Trên đất nước Việt Nam đã có không ít con sông từng ghi dấu chiến công trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, nhưng hiếm có con sông nào ghi đậm dấu ấn oanh liệt như sông Bạch Đằng. Không phải vô tình mà sông Bạch Đằng đã được vua Minh Mạng chọn và cho khắc lên trên cửu đỉnh bằng đồng, đúc năm 1836 và đặt tại kinh thành Huế.
Di tích đền Trần Hưng Đạo, nơi sẽ diễn ra lễ khai mạc Lễ hội kỷ niệm 720 năm chiến thắng Bạch Đằng.
Năm nay là tròn 720 năm (1288-2008) diễn ra trận đại thắng trên sông Bạch Đằng, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông lần thứ ba dưới thời nhà Trần. 720 năm là một khoảng thời gian dài của dòng chảy thời gian. Con người và vạn vật đã đổi thay. Tuy nhiên, vẫn có những cái gần như không mất đi, đó là di tích trận địa cọc năm xưa, là những đền, miếu bên bờ sông mà dân gian đã lập nên để thờ các vị anh hùng dân tộc v.v... và cả những câu chuyện truyền thuyết in đậm trong tâm khảm của những người dân Hà Nam, Yên Hưng từ thế hệ này sang thế hệ khác. Họ tự hào được sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống lịch sử, tự hào về những chiến công oai hùng của cha ông năm xưa ngay trên đất quê hương...
Với vinh dự và trách nhiệm là địa phương quản lý di tích, dù còn gần 2 tháng nữa mới tới lễ hội (mùng 8-3 âm lịch) nhưng Yên Hưng đã và đang chuẩn bị gấp rút các công việc cần thiết cho lễ hội thành công. Huyện đã thành lập Ban chỉ đạo, Ban tổ chức lễ hội do một đồng chí Phó Chủ tịch UBND huyện làm Trưởng ban. Tới nay, kế hoạch và kịch bản của lễ hội đã được xây dựng xong. Song song với đó, công tác chuẩn bị về cơ sở vật chất cũng đang được tiến hành sớm như nạo vét lạch nước dẫn vào bến đò cổ phía trước miếu Vua Bà, đóng mới và sửa chữa thuyền chải để phục vụ cho hội thi bơi chải, lập phương án tu bổ tạm thời chống xuống cấp một số di tích là nơi sẽ diễn ra lễ hội v.v... Theo kế hoạch và kịch bản lễ hội thì đây sẽ là lễ hội Chiến thắng Bạch Đằng có quy mô lớn nhất từ trước tới nay. Trung tâm của lễ hội là đền Trần Hưng Đạo - miếu Vua Bà, cây lim Giếng Rừng, Bãi cọc Bạch Đằng và Bảo tàng Bạch Đằng. Ngoài ra, không gian của lễ hội còn mở rộng ra đến đình Trung Bản, đền Trung Cốc và đình Đền Công bên phía Hà Nam. Khác với các lần tổ chức trước, năm nay nghi lễ rước tượng Trần Hưng Đạo từ đền Trần Hưng Đạo về đình Yên Giang và ngược lại, sẽ được đẩy lên quy mô lớn hơn. Một nét mới nữa, đó là trong lễ khai mạc diễn ra tại đền Trần Hưng Đạo vào sáng 13-4 (tức ngày ''giỗ trận'' mùng 8-3 âm lịch), sẽ có chương trình diễn xướng tái hiện chiến trận Bạch Đằng. Những nghệ sĩ sẽ hoá trang thành các nhân vật lịch sử: Trần Hưng Đạo, Yết Kiêu, Dã Tượng, bà hàng nước, dân chúng trại An Hưng xưa v.v... Tất cả nhằm tái hiện lại không khi “Sát Thát” - cả nước ra trận một cách hoành tráng. Bên cạnh đó, cũng sẽ có hàng loạt các hoạt động văn hoá, thể thao diễn ra, như: biểu diễn văn nghệ, triển lãm tranh, vật, kéo co, chơi đu, chọi gà, tổ tôm điếm v.v... Đặc biệt, hội thi bơi chải truyền thống Bạch Đằng sẽ là một trong những nội dung trọng tâm của lễ hội. Với mục đích ôn lại chiến công của cha ông thuở xưa, toàn bộ các vận động viên tham gia bơi chải đến từ các xã, thị trấn trong huyện (dự kiến sẽ mời thêm huyện Thuỷ Nguyên - Hải Phòng) sẽ mặc trang phục giống như trang phục truyền thống của tướng sĩ nhà Trần (thế kỷ XIII - XIV). Theo Ban tổ chức, dự kiến lễ hội kỷ niệm 720 năm chiến thắng Bạch Đằng sẽ thu hút khoảng 4-5 vạn lượt người tới xem, tham gia và cổ vũ.
Để tổ chức lễ hội, Yên Hưng có những thuận lợi mà không phải nơi nào cũng có được, đó là yếu tố con người. Có thể nói mỗi người dân Yên Hưng dường như từ nhỏ đã được ''tắm mình'' trong những lễ hội của dòng họ, làng xã nên ý thức sinh hoạt cộng đồng nhất là tham gia vào các lễ hội rất tự nhiên, tự nguyện. Các nghi thức tế lễ rất thuần thục. (Còn nhớ năm 2005, khi phục dựng lại lễ hội đình Lục Nà, xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu đã cho vời một số “nghệ nhân” từ Yên Hưng về để dạy nghi lễ cúng tế...). Do vậy, việc huy động lực lượng tham gia vào lễ hội là điều mà Ban tổ chức không phải lo nghĩ. Cùng với đó là những yếu tố khách quan khác như Yên Hưng đã có kinh nghiệm từ những lần tổ chức trước đó; công tác chuẩn bị được làm sớm; rồi số lượng, mật độ các di tích chiến thắng Bạch Đằng ở Yên Hưng rất dày; nơi đây xưa kia từng là trận địa chính nên đã góp phần làm cho lễ hội càng thêm ý nghĩa...
Tuy nhiên, do Yên Hưng là một huyện nghèo nên kinh phí để tổ chức một lễ hội quy mô tương xứng với sự kiện; cơ sở hạ tầng để phát triển du lịch như giao thông, nhất là ở Hà Nam còn yếu; hệ thống khách sạn, nhà nghỉ còn ít, chất lượng dịch vụ chưa cao v.v... chính là những khó khăn không nhỏ.
Chỉ còn gần 2 tháng nữa là đến lễ hội. UBND huyện Yên Hưng đang chỉ đạo tích cực các cơ quan chức năng, chính quyền các xã chuẩn bị các công việc liên quan để lễ hội thành công. Hy vọng, với kinh nghiệm, sự cố gắng của chính quyền và nhân dân trong huyện, sự phối hợp của các sở ngành của tỉnh, lễ hội kỷ niệm 720 năm chiến thắng Bạch Đằng sẽ diễn ra thành công tốt đẹp, vừa tôn vinh giá trị của chiến thắng, vừa tạo đà thúc đẩy tiềm năng du lịch văn hoá của Yên Hưng có cơ hội phát triển...
