Đặc thù làm việc trong môi trường đầy khắc nghiệt, nguy hiểm, đòi hỏi những người làm công tác tìm kiếm cứu nạn (TKCN) trên biển luôn cần sự ủng hộ cả về tinh thần, vật chất để có thể làm tốt công việc hệ trọng này. Trong đó, sự đầu tư về cơ sở vật chất để từng bước chuyên nghiệp là một trong những việc làm cấp thiết nhất...
Điều kiện tự nhiên, khí hậu biển ngày càng khắc nghiệt cộng với sự phát triển nhanh chóng của các ngành kinh tế biển tạo nên mật độ giao thông trên biển ngày càng tăng cao; tình trạng phương tiện lạc hậu, cũ nát và không được quản lý chặt chẽ về mặt kỹ thuật... Tổng hòa các nguyên nhân trên đang khiến tai nạn, sự cố hàng hải ngày càng gia tăng. Các tai nạn, sự cố trên biển có thể xảy ra bất cứ lúc nào ở bất cứ đâu với nhiều hình thức khác nhau. Và không phân biệt quy mô, tính chất, nguyên nhân hay đối tượng bị nạn, nhiệm vụ của Trung tâm Lặn cứu nạn và Thể thao dưới nước là phải tổ chức ứng cứu bằng tất cả khả năng có thể của mình. Trao đổi về vấn đề này, ông Đỗ Bá Sơn, Giám đốc Trung tâm Lặn cứu nạn và Thể thao dưới nước Quảng Ninh, cho biết: "Hoạt động TKCN hàng hải là một hoạt động hết sức nặng nhọc, nguy hiểm và độc hại, đặc biệt là nguy hiểm đến tính mạng đối với lao động là thuyền viên phục vụ trên các tàu chuyên dụng. Các tai nạn, sự cố hàng hải thường xuyên xảy ra vào những thời điểm mưa bão, sóng gió, thời tiết phức tạp, khi các phương tiện vận tải biển tìm nơi trú ẩn an toàn thì các phương tiện thường trực TKCN và cán bộ chỉ đạo nghiệp vụ phải đến vùng bão tố hoặc vùng biển có gió mạnh thổi liên tục, thậm chí tuần này qua tuần khác để làm nhiệm vụ...". Mặt khác, do khu vực trách nhiệm TKCN của Quảng Ninh tương đối rộng và địa hình phức tạp, trải dài, chính vì vậy đây là một trong những nguyên nhân chính làm cho công tác TKCN gặp không ít khó khăn. Mặc dù hiện nay ở các doanh nghiệp kinh doanh trên biển như: Ban Quản lý Vịnh, Sở Giao thông - Vận tải, Cảng vụ Quảng Ninh v.v.. đều có những đội TKCN riêng, thế nhưng họ cũng chỉ có thể thực hiện được những việc TKCN nhỏ chứ chưa thể đảm đương được những vụ việc lớn hơn. Chính vì vậy nhiều khi công tác TKCN chưa thể đáp ứng được yêu cầu đề ra, đặc biệt là đối với những tình huống phản ứng nhanh. Bên cạnh đó, Quảng Ninh có Vịnh Hạ Long, hàng ngày có hàng trăm du khách đi thăm Vịnh nên công tác TKCN trên biển đòi hỏi phải có sự chuẩn bị thật chu đáo và hiệu quả hơn. Trong năm 2010, tại Vịnh Hạ Long cũng đã xảy ra một số vụ việc cháy tàu khi khách đi tham quan trên Vịnh, tuy nhiên nhờ sự phối hợp kịp thời nên không có trường hợp nào hậu quả xảy ra quá nặng nề. Với công việc mang đặc thù riêng nên thủy thủ, thuyền viên tàu TKCN của Trung tâm Lặn cứu nạn và Thể thao dưới nước thường xuyên phải sống trong môi trường chật hẹp trên tàu, chịu sóng gió trên các vùng biển khác nhau. Trong điều kiện thời tiết xấu, việc tiếp cận, chống chìm và cứu nạn nhân là công việc đặc biệt nguy hiểm, có khả năng rủi ro về tính mạng rất cao, điều này đòi hỏi thuyền viên tàu TKCN chuyên dụng phải tinh thông nghiệp vụ, được huấn luyện thường xuyên với các giáo án riêng và phải có lòng dũng cảm, yêu nghề, sẵn sàng chấp nhận rủi ro... Công tác TKCN trên biển cần tiến hành khẩn trương, phản ứng rất nhanh, các tai nạn hàng hải lại thường xảy ra theo mùa và tập trung tại một số khu vực biển có điều kiện thời tiết khí hậu khắc nghiệt. Trong một số loại tai nạn, để trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường và động viên tinh thần thuyền viên khi ra khơi trong điều kiện thời tiết rất xấu, các cán bộ quản lý cũng được yêu cầu phải xuống tàu cùng thuyền viên đi làm nhiệm vụ. Ngoài ra, công tác thường trực trên bờ phải tiếp xúc hàng ngày với môi trường nhiễm từ cao cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe của viên chức quản lý.
Cứu hộ tàu Biển Mơ trên Vịnh Hạ Long.
Ảnh: Anh Tuấn
Cần phải nói rằng, ngoài lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao thì phải yêu nghề lắm những người làm công tác TKCN mới có thể gắn bó với nghề nguy hiểm này. Công việc của họ là công việc nhân đạo, khi tất cả mọi người về nơi an toàn thì họ lại tiến vào nơi nguy hiểm nhất. Tất cả những điều này đòi hỏi mọi người cần có sự trân trọng, từ đó quan tâm hơn nữa đến những người làm công việc đặc biệt này.