Từ năm 2000 đến nay, trên địa bàn phường Giếng Đáy (TP Hạ Long) có hơn 10 dự án triển khai, ảnh hưởng đến rất nhiều hộ dân. Cùng đó là tốc độ đô thị hoá nhanh khiến đời sống, sinh hoạt của nhiều hộ dân thay đổi, mối quan hệ xóm giềng cũng có chiều hướng phức tạp hơn.
Bởi vậy, Giếng Đáy là phường có nhiều đơn thư khiếu nại, kiến nghị. Tình hình lại càng có vẻ rối hơn khi người dân gửi đơn thư vượt cấp, một đơn nhưng sao nhiều bản gửi tới rất nhiều nơi... Làm gì để nắm rõ tình hình, thực trạng khiếu kiện, qua đó tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương giải quyết tốt đơn thư? Sau nhiều lần trăn trở, Bí thư Đảng uỷ phường Bùi Xuân Nghiêm nhận thấy, việc nắm chắc tình hình, góp phần giải quyết đơn thư từ cơ sở là hết sức quan trọng. Tuy vậy, do nhận thức của nhiều cán bộ phường và người dân xưa nay thì cứ “đơn thư là của... lãnh đạo” nên người dân thì cứ phải gặp lãnh đạo để trình bày còn cán bộ chức năng thì coi như không phải việc mình. Trong khi đó, nhiều khi lãnh đạo còn bận rộn với rất nhiều việc khác nên không thể có thời gian đi thực tế, nắm đúng tình hình, vụ việc của người dân. Vậy tại sao lại không có một bộ phận để giúp cấp uỷ, chính quyền làm việc này?
Từ ý tưởng đó, tháng 4-2006, Đảng uỷ phường Giếng Đáy đã thành lập “Tổ công tác giúp Ban Thường vụ Đảng uỷ lãnh đạo, chỉ đạo việc giải quyết đơn thư khiếu kiện”, với chức năng, nhiệm vụ được giao là “nắm tình hình, mở sổ sách theo dõi, đánh giá kết quả việc tiếp nhận, giải quyết đơn thư thuộc thẩm quyền của địa phương, đôn đốc tiến độ giải quyết, tham mưu giúp Ban Thường vụ lãnh đạo, chỉ đạo những tồn tại, vướng mắc trong quá trình giải quyết và đề xuất các giải pháp hoặc kiến nghị với cấp trên những nội dung khiếu kiện không thuộc thẩm quyền của phường”. Tổ công tác có 5 người, do đồng chí Đỗ Ngọc Minh, Phó Chủ nhiệm UBKT của Đảng uỷ phường làm tổ trưởng. Thành viên là Chủ tịch MTTQ, Hội CCB và Phó Công an phường. Từ khi thành lập, tổ công tác đã làm được nhiều công việc, tích cực giúp địa phương giải quyết đơn thư, mâu thuẫn trong nhiều vụ việc. Mới đây, phường nhận được đơn của bà Dậu ở khu 3 kiến nghị việc ông khu trưởng đổ đất nhà ông cao hơn khiến nước chảy hết vào nhà bà. Tổ trưởng Minh kể: thoạt đầu khi đọc xong đơn của bà Dậu, với những lời lẽ căng thẳng trách móc ông khu trưởng khiến chúng tôi thấy tình hình có vẻ phức tạp. Tổ công tác cùng 1 Phó Chủ tịch UBND phường, cán bộ địa chính phường, đại diện của Hội Phụ nữ, Hội Người cao tuổi đến gặp 2 bên gia đình, xem thực trạng tình hình thì thấy có sự việc nước chảy nhưng chỉ qua sân chứ không vào nhà bà. Chúng tôi đã phân tích phải trái, hoà giải kín kẽ, sau một buổi tối thì bà Dậu thôi không kiện nữa. Hay như việc ông Nguyễn Văn Bằng, ở tổ 8, khu 6 có đơn gửi phường về việc nhà hàng xóm chặn hết phần đất mà trước đây là lối đi của gia đình ông. Tổ công tác đã nghiên cứu quy hoạch và đề nghị phường kịp thời cấp cho gia đình ông 1 lối đi rộng hơn 1m nên không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt của gia đình.... Bên cạnh việc giải quyết những kiến nghị, mâu thuẫn hàng xóm láng giềng như trên, tổ công tác đã giúp cấp uỷ nắm bắt về những đơn tố cáo mà nếu không tìm hiểu sẽ thấy rất nghiêm trọng, như đơn của ông Ngô Minh Liệu, ở khu 2 là ví dụ. Đảng uỷ phường Giếng Đáy nhận được đơn chuyển từ Thành uỷ Hạ Long và Đài Tiếng nói Việt Nam cũng như nhiều cơ quan khác về việc ông Liệu tố cáo ông Phiện, ông Đồng là bí thư chi bộ và trưởng khu 2 với các hành vi “lộng hành, áp đặt, vụ lợi, thoái hoá, biến chất, ức chế dân và vi phạm nhân quyền” và một số nội dung khác. Tổ công tác đã khảo sát thực trạng và có văn bản thông báo tới người kiện những thông tin xung quanh nội dung tố cáo, trong đó trả lời rõ ràng những nội dung đơn thư qua đó giúp người kiện có nhiều thông tin để có cái nhìn khách quan, đúng đắn chứ không thể nói quá lên hay thích viết gì thì viết như nội dung đơn...
Năm 2006, có 49 đơn thư gửi đến phường Giếng Đáy, trong đó phường nhận được 22 đơn, còn lại là thành phố chuyển về. Tổ công tác giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo đã trực tiếp khảo sát, tham mưu và đôn đốc phường giải quyết dứt điểm được 11 đơn, tham mưu, đề xuất hướng để thành phố giải quyết dứt điểm được 18 đơn khác. Bởi giải quyết dứt điểm được như vậy nên từ đầu năm đến nay, số đơn thư của người dân gửi đi các nơi hoặc gửi lên phường giảm hẳn.
Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Tổ công tác khá bài bản, nghiêm túc. Sổ sách theo dõi việc giải quyết đơn thư được làm cẩn thận, cập nhật thông tin thường xuyên về việc giải quyết. Khâu đề xuất, tham mưu cho Ban Thường vụ Đảng uỷ hướng giải quyết được đánh giá là đúng và trúng. Việc đôn đốc giải quyết đơn thư với UBND phường được làm thường xuyên nên tiến độ giải quyết vụ việc cũng như có văn bản rành mạch gửi người dân thông báo kết quả giải quyết vì thế cũng nhanh chóng hơn.
Nhiều năm nay, tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh có chiều hướng gia tăng và phức tạp, một phần trong đó có nguyên nhân từ việc nhiều cơ sở xã, phường, đoàn thể chính trị chưa thực sự coi trọng việc giải quyết hoặc tham mưu giải quyết đơn thư. Nhiều nơi có tình trạng hội viên phụ nữ đi kiện đã lâu mà lãnh đạo hội không hay biết hoặc không tham gia tìm hiểu để tư vấn hay cung cấp thông tin cần thiết cho cả người đi kiện và cấp uỷ, chính quyền, khiến hiệu quả giải quyết ở cơ sở chưa cao... Bởi vậy việc phường Giếng Đáy có tổ công tác giúp Ban Thường vụ Đảng uỷ giải quyết đơn thư khiếu kiện và hoạt động có hiệu quả như vậy là giải pháp thiết thực, hiệu quả, và cần thiết được nhân rộng ở nhiều địa phương trong tỉnh.
