Theo báo cáo của Sở Công thương, 6 tháng đầu năm nay kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của tỉnh đạt khoảng 817,6 triệu USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ , trong đó xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 86 triệu USD, tăng 12,7%.
Xuất khẩu hàng hoá qua điểm thông quan Lục Lầm (Móng Cái).
Hiện nay, hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc chủ yếu vẫn thực hiện qua đường biên mậu do vậy vẫn tiềm ẩn những dấu hiệu không ổn định, khó lường. Hệ thống giao thông đường bộ Hạ Long - Móng Cái và đường nội thị nhỏ hẹp đã xuống cấp gây khó khăn trong việc vận chuyển hàng hoá của doanh nghiệp. Đặc biệt là hệ thống giao thông đường thuỷ hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Hầu hết các bến, cảng phục vụ cho công tác xuất nhập khẩu hàng hoá trên địa bàn Móng Cái đều phụ thuộc vào nước thuỷ triều lên xuống, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá nói chung và xuất khẩu hàng nói riêng. Trong 6 tháng đầu năm, các ngành, địa phương đã chủ động phối hợp giải quyết, tháo gỡ vướng mắc cho các hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý cũng như các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh còn một số tồn tại cần được khắc phục sớm. Hoạt động xuất nhập khẩu tuy phát triển nhưng thiếu tính ổn định, tốc độ tăng trưởng của một số mặt hàng xuất khẩu chưa bền vững. Theo đánh giá của giới chuyên môn, một trong những nguyên nhân dẫn đến việc sụt giảm số lượng hàng hoá xuất khẩu của tỉnh ta là do các doanh nghiệp xuất khẩu chưa thích ứng nhanh, thiếu thông tin về thay đổi chính sách, về nhu cầu của các thị trường truyền thống. Trong quan hệ thương mại với Trung Quốc do bị động nhiều về việc nắm bắt thông tin, cơ chế chính sách của phía đối tác nên các doanh nghiệp của ta không quản lý được giá cả các loại hàng hoá, thậm chí còn có hiện tượng tranh mua, tranh bán dẫn đến việc đánh giá sai lệch quan hệ cung - cầu, bị đối tác phía Trung Quốc ép giá và bị thua thiệt nhiều trong lĩnh vực xuất khẩu cao su, hàng nông sản, hải sản... Bên cạnh đó, năm 2008, doanh nghiệp xuất khẩu của tỉnh đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt cùng với những tác động tiêu cực của thị trường thế giới trong khi những hỗ trợ, chính sách ưu đãi của Nhà nước về vốn vay, thuế, thưởng xuất khẩu... gần như không còn nữa. Việc nước ta gia nhập WTO đã mở ra cơ hội lớn cho hoạt động xuất khẩu hàng hoá của các doanh nghiệp. Theo cam kết, một số mặt hàng được bãi bỏ hạn ngạch, cắt giảm thuế mạnh từ 60%, 40% xuống còn 20% và một số mặt hàng có thuế suất bằng 0%. Một thực tế là các doanh nghiệp nước ngoài tận dụng rất tốt các cơ hội này còn doanh nghiệp QN chưa tận dụng được cơ hội trong cắt giảm thuế quan và phi thuế quan để xuất khẩu các mặt hàng lợi thế trong khi đó chúng ta lại vấp phải các hàng rào phi thuế quan như các tiêu chuẩn về chất lượng hàng hoá, vệ sinh an toàn thực phẩm theo các chuẩn mực quốc tế dẫn đến tình trạng sụt giảm về số lượng hàng hoá xuất khẩu đặc biệt là nông sản và hải sản tươi sống. Cán cân thương mại còn lệch theo chiều hướng không có lợi cho xuất khẩu, tỷ lệ nhập siêu còn lớn. Theo thống kê của Sở Công thương, 6 tháng đầu năm 2008 kim ngạch hàng hoá qua các cửa khẩu của tỉnh đạt 3,62 tỷ USD, tăng 56,2%. Riêng nhập khẩu hàng hoá qua địa bàn đạt 1,68 tỷ USD, tăng 72,7% so với cùng kỳ năm 2007. Một số mặt hàng nhập khẩu tăng đột biến như phân đạm, phôi thép, thép thành phẩm, ô tô nguyên chiếc...
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thị Liễu, Phó giám đốc Sở Công thương cho rằng: Việc dừng xuất khẩu than qua Khu chuyển tải Vạn Gia từ ngày 1-6-2008 cũng sẽ ảnh hưởng đến chỉ tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn. Tuy nhiên, bù lại một số hoạt động của doanh nghiệp đem lại kim ngạch xuất khẩu sẽ tăng như công nghiệp đóng tàu, các dịch vụ thương mại, dịch vụ cảng biển, một số mặt hàng qua chế biến như dầu thực vật, đĩa DVD... Đặc biệt sản lượng thuỷ sản, cao su đang vào mùa thu hoạch sẽ là nguồn nguyên liệu cung ứng cho chế biến hàng xuất khẩu, tạo ra giá trị xuất khẩu cao hơn những tháng đầu năm.Trong thời gian tới để xuất khẩu tăng trưởng bền vững thì việc xây dựng và triển khai các chính sách khuyến khích xuất khẩu phù hợp với quy định của WTO như bảo hiểm xuất khẩu, mở rộng danh mục mặt hàng xuất khẩu được hưởng chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước là việc làm cần thiết. Với những thuận lợi, khó khăn trên dự báo năm 2008, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh sẽ đạt 1.500 triệu USD, bằng 103,88% kế hoạch năm và tăng 16,46% so với cùng kỳ năm 2007.
