ trong 12 ngày và xuất bản lần đầu năm 1964, "Lời nguyện cầu cho Katerina" nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn học. Tác phẩm được dựng thành phim truyền hình cùng tên (1965), đoạt giải Nhất tại Liên hoan phim Monte Carlo năm 1966, và được chuyển thể sân khấu nhiều lần.

Tính đến năm 2024, cuốn sách đã tái bản 14 lần, dịch ra 16 ngôn ngữ và nằm trong danh mục đọc bắt buộc của học sinh trung học phổ thông tại Czech.