Trước sức ép từ phía quân đội và phe đối lập, hôm qua 17-3, Tổng thống Madagascar Marc Ravalomanana đã buộc phải từ chức. Hãng tin Reuters cho biết ông Ravalomanana đã giao lại quyền lực cho đô đốc hải quân Hyppolite Ramaroson.
Reuters cho biết các quan chức quân đội khẳng định quân đội muốn trao lại quyền lực cho lãnh đạo phe đối lập Andry Rajoelina với lý do nếu một tướng lĩnh quân đội cầm quyền, Madagascar sẽ lại rơi vào một cuộc khủng hoảng khác. Mới đây, phe đối lập tuyên bố ông Rajoelina sẽ lãnh đạo chính phủ chuyển tiếp. Ông Rajoelina cam kết sẽ tổ chức một cuộc bầu cử trong vòng 24 tháng tới, và viết lại hiến pháp nhằm tạo ra một nền cộng hòa mới. Hiến pháp hiện tại của Madagascar quy định độ tuổi thấp nhất của tổng thống là 40 trong khi ông Rajoelina mới 34 tuổi.
Theo Reuters, trước đó một ngày, quân đội đã khẳng định sự ủng hộ đối với thủ lĩnh phe đối lập Andry Rajoelina. Khoảng 100 binh sĩ đã tấn công và chiếm dinh tổng thống tại trung tâm thủ đô Antananarivo và ngân hàng trung ương. Dù trước đó đã thề “quyết tử”, nhưng với việc quân đội vốn có truyền thống trung lập ngả về phe ông Rajoelina, giới quan sát nhận định ông Ravalomanana không còn bất cứ lựa chọn nào khác. Hiện tại ông Ravalomanana đã rời khỏi dinh thự tại ngoại ô Antananarivo và đến trú ẩn tại một địa điểm bí mật.
Phe đối lập cáo buộc Tổng thống Ravalomanana điều hành đất nước như một công ty tư nhân. Phe chính quyền thì cho rằng ông Rajoelina muốn lật đổ một cách bất hợp pháp một tổng thống dân cử.
Liên minh châu Phi (AU) đã lên tiếng phản đối cuộc đảo chính và kêu gọi quân đội không trao quyền cho ông Rajoelina. Liên minh châu Âu (EU) cảnh báo sẽ cắt viện trợ và không quan hệ với bất cứ ai lên nắm quyền bằng vũ lực. Kể từ khi khủng hoảng nổ ra, đã có hơn 100 người thiệt mạng, ngành du lịch trị giá 390 triệu USD/năm của Madagascar có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Nguyên nhân biến động, theo báo Le Soir, Bỉ, là do người dân không thấy đất nước phát triển mà chỉ thấy tài sản của ông Ravalomanana tăng vọt lên! Tập đoàn Tiko của ông không chỉ giới hạn ở nông sản mà còn lấn sang các lĩnh vực kinh tế khác, từ ximăng đến trồng lúa, từ xây dựng đến du lịch… Dĩ nhiên tổng thống đã mở cửa với nước ngoài (Hoa Kỳ, Đức, Trung Đông, châu Á…).
Giọt nước làm tràn ly là thỏa thuận được ký vào năm 2008 với công ty Hàn Quốc Daewoo Logistics. Tập đoàn này dự định khai thác 1,3 triệu ha đất tại Madagascar để trồng cây cọ dầu và bắp, với phân nửa sản lượng xuất trở lại Hàn Quốc. Bù lại, Daewoo sẽ phải đầu tư 6 tỉ USD vào hạ tầng địa phương trong thời gian năm năm và cung cấp việc làm cho 71.000 người.
Phía Hàn Quốc nói rằng hợp đồng nhượng đất này sẽ không được khai thác trước khi ký xong các hợp đồng khác, trong đó có khai thác mỏ nickel và đập thủy điện. Nhưng phe đối lập đã tố cáo trong lúc Madagascar xuất khẩu bắp sang Hàn Quốc thì Chương trình Lương thực thế giới lại phải cung cấp mỗi năm 600.000 tấn lương thực cho một quốc gia có 70% người dân sống dưới mức nghèo khổ, 50% trẻ em dưới 3 tuổi đang bị suy dinh dưỡng. Trong lúc đó, Daewoo lại hi vọng nuôi được phân nửa dân số Hàn Quốc bằng bắp sản xuất từ Madagascar.
