Hầu như bất kỳ lĩnh vực kinh doanh nào cũng từng phải đối mặt với khủng hoảng. Tuy nhiên, chỉ số ít nhà đầu tư biết cách tận dụng cơ hội ấy.
Thất bại của người này là cơ hội cho người khác hay “khi người ta chết là lúc mình sống” là nhận định chung của nhiều nhà kinh doanh.
Thay đổi tầm nhìn từ những bài học lớn
Nhận định trên không chỉ đúng đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực chứng khoán, vàng, bất động sản mà còn trên nhiều lĩnh vực khác như kinh doanh, buôn bán nhỏ.
Tuy nhiên, nhiều người trong chúng ta lại không biết tận dụng thời cơ. Họ giải thích: “Doanh nghiệp cơ sở của tôi nhỏ, làm sao đấu lại các công ty lớn hay “Các công ty lớn còn chết, mình nhỏ mà ăn thua gì”. Thế là họ chấp nhận số phận và để cơ sở, doanh nghiệp của mình bị cuốn theo cơn lốc khủng hoảng.
Tuy nhhiên, đã có nhiều nhà đầu tư trên thế giới tìm thấy con đường tăng trưởng và phát triển từ thất bại của người khác.
Điển hình là John Neff, một nhà đầu tư chứng khoán nổi tiếng của Mỹ, cựu lãnh đạo của quỹ đầu tư Windsor.
Với phương châm mua rẻ bán cao, ông tìm kiếm và thu mua cổ phiếu giá rẻ từ những công ty bị chê. Sau một thời gian, số cổ phiếu rẻ gia tăng giá trị trở lại. Ông đem bán dần chúng cho các nhà đầu tư để thu lợi nhuận.
Tương tự, Carlos Slim là một trong những người đàn ông giàu nhất thế giới với giá trị tài sản khoảng 59 tỷ đô-la Mỹ. Có lúc, ông vượt qua cả vị trí giàu nhất thế giới của Bill Gates. Ông là một minh chứng điển hình của những doanh nhân sống và phát triển trong khi nhiều người khác đang khốn đốn, khủng hoảng.
Carlos thường mua các công ty đang làm ăn thua lỗ với giá thấp. Sau đó, ông đầu tư tiền vào để phát triển và mở rộng quy mô.
Ông tiết lộ: “Khi quyết định mua lại một công ty nào, tôi thường nhìn vào tiềm năng phát triển của nó. Các công ty này thường đang gặp nhiều khó khăn nên tôi mua lại được với giá thấp. Đó chính là ưu điểm”.
“Tất nhiên, tôi phải dự báo được khả năng phát triển của công ty dựa trên số liệu và những kế hoạch công ty đang tiến hành. Đó là nguyên tắc để thành công chứ không phải phép màu”.
Qua hai bài học trên, chúng ta có thể nhận thấy tình hình khủng hoảng không phải ngõ cụt cho sự nghiệp đầu tư cũng như kinh doanh của bạn.
Tâm lý đám đông phá hỏng cơ hội
Những tháng đầu năm 2008, một số nhà đầu tư chứng khoán lao đao khi cổ phiếu sụt giảm. Những nhà đầu tư bất động sản khốn đốn vì lãi suất ngân hàng tăng cao trong khi bất động sản hạ giá. Những nhà đầu tư vàng cũng thấp thỏm khi giá vàng trồi sụt thất thường.
Nhiều người trong số họ phải gánh nợ ngân hàng cũng với nhiều khoản nợ lãi mẹ đẻ lãi con. Để giảm lỗ, họ phải bán đổ bán tháo cổ phiếu, bất động sản với hy vọng vớt vát phần nào. Càng bán, họ lại càng lỗ.
Tương tự, khi xảy ra khủng hoảng, những người làm nông thường ồ ạt làm theo số đông. Ví dụ khu cà - phê rớt giá, nhiều nông dân chán nản chặt bỏ hàng loạt cây cà - phê để trồng cây khác. Đến khi cà-phê tăng giá, họ ồ ạt trồng lại.
Với những người nuôi gà, lợn, khi có dịch bệnh, họ ồ ạt rã bầy, phá chuồng để chăn nuôi gia súc khác. Khi thịt gà, thịt lợn lên giá, họ mới rủ nhau gây dựng lại đàn từ đầu.
Tâm lý đám đông này có tác động gây nên khủng hoảng thừa hoặc thiếu trong tất cả các lĩnh vực. Những nhà đầu tư hoặc kinh doanh trong cùng lĩnh vực có thể “chết chìm” với nhau mà không cách nào thoát ra được.
Theo thạc sĩ Đinh Thế Hiền, giám đốc Viện nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng, tâm lý đám đông là đặc điểm của phần lớn những nhà kinh doanh và đầu tư trong nước. Tâm lý này tác động lớn đến xu hướng lên hay xuống của lĩnh vực đầu tư.
Số đông thường ngại đầu tư khác người vì thiếu tự tin và sợ rủi ro. Ngoài ra, việc không có vốn cầm cự trong khủng hoảng cũng là nguyên nhân khiến nhiều người đành để mặc thời thế đẩy đưa.
Nếu chủ động hành động ngược lại, họ có thể nắm bắt cơ hội để vực dậy.
Anh Nguyễn Nhơn Quý, nhân viên Công ty Chứng khoán Thăng Long, chia sẻ bí quyết sinh tồn: “Khi thấy cổ phiếu xuống, tôi không đầu tư theo kiểu dài hạn như trước”.
“Với những loại cổ phiếu giá trị, tôi tạm thời gác chúng qua một bên để cho cơ hội lên giá lại”.
“Song song đó, tôi tìm cách “lướt sóng ngắn” (mua các cổ phiếu giá thấp và ngay khi chúng lên giá, nhà đầu tư bán ngay) để kiếm thu nhập và duy trì trong thời gian chờ đợi”.
Nhà đầu tư giỏi phải biết chờ đợi
Hiện nay, nhiều nhà đầu tư vàng và bất động sản cũng áp dụng “lướt sóng ngắn” để sinh tồn. Ở những lĩnh vực kinh doanh khác, bạn vẫn có cơ hội phát triển khi xảy ra khủng hoảng.
Ví dụ như trong cơn khủng hoảng sữa và một số loại thực phẩm bị nhiễm chất melamine trong thời gian vừa qua, nhiều công ty uy tín cũng bị vạ lây. Doanh số sụt giảm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, một số công ty sữa đã biến đó thành cơ hội để khẳng định chất lượng của mình bằng những chứng nhận kiểm định an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Đồng thời, họ tăng cường các hoạt động quảng cáo, khuyến mãi để thu hút người tiêu dùng.
Cũng trong năm qua, khi giá cả tăng cao, rất nhiều người quyết định tạm đóng của doanh nghiệp vì nhân công bỏ đi, khách hàng cắt hợp đồng.
Để vượt qua được giai đoạn này, chị Nguyễn Thị Thu Sương, giám đốc SuongGroup, chuyên hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo và thời trang, đã lội người dòng bằng chính sách giữ người.
“Tôi hỗ trợ cho nhân viên thêm tiền xăng và phụ cấp ăn trưa. Bằng cách này, nhân viên cảm thấy mình được cấp trên quan tâm, chia sẻ nên gắn bó hơn với công ty và giúp công ty vượt qua khủng hoảng”.
“Một nhân viên nghỉ việc sẽ để lại lỗ hổng rất lớn và có thể kéo theo phản ứng dây chuyền. Công ty không có nhân lực, chắc chắn sẽ khốn đốn và lao đao hơn”, chị Thu Sương chia sẻ.
Làm sao để thắng lợi sau khủng hoảng
Có thể nói, khủng hoảng như một cơn bão. Điểm an toàn nhất chính là tâm bão.
Nếu bạn tìm thấy tâm bão để trú ẩn và quan sát tình hình để thích ứng kịp thời, bạn sẽ tồn tại. Trong lúc khủng hoảng, bạn sẽ chứng kiến nhiều doanh nghiệp sụp đổ. Từ điểm yếu của họ , bạn rút ra bài học kinh nghiệm cho mình để tạo nên sự khác biệt.
Nếu đầu tư vào thị trường chứng khoán, ngoại tệ, vàng, bất động sản, bạn cần cân nhắc về giá trị và thời điểm, Nếu bạn mua chứng khoán với giá chưa “chạm đáy”, bạn có nguy cơ bị lỗ rất cao. Bạn chỉ nên mua khi giá thấp hơn giá trị thật.
Đầu tư theo dạng này, bạn không nên quan tâm đến xu tế chung và phải cân nhắc hành động ngược hướng với các nhà đầu tư khác. Bạn phải thật tự tin và có óc phán đoán, quan sát tốt.
Nếu khủng hoảng xảy ra do tác động khách quan như trường hợp sữa có chứa melamine, bạn cần tăng cường quảng cáo để củng cố lòng tin cho khách hàng. Hãy đẩy mạnh dịch vụ chăm sóc khách hàng để nuôi dưỡng lòng trung thành của họ.
